Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 53 բառահոդված (էջ 5/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՍԵՄ(Ն) «վարդի փուշ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *peuk'- «ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *puk'-)
Ինչպիսի՞ն է հարաբերությունը հնդեւրոպական *peuk'- (*puk'- «ծակել») արմատի հետ (փոխառություն ինչ-որ satəm լեզվի՞ց)։
Էջ 651, սյունակ 1 Էջ 651
ՋԱՓՈՒ (ջափրի, ջափրիկ) «սրափուշ, ազնի փշոտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անյայտ է:
Էջ 723, սյունակ 1 Էջ 723
ՏԱՏԱՍԿ (-ի, -աց) (ուշ՝ տատաշկ, տատաշ) «մի փուշ՝ բորկոճիմ, գեղավեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *dēk'- «պատռել, պատռոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *dək'-) կրկնավոր
հ.-ե. արմատ՝ *denk'- «կծել» ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով
Կրկնավոր՝ թերեւս բնիկ հնդեւրոպական *dək'-` *dēk'- «պատռել, պատռոտել» արմատից, որ կարող է լինել *denk'- «կծել» արմատի ոչ ռնգական ձեւ՝ աճած -կ- ով: Սակայն այս ստուգաբանությունը չի բացատրում շ-ով ձեւերը: Թերեւս ճիշտ է Գ. Ասատրյանը («Իրան-Նամե» 1996-1997), որ ենթադրում է իրանական ծագում (հմմտ. մ. պ. tašk «փուշ»), սակայն այստեղ նախ՝ կրկնավոր ձեւեր չեն հանդիպում, երկրորդ՝ հավանական չէ բխեցումը *ters- «չորացնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տատասկաբեր, տատասկանիստ, տատասկացան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. գ. վ.
zangar
«կծող, սուր, հատու»
գ.
Zange
«աքցան»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 380
Էջ 726, սյունակ 1 Էջ 726
ՏԱՓ «տափակ, տափարակ տեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deph- «ծեծել, տրորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *doph-)
որտեղից նաեւ տոփել: Զահուկյանը (ՀԼՊ) կասկածով հնարավոր է համարում իրանական ծագումը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տափել, տափան, տափափուշ, տափարակ, տափարակել, գետնատափ, տափակ, տափակութիւն, տափաստան, Տափերական կամուրջ, Խաչատափ, Կամրջատափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σέρφω
«տրորել»
հուն.
σέριγω
«տրորել»
սերբ.
depati
«խփել, բոթել»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 729, սյունակ 1 Էջ 729
ՏԻԳԱՆ (դիզան) «մի բուսարմատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. diken «փուշ»
բայց հիշատակությունը IX դարից է։
Էջ 749, սյունակ 1 Էջ 749
ՈՒՂՏ (-ու, -ոյ) «ուղտ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ուրարտ. ultu
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուղտապան, ըղտապան, յղտապան, ուղտերամակ, ուղտենի, ուղտաքաղ, ուղտափուշ, ըղտափուշ, ուղտիմճ, ընձուղտ
Մատենագիտություն
Ղափանցյան, ՈՒՊ 53; Ջահ. ՀԼՊ 431-432
Էջ 757, սյունակ 1 Էջ 757
ՓԱՄՓՈՒՇՏ «միզապարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *phamph- «ուռչել»
Կազմված է փամփ եւ բուշտ (տե՛ս) բառերից: փամփ-ը բնիկ հնդեւրոպական է՝ *phamph- «ուռչել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bimba
«գնդակ»
հուն.
πομφός
«գնդակ, կոճակ»
մ. վ. գ.
bemstin
«հաստափոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 475
Տե՛ս նաեւ
Էջ 765, սյունակ 1 Էջ 765
ՓՇԱՏ «փշատ պտուղը» (բուսբ.)
Ստուգաբանություն (կազմված է բնիկ արմատից)
Բաղադրություն՝ փշատի: Կազմված է փուշ բառից (տե՛ս)՝ -ատ ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փշատի
Տե՛ս նաեւ
Էջ 768, սյունակ 1 Էջ 768
ՓՈՒՇ (-ո) «փուշ, մի տեսակ երաժշտական խազ, մի տեսակ վերք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ` փշալից, փշեղեն, ժանտափուշ, սրափուշ, կառափուշ, ուղտափուշ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
փշալից, փշեղեն, ժանտափուշ, սրափուշ, կառափուշ, ուղտափուշ
Էջ 768, սյունակ 1 Էջ 768
ՓՈՒՇԻՇ «թաղ, կամար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրս. pūšiš
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 525