Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 96 բառահոդված (էջ 5/10)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 351, սյունակ 1 Էջ 351
ԽՌԻՒ -ոյ (բ. խռիկ) «խռիվ, վառելու չոր ճյուղեր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kerbh- «ծռել, ծռվել, կուչ գալ, կծկվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)krebh-) *k > *kh անցմամբ
բնիկ հնդեւրոպական՝ *(s)kerbh-` *(s)krebh- «ծռել, ծռվել, կուչ գալ, կծկվել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ (ըստ Բուգգեի)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խռռանալ, խռռացեալ, խռռական, խռռատեսակ, խռռեղեն, խռռել, խռռեալ, խառնախռիւ, գիսախռիւ, բազմախռիւ, մանրախռիւ, եղեգնախռիւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
καρφος
«չոր տաշեղ, չոր փայտ, չոր ճյուղ»
հ. իսլ.
skorpinn
«կուչ եկած, կնճռոտված»
ն. վ.
schrumpfen
«կնճռոտվել, կուչ գալ»
ռուս.
коробить
«ծռել, ծռմռել»
Էջ 357, սյունակ 1 Էջ 357
ԾԱԳ (-ի, -աց) (*ծայգ) «ծայր (սկիզբ, վերջ)» (բրբ. «ծլել»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *g'ogh- «ցից, սյուն, ճյուղ, թուփ»
*ծայգ ձեւը, որից ծագում են բարբառային շատ ձեւեր, կարող է գալ *g'ēi- «ծլել» ձեւից (*g'əi-gh-՞):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ծագել, ծագումն, արեգակնածագ, լուսածագ, լուսածագիլ, հանկարծածագ, բոցածագումն, երագածագ, երկնածագ, ինքնածագ, կորածագ, չորեքծագեան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդեւր.
kag
«սեպ»
հ. վ. գ.
kegil
«ցից, սյուն, փայտե մեխ»
լիտվ.
žagaras
«ճյուղոտ»
լիտվ.
žagrė
«խոփ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 354
Էջ 381, սյունակ 1 Էջ 381
ԿԱՆԱՉ (կանանչ) «կանաչ (ած.), կանաչ, կանաչեղէն (գոյ.)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ենթաշերտային բա՞ռ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանաչանալ, կանաչագեղ, կանաչագոյն, կանաչազգեստ, կանաչածել, կանաչորակ, կանաչութիւն
Էջ 383, սյունակ 1 Էջ 383
ԿԱՇԻ (-ւոյ, -եաց) «կաշի, մորթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ակկադ. kūšu «կաշի»
Փոխառութիւն թերեւս սեմական աղբիւրից (սա էլ՝ սումերերենից): Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 518) սրան է միացնում նաեւ արաբ. qaš' «չորանալ» արմատից ծագող qašā'a «մի կտոր չորացած կաշի», qaš'a «չոր մորթ» եւ այլ բառեր, որոնք ակկադ. բառի հետ կապ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաշռանալ, կաշեայ, հաստակաշի, եաթնեկաշնեան, կաշեգործ, կաշեգործութիւն, կաշեկազմ, կաշեղէն, կաշեպատ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 518
Էջ 418, սյունակ 1 Էջ 418
ԿՈՅՍ I -ի, -աց «կողմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական kōs «կողմ»
աղբիւրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսակալ, կուսակալել, կուսակալութիւն, յայսկոյս, յայնկոյս, յետ(ս)կոյս, աստուածակոյս, մեկուսի, մեկուսանալ, չորեքկուսի, քառակուսի, երեքկուսի, ծովակոյս, կուսանկեա, կուսանկատ, կուսակից, կուսակցական, կուսակցութիւն, անկուսակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kōs
«կողմ»
մ. պրթ.
kōs (kws)
«կողմ» (Թուրֆան)
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 64; Ջահ. ՊԲՀ 184
Տե՛ս նաեւ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒԾ «չոր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կսկոծ, կսկծիլ
Էջ 426, սյունակ 1 Էջ 426
ԿՈՒՂ «ծալք, ոլորք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-lo-)
Ավելի քիչ հավանական է *gōl- < *gel- «գնդ(վ)ել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
երեքկուղ, երեքկղի, չորեքկուղի, քառակղեան, կղել, կղան, կղացու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γυλον
«խոռոչ, ուռուցիկություն»
հ. վ. գ.
kiulla
«գրպան»
հ. իսլ.
kyll
«պարկ, տոպրակ. գրպան»
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԱԿԱՏ «չոր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կապ ունի՞ կրակ բանի հետ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԳԱՆ (բբ) «չորացում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 474, սյունակ 1 Էջ 474
ՁԵՂՈՒՆ -ուան «ձեղուն, առաստաղ, քիմք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 148) սրան միացնում է ձողունք «առաստաղ, կտուր» բառը (որպէս ձայնդարձային ձեւ), որ ՆԿԲ-ն դիտում է ձող բառի հոգնակի (հաւաքական) ձեւ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձեղունանալ, դուն, ձեղունահանբ, բարձրաձեղուն, հաստաձեղուն, եռաձեղուն, հրաձեղուն, երեքձեղեայ, չորեքձեղունեայ, երկնաձեղուն, սրահաձեղուն, կարծրաձեղուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
χείλος
«շրթունք»
հ. յուլ.
giolnar
«ծնոտ»
Մատենագիտություն
Pok IEW 436; Աճ. ՀԱԲ 148