Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 364, սյունակ 1
ԾԻՒՐ
(ցիւր-)
(ցիւրանալ)
«ծյուրում, հյուծում, նիհարում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ, զառամել»
-i-ի հայերենի համար սովորական ներդրմամբ
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *g'er- «հասունանալ, ծերանալ, զառամել» արմատի հետ՝ -i-ի՝ հայերենի համար սովորական ներդրմամբ (հմմտ. յատանել - յաւտ, արածել - արաւտ, մատչիլ - մաւտ): ... հնարավոր ընդհանուր աղբյուր համարելով ուրարտերենը, որովհետեւ հայերենը կարող է առաջանալ հիշյալ վրացական ձեւերից եւ ոչ վրացերենը՝ հայերենից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծյուրել,
ծյուրական,
ծյուրութիւն,
ծյուրակար,
ծյուրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jarā
«մաշվածություն, զառամություն, ծերություն»
պ.
zār
«թույլ, նիհար, խեղճ, թշվառ, ծեր»
վրաց.
cvrili, cvlili
«մանր, բարակ, նուրբ»
վրաց.
gamjvruli
«ճմլած, տրորած»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 461
Էջ 369, սյունակ 1
ԾՐՈՐԻԼ
«նեխել, հոտել, ապականվել»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *g'er-
«հասունանալ, ծերանալ»
Հազիվ թե ծագի *g'er- «հասունանալ, ծերանալ» արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jirur
«ծերություն, մաշվածություն»
ավ.
zairina-
«թուլացնող, մաշող»
ավ.
zaurura
«զառամյալ»
Էջ 376, սյունակ 1
ԿԱՂԱՂ
(ներգ. ի կաղաղի)
«որջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gol-
«ապաստարան, անասունների ապաստարան»
արմատից
Հնարավոր է խաղաղ բառի համեմատությունը սրա հետ՝ կ/խ հերթագայությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաղաղանք,
կաղաղանալ,
կաղաղոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γωλεός
«փոս, բույն, որջ»
լիտվ.
gu-lis
«անկողին. որջ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 492
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅՏ
III
«աշխուժություն, առույգություն, եռանդ. ուրախություն, ցատկոտուք. կենդանի, անասուն»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 397, սյունակ 1
ԿԵԱՆՔ
(կեն-), -աց
«կյանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷei-
(անմիջական նախաձեւ՝ *gʷei̯u-nā-)
*-n ածանցով
Համարւում է հայկական կազմութիւն կեա-ից՝ -ան ածանցով, բայց հաւանական է կեան- ձեւի անմիջական հնդեւրոպական ծագումը: Ցեղակից լեզուներում պահպանւել են բայական կազմութիւններ՝ հ. հնդկ. jinvati, լիտվ. gyve'nù:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կենակից,
կենասեր,
կենասիրութիւն,
կենատու,
անկեանք,
դժուարակեանք,
կենսաբեր,
կենսատուր,
կենսական,
կենսունակ,
կենսառիթ,
կենսաբան,
կենսագիր,
կենսագրութիւն,
կենսաթոշակ,
կենսարթթու,
կենսալից,
կենսունակութիւն,
կենսուրախ,
կենցաղ,
կենցաղական,
անկենցաղ,
կենցաղավարական,
կենցաղավարութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
jinvati
լիտվ.
gyve'nù
Մատենագիտություն
H. AG 459;
Աճ. ՀԱԲ 465-466
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՑ
«մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geit-
«հարեւան կամ կից լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-)
արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ,
կցան,
կցորդ,
կցորդող,
կցուած,
կցկտուր,
կցկցութիւն,
կցխանի,
կցղաք,
կցիր,
ձայնակից,
գոռակից,
գործակից,
ժամանակակից,
ժառանգակից,
իւրակից,
լծակից,
խաչակից,
ծառայակից,
կենակից,
նիզակակից,
հանցակից,
գաղափարակից,
մեղսակից,
կիցք,
կիցսընկեց,
կցուտող,
կցածեմ,
կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων
«հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος
«հարեւան»
հայ-հունական զուգաբանություն
տինդ.
kicv
«հանգույց»
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՈԴԻՆ
«սունկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է
Էջ 414, սյունակ 1
ԿՈԹ
(կոթղ)
«կոթ, մեդեխ, բռնելատեղ, ցողուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gwet-
«ուռուցք, կլորություն»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gwot-)
Քիչ հավանական է կապը նաեւ կանթ բառի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոթատ,
կոթուն,
շերեփակոթ,
սունակոթ,
երկայնակոթ,
խնդակոթ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 421, սյունակ 1
ԿՈՎ
(-ու)
«կով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷou-
«խոշոր եղջերավոր անասուն, տավար»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կովակեր,
կովկիթ,
կովաշխաց,
կովղիփաց,
կովիդեայ,
կով(ա)ծուծ,
կովապահ,
կովասունկ,
կովարած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gāva
«եզ, ցուլ»
հ. հնդկ.
gavī
«կով»
հուն.
βοῦς
«եզ, կով»
հ. շվեդ.
kō
«կով»
լատվ.
gùovs
«կով»
Մատենագիտություն
H. AG 461;
Աճ. ՀԱԲ 639
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՄԲ
«ուռուցք, ուռած մաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կամար կազմել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gumbh-)
արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կմբեայ,
կմբաւոր,
կմբրաւոր,
կմբբաւոր,
ոսկեկմբեայ,
ոսկիկմբեայ,
ոսկեկնբեայ,
ոսկիկմբե
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
gumbed
«գմբեթ, կամար»
հ. անգլ.
cumb
«աման, թաս»
լիտվ.
gumbas
«ելունդ, կոճղոմ»
լատվ.
gumba
«ուռուցք»
հ. սլ.
goba
«սպունգ. սունկ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 658;
Pok. IEW 396
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։