Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 139 բառահոդված (էջ 5/14)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 267, սյունակ 1 Էջ 267
ԹԻՒ (-ոյ) «թուարկում, թուանշան, թուաբանութիւն, թուական, գրքի գլուխ, համար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *teuo- *tēu- «ուռչել»
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *teuo- *tēu- «ուռչել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուել, թուիք, թուելիք, թուական, տոհմաթիւ, բազմաթիւ, մարդաթիւ, մեծաթիւ, եղբայրաթիւ, քոյրաթիւ, երկթուեան, թուաբանութիւն, թուաբանական, թուահամար, թուարկել, թուարկութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tuvas
«ուժեղ, հզոր»
պրուս.
tūlan
«շատ»
գոթ.
pūsundi
ռուս.
тысяча
«հազար»
ուրարտ.
atibi
«բյուր, տասը հազար»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 1080
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԲԱՐՈՆ ««հռոմեական կայսերական դրոշ» (դաբրոն «նշանակ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λάβαρον
փոխատու լեզու՝ լատ. labarum
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 256
Էջ 289, սյունակ 1 Էջ 289
ԼԱԼԱԶԱՐ «մի ծաղիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկերեն lālazār «կակաչապատ մարգագետին»
պ. lālazār նշանակում է «կակաչապատ մարգագետին»:
Էջ 290, սյունակ 1 Էջ 290
ԼԱՂՆԻՏ «կաղնշան, իշակաթնուկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 296, սյունակ 1 Էջ 296
ԼԻԳՈՆ «փայտ, ճիպոտ (՞)» կամ «աբրահամածառի տնկարան (՞)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λύγιον
փոխատու լեզու՝ հուն. λύγων
ա) λύγος-ը չի նշանակում «ուռիէ պսակ», այլ «աբրահամածառ»։ բ) ավելի հավանական է բխեցնել ոչ թե λύγος-ից, այլ ածանցյալ λύγιον կամ λύγων ձեւից:
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 281 (ճշտված)
Էջ 296, սյունակ 1 Էջ 296
ԼԻԳՐՈՆ «փայլ (՞)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
փոխատու լեզու՝ հուն. λυγρόν «չարաբաստիկ, դժնի, դժբախտ»
Եթե նշանակությունն է «չարաբաստիկ, դժնի, դժբախտ», ապա ծագում է հուն. λυγρόν (λυγρός-ի հայց.) «չարաբաստիկ, դժնի, դժբախտ» բառից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լիգրոնաւոր
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ II (-ի) «գիծ, գիր, ձայնագրական նշան, նետի սայրի ճեղք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
կովկասյան փոխառություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խազել, խազած
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
xazi
«գիծ, շարք»
ուդ.
xaz
«գիծ»
լազ.
xaz
«գծել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 310
Էջ 308, սյունակ 1 Էջ 308
ԽԱԼ «մարմնի բիծ, պուտ, խալ (բրբ. «նշան»)» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. xāl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խալատոր, խազխալ, խալխալուր
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 313
Էջ 311, սյունակ 1 Էջ 311
ԽԱՂ II (-ի, -ից) «ճահիճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «գորշ եւ սեւ գոյների նշանակման համար» (անմիջական նախաձեւ՝ *khāl- կամ *khl-` *kāl-)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kalana
«բիծ, կեղտ»
հ. հնդկ.
kálusa
«կեղտոտ, սեւ»
հ. հնդկ.
kalka
«կեղտ»
հուն.
κελαινος
«սեւ»
հուն.
κιλλος
«գորշ»
հ. վ. գ.
huliwa
«կեղտոտ ջրեր, տիղմ»
սլովեն.
kalina
ռուս.
калуга
«ճահիճ»
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱԽ II «կաշի, մորթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդեոք խաղախ «նավ, նավակ» բառի հետ, եթե սա բուն նշանակում է «տկալաստ» եւ ունեցել է «կաշի, անմագ կաշի, տիկ» իմաստները: Ավելի քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. իսլ. skjall «կաշի» բառի հետ, որ բխեցնում են հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (*khl- կամ *khol- >խաղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղախորդ, նորխաղախորդարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
kelek
«մագաղաթ եւ տիկ»
հ. իսլ.
skjall
«կաշի»