Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 471 բառահոդված (էջ 5/48)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 59, սյունակ 1 Էջ 59
ԱՆՁԱՒ -ի, -աց «(քար)այր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ang'h- «նեղ, նեղացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ang'hewā-) որպես «նեղ տարածություն»
(որպես «նեղ տարածություն») *ang'h- «նեղ, նեղացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
քարանձաւ, քարանձաւամուտ, անձաւախիտ, անձաւախոռ, պաղանձաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
անձուկ
հ. վ. գ.
angi
«նեղ, անձուկ»
մ. կիմր.
einggaw
«զետեղված լինել, պարունակվել»
Էջ 62, սյունակ 1 Էջ 62
ԱՆՏԻՆՈՍ «համաստեղություն Այծեղջյուրի մոտ» (աստղաբաշխական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Άντίνος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 212
Էջ 65, սյունակ 1 Էջ 65
ԱՊԱ «հետո, վերջում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. apa «հեռու, զատ»
փոխատու լեզու՝ հ. պ. apa «հեռու, զատ»
Քիչ հավանական է ենթադրել փոխառություն խեթերենից, որտեղ՝ appa «հետո, հետ, նորից»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապագայ, ապաժաման, ապաժամանութիւն, ապառնի, յապաղել, յապաղութիւն, անյապաղ, ապաթարգ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խեթերեն
appa
«հետո, հետ, նորից»
Էջ 67, սյունակ 1 Էջ 67
ԱՊԱՏ (-ապատ, -պատ) «շեն, բնակված, շեն տեղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āpāt
փոխատու լեզու՝ պ. ābād
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
Ներսեհապատ, Պերոզապատ, Վաղարշապատ, Խանապատ, Կորիւնապատ, Ղազարապատ
Մատենագիտություն
H. AG 97; Աճ. ՀԱԲ 229
Էջ 69, սյունակ 1 Էջ 69
ԱՊՈՂՓԱՅԵԼ ««տեղեկանալ, հասուն լինել» (բբ)»
Ստուգաբանություն ()
Կեղծ բայաձեւ, որ ստացվել է Ապողփանէս հատուկ անվան` ԲՀ-ում որպես հասարակ անուն դիտված եւ «տեղեկացեալ, կամ իմացեալ» բացատրված ձեւից. տե՛ս Ամալյան, ԲՀ 29 եւ 349։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 29 եւ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 70, սյունակ 1 Էջ 70
ԱՊՈՒՍՏ (այլ տեղում՝ «ուստ») «սուտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կեղծ բառ, որ առաջացել է ապօստոլոս (< հուն. ἀπόστολος) բառի աղավաղմամբ:
Էջ 72, սյունակ 1 Էջ 72
ԱՌԱՊԱՐ «քարքարոտ, դժվարին տեղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կազմված է առ- նախածանցով` անծանոթ ապար արմատից, որ հազիվ թե կապ ունենա ապառաժ բառի հետ:
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՍՏԱԿ «գինու ծորակավոր թաս կամ գավաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stag- «ծորալ» (անմիջական նախաձեւ՝ *(ա)ստակ)
Կազմված է առ- նախածանցով` թերեւս հնդեւրոպական ծագման *(ա)ստակ արմատից` *stag- «ծորալ»:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
στάζω
«կաթիլներով թափել, ծորալ»
լատ.
stagnum
«ջրատեղ, ջրավազան, ծորացող ջուր»
Էջ 73, սյունակ 1 Էջ 73
ԱՌԱՍՏԱՂ (-աց) «առաստաղ, ձեղուն, երկինք, քիմք, հատակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *stel- «փռել» (անմիջական նախաձեւ՝ *stl-no-) (ա)ստաղ < *stl-no- ձեւից
Կազմված է առ- նախածանցով` բնիկ հնդեւրոպական ծագման (ա)ստաղ <*stl-no- ձեւից` *stel «փռել» արմատից: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 254) բխեցնում է *stel- «դնել, կանգնեցնել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաստաղակալք, առաստաղակել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. սլավ.
stelja
«ծածկ, տանիք»
հ. հնդկ.
sthala-m
«բարձունք, ցամաք»
հ. իսլ.
stallr
«նեցուկ, պատվանդան, սեղան»
հայ.
ստեղծանել, ստեղն
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1018-1019; Աճ. ՀԱԲ 254
Էջ 74, սյունակ 1 Էջ 74
ԱՌԵՂ «սայլի առեղ, թեղի, առաստաղի մեջտեղի մեծ գերանը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ei- «ձող, գերան» (անմիջական նախաձեւ՝ *ei-el-) *el ածանցով
Կազմված է առ- նախածանցով՝ բնիկ հնդեւրոպական *եղ հիմքից։ *eie > ե անցման համար հմմտ. *treies > երեք։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
ielekstis
«առեղ»
լատվ.
ieluksi, iľknis
«առեղ»