Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 516, սյունակ 1
ՄԱՐԶԵԼ
«մարզել, վարժեցնել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *marz-
մ. պ. marz- «շփել, տրորել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարզանք,
մարզողական,
մարզիկ,
մարզանք,
մարզարան,
մանկամարզ,
նորամարզ,
մարմնամարզ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
marəz-
«շոշափել, շփել, քսել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 282;
Ջահ. ՀԼՊ 534
Տե՛ս նաեւ
Էջ 563, սյունակ 1
ՆԱՒ
(-ու, -ի, -աց)
«նավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *nāu
«նավ»
Հաւանական է համարւում նաեւ իրանական ծագման վարկածը, մանաւանդ որ նաւազ, նաւապետ բառերը ակնյայտօրէն իրանական ծագում ունեն։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նաւել,
նաւորդ,
նաւակ,
նաւակիկ,
նաւագնացք,
նաւագործ,
նաւակալ,
նաւահանգիստ,
նաւապետ,
ծանրանաւել,
բացանաւել,
նաւամատոյց,
նաւաշինարան,
նաւաշինութիւն,
ակնանաւա,
բեռնանաւ,
շոգենաւ,
ռազմանաւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
nau
հուն.
ναύς
լատ.
nāvis
Մատենագիտություն
H. AG 201;
Աճ. ՀԱԲ 433
Էջ 569, սյունակ 1
ՆԿԱՆ
(-ի, -աց)
«մի տեսակ հաց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *nikan
իրանական աղբյուրից՝ *nikan:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նկանակ,
նկանակաձին,
նկանախորթ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 454-456;
Ջահ. ՀԼՊ 536
Էջ 601, սյունակ 1
ՈՂՈՑ
II
«ոմանց»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. όλως
«ամբողջովին»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 557
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՋ
(-ոյ)
«առողջ, ամբողջ, ամբողջական, ողջամիտ, ողջախոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *solo-
«անվնաս, ամբողջական»
(անմիջական նախաձեւ՝ *solio-)
Հյուբշմանը (IF 19, 476) եւ Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 558) բխեցնում են *olyo- արմատից (հմմտ. հ. հոլ. oll «ընդարձակ, մեծ», գոթ. alla, հ. վ. գ. all, անգլ. all «ամբողջ, ողջ»): Հնարավոր է երկու հիմքերի բաղարկություն: Կապ ունի՞ ուրարտ. alguse «կյանք» բառը հայ. ողջ-ի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ողջանալ,
ողջոյն,
ողջախոհ,
նախողջոյն,
առողջ,
ամբողջ,
բխջախոհ,
ողջերթ,
անառողջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sarva
«ամբողջ, բոլոր»
հուն.
ὀλος
«ամբողջ, ամբողջական»
լատ.
salvus
«ողջ, անվնաս»
լատ.
salus
«առողջություն»
թոխս. A
salu
«ամբողջովին»
թոխս. B
solme
«ամբողջ, ամբողջական»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 979-980;
IF 476;
Աճ. ՀԱԲ 558
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՂՋԱԳԵՐ
(ողջագէր, ողջագիր)
««հաղթահարված» (ԲՀ` «հաղթահարեալ»)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
-գեր-ը (-գէր, -գիր) գերել բայի հիմքն է:
Էջ 602, սյունակ 1
ՈՅԺ
(-ոյ, ուշ՝ -ի, -ից)
«ուժ, զորություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. օž
փոխատու լեզու՝ մ. պ. օž
իրանական աղբյուրից. հմմտ. պրթ., մ. պ. օž (ուժգին < օžgin):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուժգին,
ուժեղ,
ուժողի,
վատուժ,
վատուժել,
հաստոյժ,
շատոյժ,
հուժկու,
հուժգոյ,
ժուժկալ,
ժուժկալել,
անժոյժ,
անժուժիլ,
դժուարաժուժալի,
ժուժակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պրթ.
օž
«ուժ»
Մատենագիտություն
H. AG 518;
Աճ. ՀԱԲ 560;
Ջահ. ՀԼՊ 538
Էջ 631, սյունակ 1
ՊԱՐԵԿ
«պահապան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *pāhrak
Բաղադրություն՝ պարեկապան (պարսկապան) (ամբողջական փոխառություն)։ հմմտ. պահակ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարեկապան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 59
Էջ 633, սյունակ 1
ՊԱՐՍ
«պարսատիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *pars
«կապ, պարսատիկ»
իրանական աղբիւրից՝ բաղադրութիւնները մասամբ ամբողջական փոխառութիւններ են:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարսետ,
պարսատիկ,
պարսատակ,
պարսայակ,
պարսաւոր,
պարսաքար,
պարսաքարել,
պարսել
Էջ 654, սյունակ 1
ԶՈՒԽՏ
«զույգ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. juxt
փոխատու լեզու՝ պ. juft
փոխատու լեզու՝ ավ. yuxta-
իրանական աղբյուրից՝ հմմտ. մ. պ. juxt, պ. juft, այլեւ ավ. yuxta- (հնդեւրոպական *yug-` *yeu- «կապել», արմատից, որտեղից հայ. լուծ: ամբողջական փոխառություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զոխտակ,
ջամբրակ
Մատենագիտություն
H. AG 233;
Աճ. ՀԱԲ 133
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։