Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԽԻՆ
(-ի, -աց, -անց, -այց, -եաց)
«աղախին, կին ծառա»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կասկածելի են համեմատությունները ակկադ. alāhinnu(m) «ջրաղացպան» (< խուռ.) եւ ուրարտ. alahhi «տիրային» բառերի հետ։ Հնարավո՞ր է արդյոք կապը աղխ «ցեղ, զարմ, ժողովուրդ» բառի հետ, որ սեմական ծագում ունի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղախնութիւն,
աղախնել,
աղախնայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ակկադ.
alāhinnu(m)
«ջրաղացպան»
խուռ.
ուրարտ.
alahhi
«տիրային»
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱԿԱՏ
«զեղխ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորվել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղակատանք
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱՂԱԿ
(-ի, -աց)
«աղաղակ, գոչյուն»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *alā-
«բնաձայնական»
կրկնավոր արմատ
Կազմված է կրկնավոր աղաղ- բնաձայնական արմատից (առկա է բբբ. աղաղել բայի մեջ)՝ -ակ վերջածանցով։ Բնաձայնությունը հին է եւ թերեւս կապված հուն. ἀλαλά «աղաղակ» ἀλαλάζω «աղաղակել» բառերի հետ (հնդեւրոպական *alā- բնաձայնական արմատ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաղակել,
ստաղաղակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ἀλαλά
«աղաղակ»
հուն.
ἀλαλάζω
«աղաղակել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 119
Էջ 33, սյունակ 1
ԱՂԱՂՄԱՂԱԿ-ԵԼ
«աղմկել»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կրկնավոր կազմություն. հմմտ. աղաղակ։ Ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 1, 119), թերեւս կապված է աղմուկ-ի աղմ արմատի հետ։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 119
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՄՈՂ
«ծուռ, շեղ, ոլորուն, ցրուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
կրկնությամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդվելով
Կազմուած է բնիկ հնդեւրոպական աղ արմատի կրկնութեամբ կամ մող (=մոլ(որ) արմատի հետ բարդուելով։ Աղ-ի աղբիւրն է հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղամողիլ,
աղամողել,
աղամողումն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
álaomai
«թափառել, մոլորվել, շեղվել»
հուն.
ále
«թափառում, խռովք, ցնդվածություն, խելագարություն»
հուն.
ály-o
«հուզված լինել, շփոթված լինել, խուճապի մատնվել»
հուն.
álé(u)omai
«շեղվել, խուսափել»
լատ.
ambulo, -āre
«շրջել, ման գալ»
լատվ.
aluot
«թափառել, շրջել, մոլորվել»
թոխ. A, B
al
«անջատել, բաժանել հեռանալ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 111
Տե՛ս նաեւ
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՆԴ
(-ոյ, -ի, -աց, -ից)
«բուն դավանանքից շեղվող դավանանք, հերձված, աղանդավորախումբ, կախարդանք, կրոն, դավանանք»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, մոլորվել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղանդավոր,
աղանդագործ,
աղանդամիտ,
չարաղանդ,
բաղդէաղանդ,
այլաղանդ,
աղանդութիւն,
աղանդել,
աղանդասար
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւաղ (աղեւաղ)
հուն.
álateia
«սխալմունք, մոլորություն»
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՆԴԵՐ
(աղընդեր, աղանդեր)
«դեսերտ, հետուտելիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«ալյուր, փոշի, ալյուրից շիլա»
(անմիջական նախաձեւ՝ *polnt-)
*-n ածանցով
արմատից։ հմմտ. (*-n ածանցով) լատ. pollon «ալյուր, փոշի», polenta «գարու ձավար»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
pollon
«ալյուր, փոշի»
լատ.
polenta
«գարու ձավար»
հ. հնդկ.
palala-
«տորորած բունջութ»
հուն.
póltos
«ալյուրից շիլա»
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՆՁ
«աղանձ, բոված ցորեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel-
«ալյուր, փոշի, ալյուրից շիլա»
(անմիջական նախաձեւ՝ *polntio)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 121) նմանութիւնը համարում է պատահական, բայց իր տուած ստուգաբանութիւնը անհաւաստի է (Pok. 1-ում *lendh- «կերակուր պատրաստել, եփել» արմատ չկայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղանձնիլ,
աղանձել,
աղընձել,
աղնձել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդեր (՞)
բրբ.
աղանձ
«փշրված կորկոտ»
հ. հնդկ.
palala
«տորորած բունջութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121;
Pok. None
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՆՃ
(աղանջ)
«ամբոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al-
«թափառել, դեսուդեն ման գալ, դեսուդեն ընկնել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնաղանճ,
խառնաղանջ,
խառնիճաղանճ,
խառնիճաղանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ále
«հուզված ամբոխ»
հուն.
álytes
«թափառական»
հայ.
աղաւաղ
հայ.
աղանդ
Էջ 34, սյունակ 1
ԱՂԱՆՈՒՐ
«մեծ դեղահաբ, մի տեսակ գունաւոր կաւ (որպէս դեղ)»
(բժշկ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *el-
«գույնացույց արմատ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *eln+ուր՞)
Հազիւ թէ կապ ունենայ հնդեւրոպական *el- գոյնացոյց արմատի հետ (*eln+ուր՞)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aruná
«կարմրավուն»
լատ.
—
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։