Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«նա» որոնման արդյունք՝ 5512 բառահոդված · Էջ 50 / 552
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴԱԿԵՏՈՍ «մի համաստեղություն» (աստղաբաշխական տերմին)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հունարեն (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴՆ «նիզակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (՞)
Ավելի քիչ հավանական է համեմատությունը հուն. άρδις «նետի ծայր, տէգ» բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արդնընկէց, արդնակիր, արդնատէգ, արդնաւոր, երկարդնեայ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. ardas «ձող (խրձեր չորացնելու համար)» ((՞))
Մատենագիտություն
Pok. IEW 63; Hübsch. Arm. Stud. 11
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԴՈՒ (-ի, -աց) «մի չափ՝ 72 քեստ կամ կամ 29 օխա»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ դպտ. ertōb (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Աղբյուր՝ հուն. άρτάβη (բուն աղբյուրը չի հավաստված)
Հունարենից փոխառված է արդաբու ձեւով, դպտերենից տառադարձված՝ որմսբ (փոխանակ՝ *որտոբ-ի)։ Հները նշում են եգիպտական աղբյուր:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. artawi
Էջ 88, սյունակ 1 Էջ 88
ԱՐԵԳ (-ի) (արագ-, արեգն) «արեւ, արեւելյան, հայոց տոմարի 8-րդ ամիս»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *reu- «կարմիր > արեւ»
«արեւ», արեւ, -ու, յ-ոջ «արեւ, արեւի լոյս, կեանք» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արեգաւէտ, արեգնապաշտ, արեգունի, արեգնափայլ, արեգդէմ, արեգնածաւալ, արեգակն, արեգնակէզ, արեգնատենչիկ, յարագէյ, արեգնակէզ, արեւելք, արեգնակնակ, արեւմուտք, արեւագալ, արեւածայրք, արեւապաշտ, արեւկայ, յարեւացուցանել, արեւորդի, արեւանկ
Նոր՝
արեւոտ, արեւահայեաց, արեւահար, արեւահարութիւն, արեւելահարաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. raví «արեւ»
Մատենագիտություն
H. AG 424; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԵԳՈՒՄՓ «երանութիւն կամ գովութիւն» (ԲՀ)
Փոխառություն (հավանաբար)
Աղբյուր՝ եբր. (՞) (հավանաբար)
Աղբյուր՝ հուն. (՞) (հավանաբար)
բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԷ «ունայն» (ԲՀ)
Անստույգ
Կեղծ բառ, որ առաջացել է արեւունայ (արեօն) գլխաբառի աղաւաղումից
Մատենագիտություն
ԲՀ 351
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԹ I «արթնացում, արթնութիւն»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *(s)p(h)er- «ցնցուել, ցատկել» (անմիջական նախաձեւ՝ *prth-, *(s)p(h)erd/t(h)-) *-d/t աճականով
ձեւից, որ ծագում է *(s)p(h)er- «ցնցուել, ոտքով հրել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արթուն, արթնութիւն, արթնական, արթնամիտ, արթնանալ, ծանրարթուն, զարթնու, զարթչիլ, զարթնական, զարթնանալ, զարթմնի, պատերազմազարթոյց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ հարթնու, հարթչիլ, արթչիլ
հ. հուն. όρνυμαι «վեր ցատկել, թարմանալ»
հ. իսլ. spradka «թայտալ»
հ. իսլ. spretta «վեր ցատկել, դողալ»
սերբ.-խորվ. prenuti se «վախենալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 314
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԹ II (արթչիլ) «խուսափում, հրաժարում, հետ կենալ»
Ստուգաբանություն
Նոյնն է նախորդի հետ՝ արթ- «արթնացում, արթնութիւն» (տե՛ս), այլեւ հարթչիլ (հարթնու)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արթչիլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
Ա(Ր)ԹՐ (-թեր) «քերականական յօդ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. άρθρον
Մատենագիտություն
H. AG 342; Աճ. ՀԱԲ 314
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԺ (ուշ՝ աժ-) «արժէք, գին»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
Աղբյուր՝ մ. պ. aržitan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արժել, աժել, արժէք, աժէք
Նոր՝
արժեքաւոր, արժողութիւն, արժեգին, արժեթուղթ, արժետոմս, անարժէք, թանկարժէք, 메ծարժէք
Մատենագիտություն
H. AG 93; Աճ. ՀԱԲ 315
Տե՛ս նաեւ