Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 67 բառահոդված (էջ 5/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 464, սյունակ 1 Էջ 464
ՀՈԼՈՎ -ի, -ից «պտույտ, հոլով, հոլովում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «հրելով կամ խփելով շարժման մեջ դնել, շարժել, քշել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 109-110), հենվելով Պեդերսենի վրա, բխեցնում է *qʷol- «պտտ(վ)ել» արմատից, որ հնչյունապես պակաս հավանական է
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոլովիլ, հոլովել, հոլովումն, կիսահոլով, երկրահոլով, եռահոլով, բազմանհոլով, անհոլով, հոլովակերտ, հոլովանիշ, անհոլով, վերջահոլով, հոլոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pellō
«հրել, քշել, շարժել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 109-110
Էջ 466, սյունակ 1 Էջ 466
ՀՈՏ (-ոյ) «հոտ, բույր, հետք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *od- «հոտ արձակել»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հոտիլ, հոտարան, հոտեղ, հոտեան, հոտոտիլ, հոտոտելիք, անուշահոտ, չարահոտ, դիահոտ, դառնահոտ, գիշահոտ, գարշահոտ, հոտառութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
όδμή
լիտվ.
uodù
«հոտ արձակել»
լատ.
odor
«հոտ»
Մատենագիտություն
H. AG 468; Աճ. ՀԱԲ 118
Էջ 472, սյունակ 1 Էջ 472
ՀՐՇՏԵԼ ««վախեցնել» (-իլ «վախենալ, երկյուղել»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ հրել (հր-մշտ-ել) բայի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 532, սյունակ 1 Էջ 532
ՄՈԼԻԼ (-ել) «խենթանալ, կատաղել, գուշակել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բնիկ հնդեւրոպական. ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 3, 339), զուգահեռներ ունի մի կողմից ալբ. mal «կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն», մյուս կողմից՝ հ. հնդկ. malvá- «հիմար, խենթ» բառերի մեջ, բայց ըստ Պոկոռնու բառարանի (Pok. IEW), արմատը չի որոշվում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մոլուցք, մոլութիւն, մոլարբոյս, մոլի, մոլեգին, գինեմոլ, դիւացամոլ, դիւամալ, դիցամոլ, իգամոլիլ, կնամոլ, մանկամոլ, մարմնամոլութիւն, կռամոլ, շրջմոլիկ, կռամոլ, խնդամոլ, ծխամոլ, սրճամոլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
mal
«կիրք, մոլություն սաստիկ ցանկություն»
հ. հնդկ.
malvá-
«հիմար, խենթ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 339; Pok. IEW None
Էջ 536, սյունակ 1 Էջ 536
ՄՈՐՈՍ «հիմար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. μωρός
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մորոսիլ, մորոսութիւն, մորոսախաւսութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 366; ՀԱԲ 350
Էջ 541, սյունակ 1 Էջ 541
ՄՌՆՉԱԼ (-ել) «մռնչալ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Պոկոռնին (Pok IEW 1, 748) տալիս է մրմրամ, մրմրիմ` mrmram, mrmrim, ձեւերը (*mormoc, *murmur- կրկնաւոր բնաձայնական արմատի տակ), որպիսիք չկան. այս արմատի տակ մենք տվել ենք մրմունջ-ի ձեւերը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մռմռումն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 365; Pok IEW 748
Էջ 568, սյունակ 1 Էջ 568
ՆԻՍՏ -ոյ «նստվածք, նիստ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sed- «նստել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ni-zdo-) *ni «ցած» + *zd
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *ni-zdo- (*ni «ցած», *sed/*zd «նստել») արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նստիլ, ստուերանիստ, նստել, գահանստիլ, նստակեաց, մեծանիստ, երկայնանիստ, թագաւորանիստ, լայնանիստ, գեղեցկանիստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
nisidati
«նստում է»
սողդ.
nista
«նստած»
հ. վ. գ.
nest
անգլ.
nest
Մատենագիտություն
H. AG 178; Աճ. ՀԱԲ 453-454
Էջ 622, սյունակ 1 Էջ 622
ՊԱՌԱԿ (-ի, -աց) «կող, փարախ, խումբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *parak
աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պառակիլ, պառիկիլ, պառկիլ, պառկելիք, պառակտել, պառակտումն, երկպառակ, երկպառակել, երկպառակութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
para
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 28
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՊ «սեպ, երիթ, ցցվանք, ժայռ, լեռնագագաթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *k'eipo- «ցից, սյուն»
փոխատու լեզու՝ իրանական
Թերեւս, հավանաբար, այստեղից է Սիփան լեռնանունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեպանալ, սեպագիր, սեպագրական, սեպագրություն, սեպաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
śep(h)a-
«պոչ, առնի»
ալբ.
tsep
«խայթ, եզր, անկյուն»
լատ.
cippus
«ցից, սրածայր սյուն»
Մատենագիտություն
H. AG 201; Աճ. ՀԱԲ 201
Էջ 676, սյունակ 1 Էջ 676
ՍԵՌ -ի, -ից «սեռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k'er-s-)
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'er-s- `*k'er- «աճել, աճեցնել, սնել» արմատից. հմմտ. հայ. սեր-ել, սերմ, սերունդ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սեռական, սեռային, սեռաբար, սեռակոտոր, սեռանալ, եռասեռեան, կիսասեռ, յոգնասեռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
սեր-ել, սերմ, սերունդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 203