Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 457, սյունակ 1
ՀԵՏ
(-ոյ)
(ետ)
««ոտք, հետք, ուղի, օրինակ, նմանութիւն» (զհետ «հետեւից, հետո, հետ, միասին»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pedo-
«ոտք»
արմատից. նոր՝ հետախուզութիւն, հետաքրքրական, հետեւողական, անհետեւանք, անհետեւողական, ետադիմական, ետադիմութիւն եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հետակորոյս,
հետամուտ,
հետամտիկ,
հետաքրքիր,
հետեւիլ,
հետեւակ,
հետեւանք,
հետի,
հետերթու,
հետիոտ(ն),
որովհետեւ,
ոտն(ա)հետ,
ետ,
ետս,
ետոյ,
ետքն,
ետինք,
հետախուզութիւն,
հետաքրքրական,
հետեւողական,
անհետեւանք,
անհետեւողական,
ետադիմական,
ետադիմութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
padá-
«քայլ»
ավ.
pādəm-
«հետք, հետ»
լատ.
peda
«հետք»
հ. իսլ.
fet
«քայլ»
խեթ.
pedan-
Մատենագիտություն
H. AG 460;
Աճ. ՀԱԲ 83;
Pok. IEW 791
Տե՛ս նաեւ
Էջ 467, սյունակ 1
ՀՈՐԴ
«բացված «ստրոպված, կոխոտված, ուղիղ» (ճանապարհի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«անցկացնել, անցնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *port-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հորդել,
հորդուն,
ռահահորդ,
ներհորդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πορος
«անցք»
լատ.
porto
«տանել»
լատ.
portus
«դուռ»
լատ.
porta
«քաղաքի դուռ, դարպաս»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 816
Էջ 467, սյունակ 1
ՀՈՒՂԻԿ
«ուղի, ճանապարհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
թերեւս ուղի բառի բարբառային ձեւ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հուղկահար,
հուղկահարու,
հուղկահարություն
Էջ 467, սյունակ 1
ՀՈՒՆ
I
«գետի ծանծաղ անցատեղ, ելք, հնարք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pent-
«ոտք դնել, գնալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pont-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հունաւոր,
հունել,
անհուն,
լայնահուն,
ներհուն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
pánthās
«ճանապարհ»
հուն.
πόντος
«ծով»
հուն.
πάτος
«շավիղ»
ռուս.
путь
«ճանապարհ, ուղի»
Մատենագիտություն
H. AG 468;
Աճ. ՀԱԲ 122
Էջ 493, սյունակ 1
ՃԻՇԴ
(-ի)
(ճիշտ)
«ուղիղ, ճշգրիտ չափով, ճիշտ, ճշմարիտ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ճշդիւ,
ճշդել,
ճշդութիւն,
ճշտել,
ճշտապահութիւն,
անճշտապահ
Էջ 533, սյունակ 1
ՄՈՂԵՍ
(մողեզ, մոդիզ, մոսղես, մուզեզ, մուղիզ, մուղուզ, մայլաղեզ)
«մողես»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mel-
«մանրել, փշրել, փշուր; գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող)»
(անմիջական նախաձեւ՝ *mel-, *mol-)
կամ համեմատւում է յատկապէս *mel- «մանրել, փշրել, փշուր» արմատից ծագող հ. վ. գ. moll, molle «սալամանդր», հայ. մլուկ բառերի (Pok. IEW), կամ միեւնոյն գ. բառերի հետ միասին գոյնանիշ (մթին, կեղտոտ գոյնէր նշանակող) *mel-, *mol- արմատի հետ։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 342) փոխառեալ է համարում մ. պ. մի ձեւից՝ նկատի ունենալով պ. mālūs (mālōs) «կանաչ մողես» բառ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
moll, molle
«սալամանդր»
հայ.
մլուկ
պ.
mālūs (mālōs)
«կանաչ մողես»
Մատենագիտություն
Pok. IEW None;
Աճ. ՀԱԲ 342
Էջ 556, սյունակ 1
ՅՈՒՂԻԴԱՅ
«խեցեբար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ֆրանս. oolithe
փոխատու լեզու՝ հուն. ὠόν
«ձու»
փոխատու լեզու՝ հուն. λίθος
«քար»
արհեստական նորակազմություն՝ ֆրանս. oolithe բառի օրինակով, որ իր հերթին կազմված է հուն. ὠόν «ձու» եւ λίθος «քար» բառերից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 409
Էջ 556, սյունակ 1
ՅՈՒՂԻԴԱՍ
«մի ձուկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ἰουλίδας
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 409
Էջ 574, սյունակ 1
ՆՈՒՐԲ
(-ի, -ից, ուշ՝ նաեւ -ոյ)
«նուրբ, նեղ, խուլ (բաղաձայն), խորին»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *snēbh-
«նուրբ, նեղ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *snōbri` *snēbh-ri-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նրբել,
նրբափողոց,
նրբուղի,
նրբահայեաց,
նրբաձայն,
նրբագեղ,
նրբամիտ,
նրբանցք,
նրբերժիկ,
նրբիմաստ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. շվեդ.
snoever
«նեղ»
նորվեգ.
snoevr
«նեղ, նրբին, ճկուն, սեղմ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 474;
Pok. IEW 973-974
Էջ 588, սյունակ 1
ՇԻՏԱԿ
«ուղիղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei-d-
«կտրել, անջատել»
Հնարավոր է կապը հնդեւրոպական *skei-d- «կտրել, անջատել» արմատի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիտակել,
ստեղնաշիտակ,
գեշաշիտակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
чистый
«մաքուր»
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։