Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Ընդհանուր՝ 11298 բառահոդված
🔒 Արտահանման համար ընտրեք որեւէ զտիչ (լեզու, ծագում, կասկածելիություն կամ բառ)
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԵՐ I -ոյ, ուշ՝ -ի, -աց «աներ, կնոջ հայր, աներորդի, աներանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *an- «նախնի» (անմիջական նախաձեւ՝ *anero-) հնչյունապես քիչ հավանական է *anetero
հնչիւնապես քիչ հաւանական է *anetero
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աներանալ, Լիբանաներ, աներորդի, աներձագ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
հան
հ-ով՝ ի տարբերութիւն աներ-ի
հ. վ. գ.
ano
«նախնի, նախապապ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 37
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԵՐ II «անապատ, անմարդաձայն» ((ԲՀ))
Ծագումն անհայտ է (հավանաբար)
առնուած է Աստուածաշնչի Լիբանաներ (աներ Լիբանանու անուանումից, որով կոչուել է Անտիլիբանանը։
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԷԾՔ -ից «անեծք, նզովք, բանադրանք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(o)neid- «նախատել, հանդիմանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *oneid-s-) առբ. *oneid-s-et «անէծ»
Աճառեանը ձ-ն համարում է «նախաւոր» տ-ից՝ առանց հնչիւնական հստակ հիմնաւորման։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անիծաբեր, անիծանել, անիծել, անիծանելի, հրապարականէծ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄνειδος
«նախատինք, հանդիմանութիւն»
լիտվ.
niedėti
«արհամարհել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 193; Pok. IEW 760
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԸՆԿ (անակ) (անըկնմահ կամ անակնմահ «անձնասպան» բառի մեջ)
Ծագումն անհայտ է
Անստոյգ բառ։ Ծագումն անյայտ է։
Էջ 56, սյունակ 1 Էջ 56
ԱՆԹ -ի, -ից, -ոյ (անդ, անութ) «անութ, թեւատակ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *ant(h)i- «անութ, թեւատակ» վերակազմումը հեղինակինն է
վերակազմումը հեղինակինն է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անթեմ, անթմէջ, ընդանթական, անութքա(յ), անթանոց, ընթանոց, անթանոցիկ, անթատակ
Նոր՝
անթացուպ, ուսընդանութ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
añtis
«ա...»
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԹԱՅՐ «կայծ» (ԲՀ)
Փոխառություն (՞)
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. (՞) «ածուխ, նոճաքար»
աղավաղում հուն. άνθραξ բառի
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԹԱՆԻ (անթանիմ) «հրեական տոմարի յոթերորդ ամիս»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ἀθανίν
Փոխառության աղբյուր՝ եբր. hātānim
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԹԵՂ «անթեղ, կրակախառն մոխիր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *anth- «տաք» (անմիջական նախաձեւ՝ *anth-°)
Եթե բաղկացած չէ ան- ոչ ժխտական նախածանցից (հմմտ. անձեռոցիկ, անբանի) եւ թեղ «դեզ, շեղջ, կույտ» բառից, ապա կամ համեմատելի է կամ հայ. բրբ. անթայր «կայծ», հուն. άνθραξ «ածուխ», խեթ. ant «տաք» բառերի (< հ.- ե. *anth-°), կամ վրաց. anteba «կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել» բառի հետ: Հ. Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 194) վերջինիս հիման վրա համարում է փոխառություն կովկասյան աղբյուրից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άνθραξ
«ածուխ»
խեթ.
ant
«տաք»
վրաց.
anteba
«կրակ վառել, հրահրել, բորբոքել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԹԵՄ (անթեմն, այլեւ սխալմամբ՝ աւթեմն, ավթիմոն, օթեմոն) «մի ծաղիկ»
Փոխառություն
Փոխառության աղբյուր՝ հուն. ἀνθέμιον
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 194
Էջ 57, սյունակ 1 Էջ 57
ԱՆԹԻԼՈՍ
Ստուգաբանություն
Տե՛ս նաեւ