Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 72 բառահոդված (էջ 5/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 552, սյունակ 1 Էջ 552
ՅԵՍԱՆ (-ի, -ից, -աց) (եսան) «հեսան, սրոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
ինչ-որ *ek'-no- տիպի բարբառային ձեւից, որ գոյություն է ունեցել սկզբնային ձայնավորներով՝ *ak'-, *ok'- եւ առանց սկզբնային ձայնավորների k'-ով սկսվող արմատական ձեւերի կողքին
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յեսանասուր, յեսանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
sang
«հեսան» հմմտ. *k'o-no-, k'ə-no-
Էջ 567, սյունակ 1 Էջ 567
ՆԵՐՔԻՆԻ (-նւոյ, -նեաց) «ներքինի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է ներքին բառից՝ -ի վերջածանցով՝ իրանական համատիպ կազմություն օրինակով․
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
'ntryk (=antarkə)
«ներքինի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 447
Էջ 583, սյունակ 1 Էջ 583
ՇԱՐՇԵԼ (շարժել) «պատառոտել, ցնցել, ուժեղ շարժել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker- «կտրել»
Կրկնավոր կազմություն (խարխլել-ի տիպի), որի արմատը թերեւս կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ker- «կտրել» արմատի հետ (թերեւս բաղարկվել է շարժ արմատի հետ եւ ստացել «ցնցել» իմաստը)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՓ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kap- «բռնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhob'-) բնաձայնական տիպի արմատի երկրորդական ձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շոփաշոփել, շոպշոպել
Էջ 611, սյունակ 1 Էջ 611
ՉԱՆԱՐԴԻ (չանորդի) «վատթար, անարժան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Բաղադրիչները հասկանալի են, բայց կարոտ մեկնաբանության։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
չանարդակ, չանարդագուրդ, չանարդատիպ
Էջ 621, սյունակ 1 Էջ 621
ՊԱՇՏՊԱՆ -ի, -աց «պաշտպան, պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *paršt-pān
պաշտել բայի հետ բաղադրուելով, ստացել է նաեւ «ծառայող, սպասաւոր» իմաստը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պաշտպանել, պաշտպանութիւն, անպաշտպան, կիսապաշտպան, մաքսապաշտպան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
puštēpān
պ.
puštbān
Մատենագիտություն
H. AG 221; Աճ. ՀԱԲ 24-25
Տե՛ս նաեւ
Էջ 641, սյունակ 1 Էջ 641
ՊՈՃ I (ուշ` -ոյ) «պոչ, առնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bouokio- «փչել, ուռչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *b(h)(e)u-)
Համատիպ *pek- արմատից է հ. հնդկ. pūććha- «պոչ» բառը, որը Լագարդից սկսած համեմատվել է հայ. պոչ բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պոչազգեստ, պոչատ, պոչաւոր, անպոչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
bucca
«թուշ»
շվեդ.
puk
«ուռուցք, պալար»
հ. հնդկ.
pūććha-
«պոչ» via *pek- արմատի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 115
Էջ 663, սյունակ 1 Էջ 663
ՍԱԿԱՌ (սակառի), -ի-ա «կողով»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Օլսենը (NBA 451) ենթադրում է իրանական *sakarinia տիպի մի աղբյուր:
Էջ 665, սյունակ 1 Էջ 665
ՍԱՂՄՆ -ն (սեռ. սաղման) «սաղմ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el- *-mo կամ *-men- ածանցով
Ըստ ածանցի (*-mo կամ *-men-)՝ ենթադրելի է հնդեւրոպական ծագում, բայց սաղ-ի համար համապատասխան զուգահեռներ չկան: Թերեւս առանձնակի կանգնած հնդեւրոպական *k'el- տիպի արմատից սնվող ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղմնաթափութիւն, սաղմնազգեստեալ, սաղմնաբոյն, սաղմ(ե)լ, սաղմնանալ, սաղմնարան, սաղմնաբանական, սաղմնաբանութիւն
Էջ 694, սյունակ 1 Էջ 694
ՍՏԵՊ -ոյ, -ի, -աց «շտապում, փույթ, ստիպում, հաճախ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *steib- «սեղմ(վ)ել» (անմիջական նախաձեւ՝ *steib-' *steib(n)-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ստիպել, ստիպողական, ստիպողականութիւն, ստիպողութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στείβω
«կոխոտել, տրորել»
լատ.
stipo
«սեղմել, խտացնել, դիզել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 273; Pok. IEW 646-648