Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 88 բառահոդված (էջ 5/9)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 494, սյունակ 1 Էջ 494
ՃԽԵԼ «ոստուցանել» (բառգիրք հայոց)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ճխեալ «ոստոյց» ձեւից կազմուած։ ԲՀ-ի նոր հրատարակութեան մէջ տրուած է որպէս աւելի հաւաստի ձեւ՝ ճղաց «ոստոց»։
Էջ 501, սյունակ 1 Էջ 501
ՄԱԿՈՒՅԿ (-ի-ա) «նավակ, մակույկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական մ. պ. makōk «մաքոք, ոստայնանկի կկոց (*«նավակ»)»
Իրանական փոխառութիւն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւամակոյկ, մակուկավար, շոգեմակոյկ
Մատենագիտություն
H. AG 191; Աճ. ՀԱԲ 232-233; Ջահ. ՀԼՊ 533
Էջ 546, սյունակ 1 Էջ 546
ՅԱՂԹ «շատ, հսկա, քաջ, հաղթություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sel- «ոստնել; վերցնել, բռնել»
Հնդեւրոպական ծագման վարկածները հավաստի չեն, եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 633-634) համեմատում է լատ. saltus «ոստյուն» բառի հետ եւ բխեցնում հնդեւրոպական *sel- «ոստնել» արմատից, որ անհավանական է։ Քիչ հավանական է բխեցումը նաեւ *sel- «վերցնել, բռնել» արմատից, որ իմաստով կարծես ավելի մոտ է։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
յաղթել, յաղթական, յաղթանակ, յաղթահասակ, յաղթահարել, յաղթանդամ, յաղթազօր, յաղթկու, յաղթուկ, մեծայաղթ, դժուարայաղթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
saltus
«ոստյուն»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 633-634
Էջ 563, սյունակ 1 Էջ 563
ՆԱՒԱՍԱՐԴ (-ի, -աց) «հայկական տարվա առաջին ամիս (օգոստ. 11-սեպտ. 9)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nava-sārd «նոր տարի»
Մատենագիտություն
H. AG 202; Աճ. ՀԱԲ 435
Էջ 569, սյունակ 1 Էջ 569
ՆԿԱՀ «խոստմնապահ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. nigāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 455
Էջ 587, սյունակ 1 Էջ 587
ՇԻԹ (շիտ) «կաթիլ, բոց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skēt- «ցատկել, ոստնել, ցայտել, բխել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhēt(h)-)
«բոց» իմաստը կարող է գալ *kuei-t- «լուսաւոր, սպիտակ» արմատից, մանաւանդ որ այս արմատին պատկանող բառերի մէջ կան մերձաւոր իմաստներ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շիթալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
scateo
«բխել, վխտալ»
հ. լիտվ.
skasti (skatau)
«ցատկել»
ռուս.
цвести
«ծաղկել»
Էջ 588, սյունակ 1 Էջ 588
ՇԻՒ (-ոյ) «դալար ճյուղ, խաղողի չանչ, ոստայնանկության մի պարագա»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *skei- «կտրել, անջատել» (անմիջական նախաձեւ՝ *skhi-p-)
Էջ 597, սյունակ 1 Էջ 597
ՇՐՏՆՈՒԼ «խրտնել, վախենալ, շշկլվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ker-d- «ցատկել, ոստնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)kr-d-)
արմատից. առանց *s-ի ձեւից ծագում է խրտնուլ բայը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
շրտումն
Տե՛ս նաեւ
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՏ I (-ոյ) «ճյուղ, շիվ, ոստ, ելունդ, բլուր, բլրակ, իլիկի վրա դիզված թել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ozdo-s- «ճյուղ, ոստ» նախաձեւից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ոստախիտ, ոստանալ, ոստաքանդ, ոստակոտոր, նրբոստ, մանրոստ, բազմոստ, վեցոստեան, դառնոստեան, եաւթնոստեայ, ոստայն, ոստայնանկ, ոստայնանկել, ոստայնանկութիւն, միոստանի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ὄζος
գոթ.
asts
«ճյուղ»
հ. անգլ.
ōst
«ոստ, ելունդ»
Մատենագիտություն
H. AG 482; Աճ. ՀԱԲ 568-569
Էջ 604, սյունակ 1 Էջ 604
ՈՍՏ II «արգելք»
Ստուգաբանություն ()
հավանաբար ոստ «ճյուղ» բառն է՝ նեղ իմաստով գործածված
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զինչոստ, զինչոստել
Տե՛ս նաեւ