Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 63 բառահոդված (էջ 5/7)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 593, սյունակ 1 Էջ 593
ՇՈՐԹ «գույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker- «գունանիշ» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhorth-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յոգնաշորթ, դեղնաշորթ, կարմրաշորթ, պաղշորթ, կապուտաշորթ, նսեմաշորթ, մթնաշորթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
karata-
«մուգ կարմիր»
Էջ 600, սյունակ 1 Էջ 600
ՈՒՌՈՆ «փիթենածաղկավոր մի բույս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. halluru(m)
սեմական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոռոնացեալ, ոռոնաձեւ, ոռոռ
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 459, 470
Տե՛ս նաեւ
Էջ 616, սյունակ 1 Էջ 616
ՊԱԽՐԷ (ուշ՝ պախրայ), -ի, -ից «տավար, ուտելիք, ունեցվածք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. baqra
փոխատու լեզու՝ արաբ. baqra
սեմական աղբյուրից: Աճառյանը կասկածելի է համարում հնչյունաբանական հիմունքով: Անհավանական են ինչպես հնդեւրոպական (*paku-), այնպես էլ ուշ արաբական ծագման (pahili, pahari) վարկածները
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պախրէիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 7
Տե՛ս նաեւ
Էջ 624, սյունակ 1 Էջ 624
ՊԱՏԱՌ I -ոյ, ուշ՝ նաեւ -ի, -աց «պատառ կտոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ սեմական
փոխատու լեզու՝ ակկադ. pataru(m) «բաժանել ճեղքել»
թերեւս սեմական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պատառ-պատառ, պատառել, պատառումն, դեղնապատառ, պատառատուն, պատառոտուն
Էջ 645, սյունակ 1 Էջ 645
ՊՍԵՄ(Ն) «վարդի փուշ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *peuk'- «ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *puk'-)
Ինչպիսի՞ն է հարաբերությունը հնդեւրոպական *peuk'- (*puk'- «ծակել») արմատի հետ (փոխառություն ինչ-որ satəm լեզվի՞ց)։
Էջ 650, սյունակ 1 Էջ 650
ԶԱՅԼԱՄՆ (ջայլեամն, ուշ՝ ջալամ, ջալայ) «ջայլամ, իշտրմուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. zalīm «արու ջայլամ»
սեմական ծագման բառ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121
Էջ 653, սյունակ 1 Էջ 653
ԶՆԱՐ
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խաթ. zinar
փոխատու լեզու՝ ակկադ. zannaru(m)
թերեւս սեմական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
čianuri
«երաժշտական գործիք»
քուշ.
činur
«երաժշտական գործիք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 129; Ջահ. ՀԼՊ 321, 465
Տե՛ս նաեւ
Էջ 666, սյունակ 1 Էջ 666
ՍԱՄՍԱՐ (սեմսալ) «հարկահավաք (պաշտոնյա Կիլիկիայի հայկական պետությունում)» (պատմական)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. samsār
փոխատու լեզու՝ լատ. censarius
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 168
Էջ 667, սյունակ 1 Էջ 667
ՄԱՆԴ (սանդ) «անկան, հավան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական sandān «զնդան, սալ»
Ավելի քիչ հավանական է բառի սեմական ծագումը. հմմտ. ակկադ. samādu(m) «աղալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սանդահարել, սանդիտոռն, սանդատուռն
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 186; Ջահ. ՀԼՊ 459
Էջ 669, սյունակ 1 Էջ 669
ՍԱՏԱՐ «մշակ, ոստայնանկ, օգնական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *sam- «չարչարվել, հոգնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sam-tar)
փոխատու լեզու՝ իրանական sātar «իշխող»
փոխատու լեզու՝ իրանական *sātar
բայց առաջարկված ստուգաբանությունները լիովին հավաստի չեն, ըստ Բեյլիի (DKS 123)՝ sātar «իշխող», ըստ Փերիխանյանի՝ *sātar, *sam-tar (*sam - «չարչարվել, հոգնել»): Քիչ հավանական է նաեւ սեմական ծագման վարկածը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սատարել, սատարութիւն, անսատար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 472