Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 284, սյունակ 1
ԻԷՐՈԹ
(իերոթ)
««մորթ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ եբր. jor
«մորթ»
Ըստ Հ. Ամալյանի՝ եբր. jor «մորթ» բառից:
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԳ
««անառակ, բղջախոհ, թուլամորթ» (նաեւ «թույլ, մաշված»?)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leg-h-
«թեթեւ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lng'hio-)
ռնգային տարբերակից
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 257) փոխառություն է համարում հունարենից՝ տալով λαγνεία «անառակություն», λαγνύω «անառակություն անել, լրբանալ» եւ λάγνος «անառակ» ձեւերը, սակայն սրանցից անմիջապես հանել հայերեն ձեւերը (առանց -ն-ի) անհավանական է։ Մյուս կողմից՝ դժվար է գտնել անմիջական բնիկ հնդեւրոպական աղբյուր։ ձեւով ամենից ավելի մոտ թվացող *leg-h- «թեթեւ» արմատը իմաստով քիչ է համապատասխանում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լագութիւն,
լագուցանել,
լագորդել,
լազրտել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ռուս.
легкий
«թեթեւ»
ռուս.
легкое
«թոք»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 257
Տե՛ս նաեւ
Էջ 295, սյունակ 1
ԼԵՐԿ
(ղերկ, լեկ)
«լերկ, անմազ, մերկ, ոչ ձայնեղ, խուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg-
«հարթ, ողորկ, լպրծուն, սահուն»
Այս իմաստով գրված է նաեւ դերկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերկամորթ,
լերկութիւն,
լերկանալ,
լերկամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
lergg
«զառիվայր, ուղի, հարթություն»
հ. իռլ.
lorc
«հետք»
մ. իռլ.
lorgg
«հետք»
հայ.
ողորկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277;
Աճ. ՀԱԲ 556;
Pok. IEW 679
Էջ 299, սյունակ 1
ԼՂՄՈՐ
««փետրաթափ, մերկամորթ» (բրբ. «գերհասուն, կակղած. ջրալի»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lei-
«լպրծուն, լորձնոտ, սահել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)leib-, *(s)lib-)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» արմատից ծագող *(s)leib-, *(s)lib- հիմքից՝ -որ վերջածանցով (հմմտ. պղտոր)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός
«սահուն»
հ. վ. գ.
slēfan
«սահել»
վ. ն. գ.
slēpen
«հարթել, հղկել»
հայ.
լպիրծ, լպիրտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 289;
Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂԱԽ
II
«կաշի, մորթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդեոք խաղախ «նավ, նավակ» բառի հետ, եթե սա բուն նշանակում է «տկալաստ» եւ ունեցել է «կաշի, անմագ կաշի, տիկ» իմաստները: Ավելի քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. իսլ. skjall «կաշի» բառի հետ, որ բխեցնում են հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (*khl- կամ *khol- >խաղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղախորդ,
նորխաղախորդարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
kelek
«մագաղաթ եւ տիկ»
հ. իսլ.
skjall
«կաշի»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՈՂ
«խաղող (որթ եւ պտուղ)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հսն. խուռ. haluli
«մի պտուղ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղողադաշտ,
խաղողեփեաց,
խաղողաբեր,
խաղողենի,
խաղողիկ,
շնխաղող
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 426
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏԻ
«խորամանկութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խաբել, թոզ փչել, շողոքորթել»
*k/kh անցմամբ (*khldiio > խաղտի)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. ատտ.
καλεω
«կախարդել»
հուն.
καληδων
«կախարդուհի, գայթակղուհի»
լատ.
calvor
«խորամանկել, խաբել»
հ. վ. գ.
huolen
«խաբել»
Էջ 314, սյունակ 1
ԽԱՅԹ
«խայթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khait-
«խփել, բռնցքահարել, հրել, խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *(s)k(h)ai-d/t-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խայթահար,
խայթողութիւն,
կարճախայթոց,
չարախայթոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caedō
«խփել, կտրել»
լատ.
cadō
«խփել, կտրել»
մ. վ. գ.
heie
«թակ, փայտե մուրճ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 325;
Pok. IEW 917
Տե՛ս նաեւ
Էջ 320, սյունակ 1
ԽԱՐԱՏԻԼ
«կարծրանալ (մորթի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kar-
«պինդ, կարծր»
*k/kh անցմամբ
Եթե կապ չունի խարել «այրել, դաղել» արմատի հետ, ապա ծագում է հնդեւրոպական արմատից:
Էջ 321, սյունակ 1
ԽԱՐԻ
«հավաժիպակ, հորթալեզու (բոյս)»
(բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շեկխարի,
շիկխարի,
շիխար
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։