Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԴԱԼ
II
«հոսել, հորձանք տալ, ջրապտոյտել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uēr-dh-
«ջուր, հոսել»
հ.-ե. արմատ՝ *(a)uer-
«ջուր, հոսել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uēr-dh- * (a)uer- «ջուր, հոսել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրդանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
vérdu, virti
«եռալ, ալեկոծվել, հորդել, բխել»
լիտվ.
vyrius
ռուս.
вир
Էջ 180, սյունակ 1
ԴԱԼ
I
(հին՝ դայլ)
«ծննդկանի առաջին կաթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«ծծել, ծիծ տալ, կերակրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhə-li-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāru
«ծծող»
հուն.
θηλυς
«կանացի»
հուն.
θηλω
«կանացի կուրծք»
ալբ.
dhallr
«երեսը քաշած կաթ, թան»
լատ.
fēlō
«ծծել»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 611
Տե՛ս նաեւ
Էջ 189, սյունակ 1
ԴԱՐԻՍՎԱՐ
(դալիսվար, տալիսփար)
«մի բույս»
(բուսանուն)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. tālis-far (talīs-far)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 638
Էջ 198, սյունակ 1
ԴԻ
III
«ծիծ ուտելը, կաթով սնվելը, սնվելը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhē(i)-
«ծծել, ծծեցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhē- կամ *dhī-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դիել,
դիիլ,
դիանալ,
դիեցիկ,
դիասուն,
դիասնունդ,
դիեցումն,
կովադիաց,
ստնդիայ,
ստնդեաց,
ստնդիել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dhāya
«սնող, խնամող, հոգ տանող»
հ. հնդկ.
dhayas-
«ծծելը»
հայ.
դայեակ
<իրան.
հուն.
*θᾶομαι
«ծծել. ծիծ տալ. կթել»
ալբ.
djathε
«պանիր»
հ. իսլ.
dīa
«ծծել»
լատվ.
dēt
«ծծել»
ռուս.
доить
«կթել»
Մատենագիտություն
H. AG 437;
Աճ. ՀԱԲ 668
Տե՛ս նաեւ
Էջ 208, սյունակ 1
ԴՕՐԻՔՍ
«վտակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ρύαξ
«հեղեղ»
(տալիս է ρύαξ «հեղեղ» բառը, բայց չի բացատրւում դօ-ն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 698
Էջ 223, սյունակ 1
ԵՐԵՄՈՒԿ
I
(երմուկ, իրմուկ)
«խոշոր աղացած ալյուր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ թրք. irmik
Աճ. ՀԱԲ 2, 46 (տալիս է միայն «կորկոտի շատ մանրը» իմաստը, բայց բուն իմաստն է «խոշոր աղացած ալյուր»):
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 46
Էջ 249, սյունակ 1
ԸՆՃԿՏԱԼ
«որձկալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կազմված է ըն(դ)- նախածանցով` ճկտալ բայից, որ պահպանված է բարբառներում (բացատրվում է «կոկորդում այրուցք զգալ (ոգելից խմիչքի գործածությունից)»):
Էջ 253, սյունակ 1
ԹԱԹ
(-ի, -ից)
(բռբ. նաեւ բանթ, բանթ-)
«ձեռքի կամ ոտքի առաջնամաս, կշեռքի նժար, պարսատիկի մեջք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tang-
«շոշափել, ձեռք տալ, բռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ta(n)g- (°), *te(n)g- (°))
արմատից (*tang-t > թաթ, *teng-t > թանթ)
Սակայն հնարավոր է որ լինի մանկական բառ, որի զուգահեռներն առկա են հնդեւրոպական եւ ոչ հնդեւրոպական լեզուներում։ հմմտ. հ.-ե. *tata-, *teta-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թաթահատ,
թաթահերձ,
թաթավան,
թաթուլ,
թաթոտ,
բանթուլ,
բանթախ,
բանթուխ,
բանթոփիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τεταγων
«բռնող»
լատ.
tangō (tactum)
«շոշափել, դիպչել, բռնել»
հ. անգլ.
daccian
«թեթեւ շոշափել»
իտլ.
tais
«փափուկ, խոնավ, մեղմ»
Էջ 260, սյունակ 1
ԹԱՐԹ
«թարթում, աչքի բացուխուփ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter-
«թպրտալ, թրթռալ, դողալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *trt-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թարթել,
անթարթ,
անթարթելի,
ակնթարթ,
թարթեանք,
թարթիչ,
թարթափ,
թարթափել,
թարթափանք,
թարթափումն,
անթարթափ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
taralá
«դողդող, երերուն, անհաստատ»
ալբ.
tartalis
«թպրտում եմ, թրթռում եմ»
Էջ 265, սյունակ 1
ԹԵՔԵԼ
«կոկել, կռել, կրթել, (ուշ) թեթել, ծռել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *tek-
«հյուսել»
արմատից, որի համար վերականգնւում է «հիւսել» իմաստը, մինչդեռ մերձաւոր *tek՛-p արմատը, որի համար վերականգնւող իմաստը հայերենին աւելի մօտ է, ունի *-k՛-ով նախաձեւ, որ չէր կարող տալ թեկ-. հայերենի համար ենթադրելի է *tek- նախաձեւ` *tek՛-p-ին մօտ իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թեքմթեքել,
թեթակայ,
թեքութիւն,
թեքում,
դիւրաթեք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 178-179;
Pok. IEW 1058
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։