Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵԼԱԼ
«երերալ, շարժվել»
(բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
բնաձայնատիպ արմատ
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *lel- բնաձայնատիպ արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
liliuoti
«օրորել, ճոճել»
չեխ.
leleti
«հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять
«ալիքների վրա օրորել»
Մատենագիտություն
H. AG 254;
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 298, սյունակ 1
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՂ
I
(լոյղ, լիւղ, լաւղ, լուղ, լեղ, ղող, ղոյղ, ղիւղ, ղաւղ, ղեղ)
«լող, լողալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
«օրորել, ճոճել, դես ու դեն շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lul-, *lal-)
բնաձայնատիպ արմատից
բնաձայնատիպ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողալ,
լողել,
լողիլ,
լուղիլ,
լուղել,
լողակ,
լուղակ,
լողորդ,
լուղորդ,
ղողան,
լողլողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lolati
«դես ու դեն է շարժւում»
հ. հնդկ.
lēlayati
«օրորում է, ճոճում է»
գերմ.
lullen
«օրորվել, օրորելով հանգստացնել»
լիտվ.
leliúoti
«օրորել, ճոճել»
հին չեխ.
leleti
«հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять
«ալիքների վրայ օրորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 303, սյունակ 1
ԼՈՒՄՆԱԲԱՍ
(°)
«կոճապղպեղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 309, սյունակ 1
ԽԱԼԱՄ
II
«ուռք, սրնքոսկր»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khə̆lomo-)
արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
սկալմոս
«թիակալ»
լիտվ.
kelmas
«կոճղ»
հ. անգլ.
sculdor
«ուս»
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱԾԻԹԱՅ
«ռոճիկ, թոշակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 312, սյունակ 1
ԽԱՂՃ
«կոշտ, կարծր բան, կոճիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kal-
«կոշտ, կարծր, պինդ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khal- *kal-)
*kal-no- «կոշտուկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղճունք,
խաղճախուղճ,
խաղճմունք,
խողճմունք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
callum
«կոշտուկ»
հ. իռլ.
kalatt
«կարծր, կոշտ»
մ. իռլ.
calad
«կարծր, կոշտ»
Էջ 313, սյունակ 1
ԽԱՂՏ
II
«կտորտանք, փշրանք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, ջարդել, կոտորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khldo-)
k/*kh անցմամբ
հմմտ. նաեւ *(s)kel - «կտրել»
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κλαδαρος
«դյուրաբեկ, փխրուն»
լատ.
clādēs
«հաշմում, վնաս»
կիմր.
cleddyf
«սուր (երկսայր զենք)»
կիմր.
cladd
«փորում»
ռուս.
колода
«կոճղ, կոճղակտոր»
Էջ 319, սյունակ 1
ԽԱՐԱԶԱՅ
(-ի, -ից)
«բեզոար (որոճողների ստամոքսում գոյացող բուժիչ քար)»
(բժշկ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ անհայտ xaraza
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 327, սյունակ 1
ԽԵՃԵՊ
(կեճեպ, կճեպ, այլեւ, թերեւս, փեճեկ, փեճոկ, փոճոկ)
«կճեպ, կեղեւ, պատյան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sek-
«կտրել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *s(k)h)ed-)
o-ձայնդարձ
Հնարավոր է ծագումը հնդեւրոպական *s(k)h)ed- «ճեղքել, ցրել» արմատից (Պետերսոն), որտեղից հայ. շերտ (*skhedri-), այլեւ հնդկ. skhádatē «ճեղքում է»... մանավանդ որ *s(k)h)ed-ը ծագում է *sek- «կտրել» արմատից, որից ծագում է նաեւ *skend- «պոկել, անջատել» հիմնաձեւը, եւ որից ծագում են հայերենին մոտ իմաստներով բառեր։ Աճառյանը բերում է քարթվելական զուգահեռներ (վրաց. xečbi, ճան. xečepa, մեգր. sepčo), բայց չի լուծում այն հարցը, թե որն է որից փոխառել: Վերեւում տրված ստուգաբանության դեպքում հայերենն է քարթվելական ձեւերի աղբյուրը, մանավանդ որ հայերենում առկա է խ/կ հերթագայությունը, ինչպես խեղ եւ կաղ արմատների դեպքում:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
skhádatē
«ճեղքում է»
լիտվ.
skedervà
«բեկոր»
հ. հոլ.
ceinn
«թեփ, թեփուկ, կճեպ, պատյան, կեղեւ»
մ. բրետ.
quenn
«կաշի»
բրետ.
kenn
«թեփ»
բրետ.
ken
«կաշի»
հ. բրետ.
skant
«թեփ»
հ. բրետ.
skān
«կեղեւ»
հ. վ. գ.
scinten
«քերթել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 358;
Ջհայկյան, ՕԻԱՊԱՅ 112
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։