Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«լի» որոնման արդյունք՝ 1599 բառահոդված
· Էջ 50 / 160
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹ
(-ի, -ից)
(բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-)
«ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tang-
«շոշափել, ձեռք տալ, բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°))
արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ,
թաթահերձ,
թաթավան,
թաթուլ,
թաթոտ,
բանթուլ,
բանթախ,
բանթուխ,
բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγων «բռնող»
լատ.
tangō (tactum) «շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ.
daccian «թեթեւ շոշափել»
իտլ.
tais «փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 254, սյունակ 1
ԹԱԽԱՆՁ
(թախանձ, թաղանձ)
«աղաչանք, պաղատանք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *te(n)k-
«(ձեռքը) մեկնել, խնդրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *təkh- կամ *tə(n)kh-)
հայ-գերմանական իմաստային զուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախանձել,
թախանձելի,
թախանձութիւն,
թախանձալից,
ոգեթախանձ,
բազմաթախանձ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
thiggiam «թախանձել, աղաչել, պաղատել»
հ. վ. գ.
dicken «աղերսել, մի բան խնդրել»
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱԽԻԾ
(-ի, -ից)
«թախիծ, տրտմութիւն, վիշտ»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tā-
«հալչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tā-k)
(*tā-kh > թախ)
կապ ունենայ հնդեւրոպական *tā-k ձեւի հետ՝ *tā- «հալչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թախծիլ,
բաղձիլ,
բաղճիլ,
թախծութիւն,
թախծալից,
ծանրապախիծ,
յոգնաթախիծ,
նորթախիծ
Էջ 255, սյունակ 1
ԹԱՂ
II
«խիտ, սեղմ, թաղիք, կաճ, գլխարկ (թաղիքէ, ապա՝ ընդհանրապէս)»
Ծագումն անհայտ է
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tol-)
քանի որ բնիկ հնդեւրոպական *tol- *tel- ձեւի հետ է կապվում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղուն,
թաթաղուն,
թաղեայ,
թաղի,
թաղիք,
թաղիանալ,
թաղահար,
թաղհար,
թաղագործ,
թաղաթափ,
թաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala «հարթութիւն»
լիտվ.
pa-talas «տախտակ»
պրուս.
talus «հատակ»
լատվ.
talināt «փռուել, ծաւալուել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 153
Էջ 256, սյունակ 1
ԹԱՂԱՆԹ
(-ոյ, -ի, -աց)
(թաղանդ)
«բարակ մաշկ, բաղիրթը պատող ճարպ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *tel-
«հարթ, հարթ գետին, տախտակ»
Ավելի քիչ հավանական է *stel- «փռել» արմատից, որտեղից՝ հայ. առաստաղ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաղանթադեղ,
թաղանթազարդ,
թաղանթապատել,
թաղանթիլ,
թաղանթեայ,
թանձրաթաղանթ,
լուսաթաղանթ,
ծովաթաղանթ,
հրաթաղանթ
Նոր՝
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
թաղանթածածկ, թաղանթանյութ, թաղանթաշերտ, թաղանթավոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tala «հարթություն. ձեռքի ափ, ներբան»
հուն.
τηλία «մաղի շրջանակ, տախտակամած»
հ. անգլ.
dille «տախտակ, հատակ»
ռուս.
по-толок «առաստաղ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՄԲ
(-ի, -աց)
(թամպ)
«թամբ, համետ, կենդանու ազդր»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *temp-
«ձգել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tmp-)
հայ-գերմանական զուգաբանություն: Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 148) այս ստուգաբանությունը դնում է կասկածելիների մեջ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թամբել,
թամբահարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իռլ.
pamb «ուռած, հաստ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1064-1065;
Աճ. ՀԱԲ 148
Էջ 257, սյունակ 1
ԹԱՄԲԱՏ
(թմբատ)
«ցնցոտի, բուրջ»
Ծագումն անհայտ է
-ատ-ը կարող է ածանց լինել
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թամբատեակ,
թամբատակ,
թամբատոց
Էջ 258, սյունակ 1
ԹԱՆԼԻՔ
«նեղություն, պակասություն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ չաղաթ. tanlik (tenlik)
(ոչ՝ «հացկատակ»)
Էջ 258, սյունակ 1
ԹԱՆՁՐ
(-ձու, -ձունք, ուշ՝ -րու, -րոյ, -րունք)
«թանձր, խիտ, ստվար»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *tengh-
«ձգել, լարել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *tnghiur-, *tng'hur-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թանձրանալ,
թանձրալեզու,
թանձրախիտ,
թանձրախուռն,
թանձրամած,
թանձրամայրի,
թանձրամարմին,
թանձրամիտ,
թանձրայատակ,
թանձրութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
tang «ձգել, լարել»
լիտվ.
tingùs «ծույլ, մեղկ»
հ. իսլ.
tungr «ծանր»
ռուս.
тягость «ծանրություն»
Մատենագիտություն
H. AG 448;
Աճ. ՀԱԲ 153;
Pok. IEW 1067
Էջ 258, սյունակ 1
ԹԱՆՁԵԼ
«հորանջելիս ձայն արձակել, հեալ»
Բնաձայն
Բնաձայն կազմություն
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։