Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ահ» որոնման արդյունք՝ 1859 բառահոդված
· Էջ 50 / 186
Էջ 193, սյունակ 1
ԴԵՆԵԱԿ
««տեղյակ» (ԲՀ)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. dānāk
«գիտուն, խելոք, խելամիտ»
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՌ
«դեռ, տակաւին, նոր միայն, ժամանակ, տարիք»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhers- / *dher-)
արմատից, որտեղից` դարել, դադար։ Հյուբշմանը (AG 438) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 654) համեմատում են լիտվ. dar «դեռ, տակաւին» բառի հետ, բայց սա լիտվ. dābar «դեռ, տակաւին» բառի կրճատ ձեւն է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեռեւս,
դեռադեռ,
դեռաբողբոջ,
դեռաբոյս,
դեռահաւատ,
դեռընտիր,
մինչդեռ,
դեռահաս,
դեռատի
Մատենագիտություն
AG 438;
Աճառյան (ՀԱԲ) 654;
Fraenkel, LEW 79
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՍՊԱԿ
(-ի, -աց)
«ծածկաւոր պատգարակ, գահաւորակ, ծածկաւոր կառք»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրան. *dēspak
Աղբյուր՝ հրեբերեն dīspaq
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից` *dēspak. հմմտ. հրեբերեն (<իրան.) dīspaq։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հրեբերեն
dīspaq (փոխառյալ իրանականից)
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՍՊՈՏԻԿՈՆ
«անսահմանափակ իշխանութիւն»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. δεσποτικόν
Փոխառութիւն հունարենից։
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐ-
«փոխ(ա)-. հակա-», դեր «դեր, գործառոյթ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *dher-
«պահել»
արմատից, որտեղից` հայ. դարել, դադար, այլեւ հ. հնդկ. dhar- «պահել, տանել, հաստատել», հուն. θρᾶνος «աթոռ, նայելու տեղ», լիտվ. darýti «անել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերանուն,
դերաքրիստոս,
դերայ,
դերասան,
դերասանական,
դերակատար,
դերաբաժանում,
դերբայ,
դեր(ա)կոմս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
դարել
հայ.
դադար
h. հնդկ.
dhar- «պահել, տանել, հաստատել»
հուն.
θρᾶνος «աթոռ, նայելու տեղ»
լիտվ.
darýti «անել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՐԱԲՈՒՆ
(դերբարահուն)
«ամենահայր»
(ԲՀ՝ «ամենից հայր»)
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
Անստույգ բառ. -արուն բաղադրիչը թերեւս արաբ. abun «հայր» բառն է, որ հասկացել է նաեւ գրիչներից մեկը՝ այն փոխարինելով թրք. baba «հայր» բառով դերբարահուն ձեւի մեջ։ Ամբողջապես առնված` բառի ծագումը չի ճշգրտված։
Էջ 194, սյունակ 1
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՐԵՒ
«ավերակ, խոպան, ամայի տեղ, փուլ, դատարկ, ունայն, իզուր»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *dherbh-
«աշխատել»
արմատից, որից՝ հայ. դերբուկ, այլեւ լիտվ. dirbti «աշխատել», մ. վ. գ. verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դերեւանալ,
դերեւանք,
դերեւումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
dirbti «աշխատել»
մ. վ. գ.
verderben «մեռնել, խորտակվել, փչացնել, վնասել»
լիտվ.
dárbas «աշխատանք»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 257;
Ջահ. None
Էջ 195, սյունակ 1
ԴԵՒ
(*դէ, դիւ, դիւաց)
«բարի ոգի, հրեշտակ, չար ոգի սատանա, կուռք (°)»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական dēv
Աղբյուր՝ ավ. daēva
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիւաբուխ,
դիւագին,
դիւախանգարել,
դիւակամ,
դիւահար,
դիւափոփոխ,
դիւացամոլ,
դիւամոլ,
դիւանալ,
դիւապաշտ,
դիւապետ,
դիւատուր,
անդեւ,
չարադեւ,
բազմադեւ,
դեւապետ
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 658
Էջ 196, սյունակ 1
ԴԷ(Հ)ՄԵԹԱՐ
(դեհմեթար)
«գյուղապետ, գյուղավագ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ պ. dehmethar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դեմեթարա(յ)հակ,
դեմեթարահարկ
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 171
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։