Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 64, սյունակ 1
ԱՇԽԱՐՀ
(-ի, -աց)
«աշխարհ, երկիր, մարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. xšaθra
փոխատու լեզու՝ մ. պ. šahr
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշխարհագիր,
աշխարհաբնակ,
աշխարհագունդ,
աշխարհակոծ,
աշխարհահեղձ,
աշխարհադիտել,
աշխարհաժողով,
աշխարհիկ,
տաշխարհիկ,
տարաշխարհ,
տարաշխարհական,
միջնաշխարհ,
համաշխարհի,
գերաշխարհիկ,
չնաշխարհիկ,
աշխարհալած,
աշխարհամար,
անդրաշխարհ,
անդրաշխարհային,
աշխարհագրական,
աշխարհագրագետ,
աշխարհագրություն,
աշխարհադես,
աշխարհահռչակ,
համաշխարհային
Մատենագիտություն
H. AG 101;
Աճ. ՀԱԲ 218
Էջ 65, սյունակ 1
ԱՇՏԱՐԱԿ
(-ի, -աց)
«աշտարակ, բերդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աշտարակագործ,
աշտարակագործութիւն,
աշտարակեայ,
աշտարակել
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԼԵՐ
(ապալերկ)
«ամայի»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
տարբերակն ստացվել է լերկ բառի բաղարկությամբ:
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԽՏԱՐ
(-ի, -աց)
«հյուսիս, աստղագուշակություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ավ. apāxtara
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apāxtar
փոխատու լեզու՝ պ. baxtar
Մատենագիտություն
H. AG 94;
Աճ. ՀԱԲ 225
Էջ 66, սյունակ 1
ԱՊԱԿԻ
(-ւոյ, -եաց)
((ապիկի), ապիկի «զնարակ»)
«ապակի, շիշ, սրվակ, բաժակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. apakēnak
փոխատու լեզու՝ սողդ. apakēnak
փոխատու լեզու՝ պ. ābgīna
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ապակեգործ,
ապակեգործութիւն,
ապակատարագ,
ապակեղէն,
ապակեակ,
ապակէգործ,
ապակէգործութիւն,
ապիկած,
ապիկէգործութիւն,
ապիկեղէն,
ապակեայ,
ապակեփեղկ,
ապակէդուռ,
ապակեխիտ,
կրկնապակի,
ճենապակի
Մատենագիտություն
H. AG 103;
Աճ. ՀԱԲ 226;
Ջահ. ՀԼՊ 515
Էջ 73, սյունակ 1
ԱՌԱՒՏ
(-ի, -ից, -ու)
«առավոտ, օրվա սկիզբ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *aus-
«լուսավորել»
առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով
Կազմված է հնդեւրոպական *aus- «լուսավորել» արմատից` առ- նախածանցով եւ -աւտ վերջածանցով: Անհավանական է Աղայանի վարկածը (ԲՍՀ 26-27) առ-ի հնդեւրոպական *sau-el- «արեգակ» ձեւի *sau- տարբերակից ծագելու մասին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առաւօտանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
έως
լատ.
aurora
«արշալույս»
<*ausōsā
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 114
Տե՛ս նաեւ
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՆԵԼ
(ար-, կատ. արար)
«անել, գործել, կատարել, ստեղծել, շինել, վերծանել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ar-
«հարմարեցնել»
արմատից. հմմտ. հուն. άραρίσκω (=հայ արարի) «դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել», թոխ. Ա ihharwār «պատրաստ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առնելի,
ապառնի,
արար,
արարած,
արարուած,
խորտակարար,
խորանարար,
խոյրարար,
բարերար,
չարարար,
չարարարել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άραρίσκω
«դնել, ամրացնել, կցել, հարմարեցնել»
=հայ արարի
թոխ. Ա
ihharwār
«պատրաստ»
Մատենագիտություն
H. AG 420;
Աճ. ՀԱԲ 262
Էջ 75, սյունակ 1
ԱՌՈՅԳ
(առոգ, առուգ, ոռոգ)
«առույգ, աշխույժ, կայտառ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական ոյժ
Կազմված է առ- նախածանցով՝ առանձին չհանդիպող ոյժ արմատից, որը իրանական ծագման ոյժ արմատի տարբերակն է (գ/ժ հերթագայությունը հատուկ է իրանական լեզուներին)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
առոյգաբարձ,
առոյգանալ,
առոյգութիւն,
առոյգազաւակ,
առոզանալ,
առոզանձն,
առոզավարժ,
առոզութիւն,
առուզանալ,
առուգութիւն,
առոգագոյն,
ոռոզանալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 263
Էջ 77, սյունակ 1
ԱՍԻ
«տարբերություն»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 80, սյունակ 1
ԱՍՏՈՒԱԾ
-ոյ
«աստված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ansu-
«աստված, ոգի»
հ.-ե. արմատ՝ *diu-
«աստված»
միասնական վարկած չկա: Ամենից հավանական են երկուսը. ա) ծագում է հնդեւրոպական *ansu- «աստված, ոգի» (հմմտ. հ. հնդկ. ánila «կենսաշունչ», գ. *ansur «աստված, ոգի») եւ *diu- «աստված» հիմքերի բարդումով եւ -ած-ով, կամ այդ նույն *ansu- հիմքի եւ տուած «տվող» (հմմտ. գթած, ողորմած), ձեւի բաղադրությամբ. բ) ծագում է աստ- արմատից, որ հաստ արմատի տարբերակն է, բայց սխալմամբ միաց-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստուածաբարբառ,
աստուածաբեր,
աստուածագէտ,
աստուածագիր,
աստուածախաւս,
աստուածախաւսել,
աստուածահար,
աստուածանշան,
աստուածեղէն,
աստուածական,
աստուածանի,
աստուածարել,
բազմաստուածեան,
երեքաստուածեան,
չաստուած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ánila
«կենսաշունչ»
գ.
*ansur
«աստված, ոգի»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։