Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 122 բառահոդված (էջ 5/13)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 419, սյունակ 1 Էջ 419
ԿՈՅՐ (-ի, -ից, -աց) «կույր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kōr
փոխատու լեզու՝ սողդ. kōr
փոխատու լեզու՝ պ. kōr
Բաղադրությունները՝ կուրանալ, կուրութիւն, կուրամիտ, կուրաքաշ, գիշերակոյր, մտակոյր, ակնկոյր, խուլակոյր եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուրանալ, կուրութիւն, կուրամիտ, կուրաքաշ, գիշերակոյր, մտակոյր, ակնկոյր, խուլակոյր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
kōr
սողդ.
kōr
պ.
kōr
Մատենագիտություն
H. AG 173; Աճ. ՀԱԲ 631
Էջ 421, սյունակ 1 Էջ 421
ԿՈՏԻՒՂ «սողուն մարմինների եւ հեղուկի մի չափ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κοτύλη
Մատենագիտություն
H. AG 359; Աճ. ՀԱԲ 640
Էջ 441, սյունակ 1 Էջ 441
ՀԱՄԱՍՊՐԱՄ (համսպրամ, համասփրամ, համասպրան) «մեխակազգի մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. ham(a)spram
իրանական աղբյուրից՝ ham(a)spram. ժողովրդական ստուգաբանությամբ՝ համասփիւռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
շահասպրամ
մ. պ.
sp(a)ram
պ.
siparam isparam
«ռեհան»
սողդ.
sprywm (sparymak)
«ծաղիկ»
Մատենագիտություն
H. AG 177; Աճ. ՀԱԲ 21; Ջահ. ՀԼՊ 529
Էջ 442, սյունակ 1 Էջ 442
ՀԱՄԲՈՅՐ (-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -ոյ) «համբույր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hambōδ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
համբուրել, անհամբոյր, բարեհամբոյր, ուղղահամբոյր, դառնահամբոյր, ժամահամբոյր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ. (մնք.)
'nβyδ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 530
Էջ 444, սյունակ 1 Էջ 444
ՀԱՅՍ -ի, -ից (°) (ի հայսի, ի հայսէ) «ջրաշաղախ ալյուր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pak- «ամրացնել»
Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *pak- «ամրացնել» արմատի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թելահայս, հայսալի, հայսզգալ, հայսողի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
pas-
«իրար կպցնել, միացնել»
Էջ 454, սյունակ 1 Էջ 454
ՀԱՎԱՏ -ոյ (աւատ) «հավատ, կրոն, հավատարմություն, վստահություն, ստուգություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել»
փոխատու լեզու՝ սողդ. awat «հավատ»
հմմտ. խոտա-սակ. hot «կարողանալ, ի վիճակի լինել» (<*fra-vat-), սողդ. awat «հավատ»: - Bailey, DKS 1, 498: Ջահուկյանը նախապես ենթադրել է բնիկ հնդեւրոպական ծագում՝ *hau-` *au- «զգալ, հասկանալ» արմատից, բայց հետո (ՊԲՀ 1995) հանգում է իրանական ծագման վարկածին:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հաւատաւոր, հաւատարիմ, հաւատարմութիւն, առհաւատչեայ, անհաւատ, թերահաւատ, ճշմարտահաւատ, միահաւատ, դիւրահաւատ, հաւատաբնակական, հաւատաքննութիւն, հաւատուրաց, հաւատալ, չաւատալ, չաւատալի, աւատապետ, աւատական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
hot
«կարողանալ, ի վիճակի լինել» <*fra-vat-
սողդ.
awat
«հավատ»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 498
Էջ 463, սյունակ 1 Էջ 463
ՀՆԱԶԱՆԴ «հլու, ենթարկվող, լսող, ընկճված, նվաճված, հպատակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնազանդել, հնազանդություն, անհնազանդ, անհնազանդիլ, դյուրահնազանդ
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՄԱՅ- «հրամայելը»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական framāy-
փոխատու լեզու՝ սողդ. firāmāy-
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրամայել, հրամել, հրամայական, հրամայողական, հրամայողաբար
Մատենագիտություն
H. AG 182; Աճ. ՀԱԲ 130
Տե՛ս նաեւ
Էջ 470, սյունակ 1 Էջ 470
ՀՐԱՍԱԽ ««փարսախ, հրասախ» (երկարության չափ՝ 5250 մետր)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *hrasax
իրանական աղբյուրից
Էջ 471, սյունակ 1 Էջ 471
ՀՐԱՒԵՐ (միջ. հայ. հաւեր) «հրավեր, կոչ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *fravē-
հմմտ. ավ. fravē- «նկարել», սողդ. frawē «խուզարկել, հրավիրել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հրաւիրել, հրաւիրատու, հրաւիրումն, հրաւիրաթուղթ, հրաւիրատոմս
Մատենագիտություն
H. AG 123; Աճ. ՀԱԲ 134