Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«որի» որոնման արդյունք՝ 422 բառահոդված
· Էջ 5 / 43
Էջ 131, սյունակ 1
ԲՆԵԼՈՅ
««երեսներ» (ԲՀ` «երեսք»)»
Ծագումն անհայտ է
ԲՀ-ում նոյն «երեսք» բացատրությամբ հանդիպում է նաեւ բուսնանայ բառը (բառաձեւը), որի բնոյթը եւ ծագումը նույնպես անհայտ են
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բուսնանայ
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԼՈՃ
II
(բողոճ, պոլոճ, պողոճ, բլոճ, պլոճ, բղոճ, բոլոճճ, բոլո, պոլո (պոլոճ ձեւով գրի է առնվել 18-րդ դարում)
«միջատ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *bhel-
«փայլել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bholodio-)
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *bholodio- ` *bhel- «փայլել» արմատից, որից ծագում են նաեւ կենդանական անուններ։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
fuliea «սեւ փարփար, կերկեր»
լատ.
fulix «սեւ փարփար, կերկեր»
հ. վ. գ.
beliha «սեւ փարփար, կերկեր»
Էջ 133, սյունակ 1
ԲՈԿԵՂ
««մի տեսակ կլորակ հաց» (բբբ. բոկ «այրուած խորիզ»)»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bhe-
«տաքացնել, խորովել, բովել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhog-)
*g- աճականով, *bhōg- ձեւի տարբերակն է
Հազիվ թե կապ ունենա փռյուգ. bekos «հաց» բառի հետ, որ «հացի կտոր» իմաստով հատկացվում է *bhe(n)g- «ջարդել» արմատին, որից՝ հայ. բեկանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φώγω «խորովել, տապակել»
հ. անգլ.
bacan
անգլ.
bake «եփել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 463
Տե՛ս նաեւ
Էջ 135, սյունակ 1
ԲՈՅՆ
-ոյ
«թռչնի բույն, որջ, հյուղակ, խրճիթ, ծակ, խորշ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bheu-
«աճել, բարգավաճել, լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bheu-no-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բունիկ,
բունել,
բունանալ,
բունաւորիլ,
բունկեն,
մեղուաբոյն,
ուղղաբոյն,
սաղմարբոյն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ալբ.
bun «հովվական հյուղակ»
իլլիր.
Βουννος «տեղանուն»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 147
Էջ 137, սյունակ 1
ԲՈՐԲՈՐԻԱՆՈՍ
(բորբորիտոնն, բորբորիտոս, բորբիոս, բորբորիտ, բորբիանոս, սխալով` բարբարիանոս)
««բորբորիտյան աղանդավոր, վավաշոտ, պղծասեր, կեղտոտ», բորբորիտոնն «տիղմ» (ԲՀ)»
(կրոն.)
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. Βορβοριανός
«հգն. Βορβοριανοι»
Աղբյուր՝ հուն. Βορβοριτης
«հգն. Βορβοριται»
Բառախաղով կապվել է Βόρβορος «ցեխ, աղբ, կեղտ» բառին։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 477
Էջ 138, սյունակ 1
ԲՈՒԽ
(ուշ՝ բուղխ)
«բխում, ծիլ, ընձյուղ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-kh-)
այս արմատից տարբեր է համարվում *bheu- «աճել» արմատը, որից ծագում են հայ. բոյս եւ բոյն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բ(ղ)խել,
բղխիչ,
բղխումն,
ջրաբուխ,
մշտաբուխ,
հանապազաբուխ,
հրաբուխ,
ծաղկաբուխ,
կրկնաբուխ,
յանկարծաբուխ,
յորդաբուխ,
լուսաբուխ,
գեղաբուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
buhil «բլուր»
հ. իռլ.
bōla «ելունդ, կուտք» (<*buhlōn)
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՆ
(-ի, -աց, հզվդ. -ոյ, -իւ)
«ծառի բուն, կոթ, հիմք, հիմնամաս, բուն, հիմնական, սկիզբ, ծագում, եզր, վերջ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ մ. պ. bun
Աղբյուր՝ պ. bun
Հնարավոր է բաղադրություն բնիկ հնդեւրոպական *bhuno-ից ծագող ձեւի հետ (*bheu- «աճել» արմատից, որից՝ բոյն, բոյս), ինչպես ցույց է տալիս -ոյ հոլովումը, եթե սա համաբանական չէ։ Պոկոռնին համարում է բնիկ հնդեւրոպական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բնակ,
բնիկ,
բնութիւն,
բնական,
բնաբարձ,
բնադիր,
բնածին,
բանիբուն,
նիզակաբուն,
միաբուն,
համաբնեայ,
ողորմաբուն,
բնագէտ,
բնագիտութիւն,
բնականոն,
բնատուր,
բնոյթ,
բնութագիր,
բնութագրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 484;
H. AG 123;
Աճ. ՀԱԲ 483-484;
Pok. IEW 177
Տե՛ս նաեւ
Էջ 139, սյունակ 1
ԲՈՒՌ
(-ոյ)
(փոր. -ի, -ից)
«գաջ, սիլիկոն (ներկ), ջնարակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ ակկադ. pūlu(m)
Փոխառություն սեմական աղբյուրից (միջնորդված)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռել,
բռեայ,
բռքար,
բռածեփ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πῶρος «տուֆ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 485;
Ջահ. ՀԼՊ 456
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՈՒՔ
(-ոյ)
«բուք, ձյուն փոթորիկ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *bh(e)u-
«փչել, ուռչել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhu-k-)
-*k- ածանցականով
հնչյունապես մոտ են գերմ. buh (<*bhu-k), հ. վ. գերմ. Buhil «բլրակ», հ. իսլ. bāla «ուռուցք, խոյլ, ելունդ» ձեւերը, իմաստով՝ զուգահեռ *p(h)(e)u- արմատից բխող *-g ածանցականով ձեւերը (*pu-g)՝ հ. իսլ. fjūk «ձյան փոթորիկ», fuk «բուք», լատվ. pūga «քամու պոռթկում»։ (մեկնաբանության տարբերությամբ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բբայոյզ,
բբաբեր,
բբազնաց,
բբալուկ,
բբախառն,
բբայորդոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գերմ.
buh (<*bhu-k)
հ. վ. գերմ.
Buhil «բլրակ»
հ. իսլ.
bāla «ուռուցք, խոյլ, ելունդ»
հ. իսլ.
fjūk «ձյան փոթորիկ»
հ. իսլ.
fuk «բուք»
լատվ.
pūga «քամու պոռթկում»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 489-490
Տե՛ս նաեւ
Էջ 141, սյունակ 1
ԲՐԻՆՁ
I
«բրինձ, որիզ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական (՞)
(բուն աղբյուրը պարզ չէ)
փոխառություն իրանական աղբյուրից. հմմտ. ն. պրսկ. birinj, պհլ. brinǰ եւ այլն (բուն աղբյուրը պարզ չէ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրնձաղաց,
բրնձահան,
բրինձքամ
Նոր՝
բրնձահատիկ, բրնձանման, բրնձապուր, բրնձափլավ, բրնձափոշի
բրնձահատիկ, բրնձանման, բրնձապուր, բրնձափլավ, բրնձափոշի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ն. պրսկ.
birinj
պհլ.
brinǰ
Մատենագիտություն
H. AG 124;
Աճ. ՀԱԲ 493
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։