Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«ական» որոնման արդյունք՝ 4658 բառահոդված
· Էջ 50 / 466
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՒՅՏ
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *t-r-
բնաձայնական
հ.-ե. արմատ՝ *trozdos-/*trodos-
հ.-ե. արմատ՝ *tet(e)r-
«տատրակ»
առանց բաղաձայնական տեղաշարժի
հ.-ե. արմատ՝ *t/dreut/d-
«արտույտ»
նախաձեռն
բնաձայնական *t-r- պարունակող մի ձեւից։ Հայերենի համար ենթադրելի են *t/dreut/d- (> արտույտ) կամ *t/drut(d)- (> արտուտ) նախաձեռները։ Ժողովրդական ստուգաբանություն է արտույտ < *արտ + ույտ = ուտ (իբրեւ «արտ ուտող»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. խոլ.
truit, druit «սարյակ»
ռուս.
дрозд «կեռնեխ»
լատ.
tordus
հուն.
τρύφων «տատրակ»
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՏՈՐԱԼ
«շտապել, փութալ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *der-
(անմիջական նախաձեւ՝ *drā-)
-որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
-որ ածանցով եւ հայերենին հատուկ դրափոխությամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտորնալ,
ուշ-արտորցնել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dráti «վազում է, շտապում է»
հուն.
εδραν «վազել, փախչել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 35
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՓ
(-ի, -ից, արփի, -ւոյ, -եաւ)
«եթեր»
Ծագումն անհայտ է
Հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *ser- «կարմիր, կարմրավուն» արմատից ծագող լիտվ. sirpti «հասունանալ» (*«կարմրել» կամ «դեղնել») բայի հետ՝ *srph>արփ (ըստ Պետերսոնի՝ Walde- Pokorny 2, 499)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արփագեղ,
արփամերձ,
արփային,
արփաճաճանչ,
արփայագնաց,
արփեգնաց,
արփենի,
արփիզարդ,
արփիակեզ,
արփիադեմ,
գերարփի,
լուսարփի,
հրաշարփի,
արփնաթել,
երեքարփին,
եաթնարփին,
արփող
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
sirpti «հասունանալ»
Մատենագիտություն
Walde- Pokorny 499
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԱՅ
(-ի, -ից)
«թագավոր»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. άρχων
(Թերեւս)
Աղբյուր՝ հուն. άρχιος
(Թերեւս)
հին փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքայագունդ,
արքայենի,
արքայատուր,
արքայիկ,
արքայություն,
արքայորդի,
թագարքայ,
բագարքայածին,
արքունի,
արքունիք,
արքունատուր,
արքունական,
գեղարքունի,
արքագունք,
արքապատկեր,
արքակորույս,
արքինի,
արքիանալ,
արքինանալ
Նոր՝
արքայադուստր, արքայամորի, արքայախնձոր
արքայադուստր, արքայամորի, արքայախնձոր
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԵՊԻՍԿՈՊՈՍ
(-ի, -աց, -ունք)
(արհ(ի)եպիսկոպոս, արշիեպիսկոպոս, եպիսկոպոս արհի, եպիսկոպոս արշի, արհի)
«արքեպիսկոպոս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. αρχιεπίσχοπος
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքեպիսկոպոսապետ,
արքեպիսկոպոսութիւն
Նոր՝
արքեպիսկոպոսական, արքեպիսկոպոսարան
արքեպիսկոպոսական, արքեպիսկոպոսարան
Մատենագիտություն
H. AG 342;
Աճ. ՀԱԲ 347
Էջ 97, սյունակ 1
ԱՐՔԷՆ
(արգէն(իգ))
«քո սիրուն, կեցցես»
Ծագումն անհայտ է (թերեւս)
թերեւս երկրորդ մասում քէն դերանվանական ձեւն է
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՐՔՏ
«հյուսիս»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. արկտ (արկտ-իկոս)
«հյուսիսային»
բառի սկզբնամասը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արքտական
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՑՈՒՅԱՆՔ
««փաթութանք» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն
Ձեռագրական տարբերակների հիման վրա պետք է վերականգնել անցուցանք «փաթաթանք» տարբերակը, ինչպես որ կա ՆՀԲ-ում
Տե՛ս նաեւ
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒ
I
«խենթություն, գժություն, մոլեգնում, կիրք»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *au-
«սիրել, հաճել, կարիք ունենալ, պահանջել, ցանկանալ, տենչալ, նպաստել, օգնել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւիլ,
աւիւն,
ատոդական,
ատոլ,
աւանդիլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
avati- «նպաստում է, ցանկանում է, սիրում է»
լատ.
aveo «ցանկանալ, տանջվել, տենչալ, փափագել, կրքոտ կերպով ուզել»
լատ.
avidus «ագահ, կրքոտ»
կիմր.
ewyllys «կամք, ցանկություն, տենչ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 77
Էջ 98, սյունակ 1
ԱՒԱԶ
(-ոյ, ուշ՝ -աւ)
(աւազ, հող, փոշի)
«ավազ, հող, փոշի»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhes-
«տրորել, մանրացնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *sabh-)
+-ա՞զ
Աղբյուր՝ մ. պ. āvač
արմատի՞ց Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āvač
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազածիր,
աւաշական,
աւազակապ,
աւաշել,
աւազեղէն,
աւաջել,
աւազին,
դիւրաւաշ,
աւազուտ,
աւազել,
աւազահիմն,
ընդաւազել,
նաւազել
Նոր՝
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sabulum
մ. պ.
āvač
հուն.
ψάμμος
հուն.
ψάμαθος
գերմ.
sand «ավազ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։