Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 401, սյունակ 1
ԿԵՐՊ
(-ի, -ից)
«կերպ, եղանակ, դէմք, տեսակ, տեսիլ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kerp
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կերպակերպ,
կերպարան(-ք),
կերպարանակից,
կերպարանաւոր,
կերպարանափոխ,
կերպարանել,
լուսակերպ,
իգակերպ,
գիշերակերպ,
գազանակերպ,
կայսերակերպ,
սքանչելակերպ,
կենդանակերպ,
բիւրակերպ,
բազմակերպ,
անկերպարան,
կերպարանափոխել,
կերպարանափոխութիւն,
փոխակերպութիւն,
փոխակերպումն
Մատենագիտություն
H. AG 168;
Աճ. ՀԱԲ 578;
Pok. IEW 620
Էջ 432, սյունակ 1
ԿՍԱՒ
(-ոյ)
«վուշ, վուշից պատրաստված կտոր, կտավից հագուստ, պարան, կտավեղեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կուտ բառից (տե՛ս), որը տարածվել է ողջ Առաջավոր Ասիայում եւ Եւրոպայում՝ տալով զանազան ածանցյալներ։ Հայտնված է նաեւ հակառակ կարծիքը, ըստ որի բոլոր ձեւերի աղբյուրն է սումեր. gada, որից՝ ակկադ. kitū(m), սրանից էլ մյուս ձեւերը․ սակայն այս ձեւերից ոչ մեկը հայերենի ձեւը չի բացատրում՝ ասոր. gəttau «բամբակ» ձեւը ոչ թե ակկադերենից է (Von Soden, AHW 1, 495), այլ հայերենից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կտաւագործ,
կտաւավաճառ,
կտաւեայ,
կտաւի,
կտաւեղէն,
կտաւատ,
հատկտաւ,
կտաւագործութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սումեր.
gada
ակկադ.
kitū(m)
ասոր.
gəttau
«բամբակ»
Մատենագիտություն
H. AG 360;
Աճ. ՀԱԲ 675-676;
Von Soden, AHW 495
Տե՛ս նաեւ
Էջ 438, սյունակ 1
ՀԱԶԻՄԱԹ
«մի տեսակ վհուկ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Բանի կերպարանքը թվում է արաբական, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Էջ 475, սյունակ 1
ՁԵՒ
(-ոյ, ուշ նաեւ` -ի)
«ձեւ, արտաքին տեսք, կերպարանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'heu-
«լցնել, թափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *g'heuo-)
արմատից. հմմտ. հայ. ձոյլ, ձագար:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեւանալ,
ձեւողանալ,
ձեւիչ,
տձեւ,
տձեւութիւն,
անձեւ,
կաքաւաձեւ,
կամարաձեւ,
ծաղկաձեւ,
գրածեւ,
դաշտաձեւ,
բոլորաձեւ,
լեռնաձեւ,
ձեւաբանութիւն,
ձեւապաշտ,
ձեւափոխել,
ձեւափոխութիւն,
ձուաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χέω
«լցնել, թափել»
հ. շուեդ.
giuta
«ձուլակաղապար»
Մատենագիտություն
H. AG 469;
Աճ. ՀԱԲ 150;
Pok. IEW 447
Էջ 492, սյունակ 1
ՃԵՊ
(-ո, -ի-ա)
«շտապում, աճապարանք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *čap
հմմտ. մ. պ. čapuk (> հայ. ճապուկ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճեպել,
ճեպեցուցանել,
ճեպընթաց,
հապճեպ,
հապճեպել,
արագաճեպ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 197;
Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 493, սյունակ 1
ՃԻՏ
«վիզ, պարանոց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. jīd
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 202
Էջ 496, սյունակ 1
ՃՈՊԱՆ
(-ի, -ա)
(ճօպան)
«պարան, ճոպան»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճոպանաձիգ,
ճոպանատր,
ճոպանախաղաց
Էջ 500, սյունակ 1
ՄԱԼՈՒԽ
«հաստ պարան, ճոպան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. maxullānu
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 226
Էջ 506, սյունակ 1
ՄԱՆ
I
«պտույտ, ոլորք, կոր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mōn-
«պտտել(?)»
որ Pok. IEW-ում չկա
որ Pok. IEW-ում չկա, բայց Pok. IEW 1, 747-748-ում կա *mono- «ծոծրակ, պարանոց» հիմքը. հայտնի է, որ «պարանոց» իմաստը սովորաբար կապված է «թեքել», «պտտել» իմաստների հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մանել,
մանելիք,
մանոց,
մանուած,
մանուածապատ,
մանուածոյ,
ոսկեման,
չուանաման,
բազմաման,
բարակաման,
խառնամանել,
կտաւամանութիւն,
մագմանոց,
շարամանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
պարանել
«շուռ տալ, շրջել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 747-748
Էջ 515, սյունակ 1
ՄԱՐԴ
(-ոյ, -իկ)
«թռչուն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *mer-
«մեռնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mr̥-to-)
փոխատու լեզու՝ իրանական *marg
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սիրամարգ,
մարդակեր,
լորամարգ,
մարդաշատ,
մարդակերպ,
մարդատեաց,
մարդկակերպարան,
մարդկութիւն,
մարդագայլ,
աշխարհամարդ,
տմարդի,
բարեմարդիկ,
կնամարդի,
չմարդկապէս,
կիսամարդի,
անմարդի,
մարդաբան,
մարդաբանութիւն,
մարդակազմական,
մարդակազմութիւն,
մարդահամար,
մարդավայել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəγa
հ. հնդկ.
márta-
պրթ.
mrg
մ. պ.
mart
մ. պ.
mrg
սողդ.
mart
պ.
mrg
պ.
mard
ou.
murγ
հուն.
μορτός
«մարդ»
(Հեսիք.)
հուն.
βροτός
«մահկանացու»
լատ.
mors, -tis
լիտվ.
mirtis
«մահ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 276;
H. AG 472;
Ջահ. ՀԼՊ 533;
Աճ. ՀԱԲ 279
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։