Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 51 / 466
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶԱԿ
(-ի, -աց)
«գող, ելուզակ, հափշտակող»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *āwāzāk (*ā-wāz-āka)
«տանող, փախցնող»
ըստ Գ. Ասատրյանի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազակել,
աւազակուտ,
աւազակաբարոյ,
աւազակապետ
Նոր՝
աւազակային, աւազակախումբ
աւազակային, աւազակախումբ
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶԱՆ
(-ի, -աց)
«ջրամբար, գուռ, մկրտարան»
(կրոնական)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *ā-vazana
հմմտ. սողդ. āwaza- ('w'zh) «լիճ»։ Հյուբշմանը (AG 111) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 352) համեմատում են պրսկ. -abzan «վաննա» բառի հետ, որի մ. պրսկ. ձեւը պիտի լիներ ārazan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազանաւրինէք,
աւազանազարդ,
աւազանածին,
աւազանապաճոյճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
āwaza- ('w'zh) «լիճ»
պրսկ.
-abzan «վաննա»
Մատենագիտություն
AG 111;
ՀԱԲ 352
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆ
I
«բնակատեղի. գյուղաքաղաք, մեծ գյուղ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. āvān
Աղբյուր՝ պրթ. āvān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ պրթ. āvān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանանալ,
աւանագետղ,
աւանաշէն,
աւանապետ,
գիւղաւան,
շինաւան
Մատենագիտություն
H. AG 112;
Աճ. ՀԱԲ 353;
Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆ
II
«կողոպտիչ, թալանչի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«ցույց է տալիս հեռացում, անջատում»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *au- արմատի հետ, որ ցույց է տալիս հեռացում, անջատում:
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՆԴ
I
(-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք)
«ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh-
«կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-)
o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել,
աւանդութիւն,
աւանդակիր,
աւանդապահ,
աւանդառու,
աւանդատուր,
աւանդատուն,
առաքելաւանդ,
աստուածաւանդ,
տիրաւանդ
Նոր՝
աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhá «կապ. ավանդ»
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐ
-ի, -աց, -ոյ, ուշ՝ -ից
«կողոպուտ, ավար, ավարառություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. āvār
Աղբյուր՝ բելուջ. āvār
Աղբյուր՝ աֆղ. āvār
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ., բելուջ., աֆղ. āvār
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարել,
աւարաբաշխ,
աւարաբար,
աւարառու,
աւար(առ)ութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 112;
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՐՏ
-ի
«վերջ, ծայր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. avart
Աղբյուր՝ մանիք. anāvard
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ avart. հմմտ. մանիք. anāvard
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւարտել,
աւարտեղ,
աւարտակէտ,
աւարտուն,
աւարտահասակ,
անաւարտ,
նրբաւարտ,
բացաւարտել
Նոր՝
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
աւարտաճառ, դպրոցաւարտ, համալսարանաւարտ, նորաւարտ, շրջանաւարտ, ուսումնաւարտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԱՒՏ
«ժամանակ (°), լուսավոր ժամանակ, ցերեկ (°)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
Կազմված է -աւտ վերջածանցով՝ հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից, որ հստակորեն հանդես է գալիս առաւաւտ բառում (տե՛ս)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւաւտ,
շաղաւաւտ,
կամաւաւտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 99, սյունակ 1
ԱՒԳՆ
«օգնություն»
Փոխառություն (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *au- (*au-))
Աղբյուր՝ իրան. *apigūn-
(թերեւս)
Աղբյուր՝ պրթ. *apigūn-
(թերեւս)
Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ թերեւս պրթ. *apigūn- < *abi-gūna- (Բենվենիստ) կամ *abigan (Մեմերենյի)։ հմմտ. Պերիխանյան, МЭСДЯ, 103։ Ավելի քիչ հավանական է բնիկ հնդեւրոպական լինելու վարկածը՝ *au-s- (*au-) «լավ վերաբերվել, սիրել, տրամադրված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւգնել,
աւգնութիւն,
աւգնական,
աւգնականութիւն,
անաւգ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 606
Էջ 100, սյունակ 1
ԱՒԳՈՍՏՈՍ
(օգոստոս)
«հռոմեական տոմարի ութերորդ ամիս, օգոստոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αύγουστος < լատ. augustus
Մատենագիտություն
H. AG 367;
Աճ. ՀԱԲ 607
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։