Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 164 բառահոդված (էջ 5/17)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 293, սյունակ 1 Էջ 293
ԼԱՌ (լոռ, լոր, լռոն) «ջրիմուռ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կամ մերձիմաստ այլ արմատ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լաւռաբոյս, լաւռամարգ, լաւռաւէտ, լաւռամրգի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
lustrum
«ճահիճ, ճահճուտ, մորուտ»
հուն.
λυθρον
«արիւնախառն ցեխ»
լիտվ.
lutynas
«ջրափոս, ճահիճ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 601; Աճ. ՀԱԲ 270
Էջ 295, սյունակ 1 Էջ 295
ԼԵՐԿ (ղերկ, լեկ) «լերկ, անմազ, մերկ, ոչ ձայնեղ, խուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerg- «հարթ, ողորկ, լպրծուն, սահուն»
Այս իմաստով գրված է նաեւ դերկ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լերկամորթ, լերկութիւն, լերկանալ, լերկամարմին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. իռլ.
lergg
«զառիվայր, ուղի, հարթություն»
հ. իռլ.
lorc
«հետք»
մ. իռլ.
lorgg
«հետք»
հայ.
ողորկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 277; Աճ. ՀԱԲ 556; Pok. IEW 679
Էջ 299, սյունակ 1 Էջ 299
ԼՂՄՈՐ ««փետրաթափ, մերկամորթ» (բրբ. «գերհասուն, կակղած. ջրալի»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *(s)leib-, *(s)lib-)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական *(s)lei- «լպրծուն, լորձնոտ, սահել» արմատից ծագող *(s)leib-, *(s)lib- հիմքից՝ -որ վերջածանցով (հմմտ. պղտոր)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ολιβρός
«սահուն»
հ. վ. գ.
slēfan
«սահել»
վ. ն. գ.
slēpen
«հարթել, հղկել»
հայ.
լպիրծ, լպիրտ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 289; Ջահ. ՀԼՊ 135
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈԼ «գլանաձեւ, խողովակաձեւ, կլոր, ամորձի» (բրբ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
լող «գլան» արմատի տարբերակը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լոլակ, լոլաճ, լոլիկ, լոլոզ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 304, սյունակ 1 Էջ 304
ԼՈՒՖԱՃ «մորմազգի մի բույս, մանրագոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. luffāh
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 305
Էջ 310, սյունակ 1 Էջ 310
ԽԱԽԱՅ ուշ՝ -ի, -աց «մակարդ, պանրի մակարդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuath- «եռալ, թթվել, խմորվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kuhat-so-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խախացել, խախացոց, խախցոց, խաղցոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
caseus
«պանիր»
ռուս.
квас
«կվաս»
հայ.
քացախ
Էջ 312, սյունակ 1 Էջ 312
ԽԱՂԱԽ II «կաշի, մորթ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Կապ ունի՞ արդեոք խաղախ «նավ, նավակ» բառի հետ, եթե սա բուն նշանակում է «տկալաստ» եւ ունեցել է «կաշի, անմագ կաշի, տիկ» իմաստները: Ավելի քիչ հավանական է համեմատութիւնը հ. իսլ. skjall «կաշի» բառի հետ, որ բխեցնում են հնդեւրոպական *(s)kel- «կտրել» արմատից (*khl- կամ *khol- >խաղ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղախորդ, նորխաղախորդարան
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
թրք.
kelek
«մագաղաթ եւ տիկ»
հ. իսլ.
skjall
«կաշի»
Էջ 318, սյունակ 1 Էջ 318
ԽԱՌՆԻՃ «մի տեսակ մանր մորեխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
կազմված է խառն բառից՝ -իճ ածանցով
Տե՛ս նաեւ
Էջ 319, սյունակ 1 Էջ 319
ԽԱՐԱԳՈՒԼ «տեսակ մանր մորեխ, խառնիճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. hargālā
փոխատու լեզու՝ ն. ասոր. xargūl
փոխատու լեզու՝ եբր. xargōl
տառադարձություն
Մատենագիտություն
H. AG 304; Աճ. ՀԱԲ 340
Էջ 320, սյունակ 1 Էջ 320
ԽԱՐԱՏԻԼ «կարծրանալ (մորթի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kar- «պինդ, կարծր» *k/kh անցմամբ
Եթե կապ չունի խարել «այրել, դաղել» արմատի հետ, ապա ծագում է հնդեւրոպական արմատից: