Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«մար» որոնման արդյունք՝ 944 բառահոդված · Էջ 50 / 95
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂ «ծալք, ոլորք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-lo-)
Ավելի քիչ հավանական է *gōl- < *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքկուղ, երեքկղի, չորեքկուղի, քառակղեան, կղել, կղան, կղացու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. γυλον «խոռոչ, ուռուցիկություն»
հ. վ. գ. kiulla «գրպան»
հ. իսլ. kyll «պարկ, տոպրակ. գրպան»
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՃ (-ոյ, ի կճէ) (կիճ` բառարանային ձեւ՝ սխալ վերականգնմամբ) «մարմար»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gud'o-)
Հազիվ թե կապ ունենա կոճ բառի հետ (տե՛ս), այսինքն՝ ծագել հնդեւրոպական *gud'o- նախաձեւից՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կճայատակ, կճասալ, կճեայ, կճետարած, կճեայարկ, կճեապաճոյճ, ջրկիճ
Նոր՝
լուսնակուճ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՄԲ «ուռուցք, ուռած մաս»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gumbh-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմբեայ, կմբաւոր, կմբրաւոր, կմբբաւոր, ոսկեկմբեայ, ոսկիկմբեայ, ոսկեկնբեայ, ոսկիկմբե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ. gumbed «գմբեթ, կամար»
հ. անգլ. cumb «աման, թաս»
լիտվ. gumbas «ելունդ, կոճղոմ»
լատվ. gumba «ուռուցք»
հ. սլ. goba «սպունգ. սունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 658; Pok. IEW 396
Էջ 427, սյունակ 1 Էջ 427
ԿՈՒՇ «աղեղնակամար»
Ծագումն անհայտ է
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌ (կուռ-ք, -ոց «կուռք») «կոռած, բանուկ, հոծ, խիտ, սպառազեն»
Փոխառություն (թերեւս)
ուրարտերենից կամ ենթաշերտային այլ լեզվից, որի ժառանգորդները պահպանվել են նաեւ կովկասյան լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռապաշտ, կռածոյ, կռած, կռան, կռանագործ, կռանակուռ, կռանել, կռուվիզ, անկուռ, երկաթակուռ, երդմնակուռ, թեւակուռ, պատկերակուռ, մարմարակուռ, խաւարակուռ, կարծրակուռ, ոսկրակուռ, քար(ա)կուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kuriwi «կուռ, սերմ, հոծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌՆ (-ան) (ուշ՝ կուռ) «կռնակ, թիկունք, ուսին թեւի միացման տեղ, կողք, թեւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gur-no-s-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռնակ, կռնապանակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ. gurnas «կրունկ. կոճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 397
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՏ I (-ոյ) «կուտ, սերմ, հատիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gudo-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտիկ, կտակեր, կտաբոյս
Նոր՝
կտաման, անկուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հոլլ. kuit «ձկնկիթ»
ն. գ. kötel «կտիտ, կտտոր»
շվեդ. kott(e) «եղեւնակոճ, եղեւնապիստակ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՐ I (-ի, -աց) «տաշտ, նավակ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gū-ro-s-)
բնիկ հնդեւրոպական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանրակուր
Էջ 429, սյունակ 1 Էջ 429
ԿՈՒՐԾՔ (-ից) «կուրծք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gug'-ro-) *-g' ածականով ձեւից
բայց բուն նախաձեւը չի ճշտուած։ հնչիւնապէս քիչ հաւանական են` 1) համեմատութիւնը ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-. հնարաւոր է ենթադրել առանց ռնգայինի եւ շնչեղ *d-ով ձեւ)։ 2) բխեցումը *geu- «ծռել, կամար կազմել» արմատի *-g' ածականով ձեւից կազմուած *gug'-ro- նախաձեւից։ *geu-g'-ի համար` հմմտ. լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կրծացաւութիւն, կրծապահ, կրծանոց, կրծաբախ, միջակուրծք, կրծկալ, կրծոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս. грудь «կուրծք» (<*grendh-)
լիտվ. gùžas «կոճ, կոնգոմ, ելունդ»
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՒՔ ««կքում, կքվելը, կռացում» (ԲՀ՝ «խոնարհք» կամ «կնիք»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-k-) *-k ածականը մնում է առանձնակի
կան *gu-g-, *gu-g՛- ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կքել, կքում