Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 167, սյունակ 1
ԳՈՅՆ
(-ոյ, -ի, -ից)
«գոյն, ներկ, դալկություն, դեղնախտ, երաժշտական մի խաղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. gūn
փոխատու լեզու՝ ավ. gaona
որպես վերջամասնիկ կազմում է ածականի բաղդատական, նոր գրական լեզվում` գերադրական աստիճան. -գոյն ձեւով կազմվել է -պէս-ի արժեքի բառեր` որգոյն «ինչպէս»։ Գտնվում է իրանականից փոխառված գունակ, դժգոյն, հանգոյն, հանգունակ բառերի մեջ, որոնք տրված են առանձին։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գունել,
գունաւոր,
գունաւորել,
գունատ,
գունատութիւն,
գունեան,
գունեղ,
գոյնզգոյն,
անգոյն,
բազմագոյն,
այլագոյն,
բազմագունի,
երկնագոյն,
կապուտակագոյն,
կարմրագոյն,
կանաչագոյն,
տգոյն,
տգունիլ,
գոյնզգոյն,
գոյնիկ,
որգոյն
Մատենագիտություն
H. AG 128;
Աճ. ՀԱԲ 578
Տե՛ս նաեւ
Էջ 168, սյունակ 1
ԳՈՆՁ
(գունձ, գունճ)
«խեղանդամ, հաշմանդամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. gunj
«սապատավոր»
թերեւս իրանական աղբյուրի՞ց. հմմտ. պ. gunj «սապատավոր» (՞)։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 579) սրա հետ միացնում է քրդ. գոնջ(ո) «մեծ, խոշոր» բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոնձանալ,
գոնճանալ,
գոնձութիւն
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 579)
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՆԴՍՏԱՊԼ
(գունդստապլ, գունդուստապլ, գօնդստապլ, գունուստապլ, նոր՝ գունդստաբլ)
«արքունի բարձրաստիճան պաշտօնեայ, սպարապետ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. ֆր. conestable
փոխատու լեզու՝ իտալ. contestabile
թերեւս մասամբ բարդուած գունդ բառի հետ
Մատենագիտություն
H. AG 389;
Աճ. ՀԱԲ 595
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈՀՃ
(-ի, -աց, -ից)
(գոռհ, գոհի, գոեխ)
«փողոց, բանուկ ճանապարհ, հրապարակ, քաղաքամեջ, աղբ, ցեխ, գյուղ», գռեահ «ռամիկ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հավանաբար կապ չունի (իրանական միջնորդությամբ) հ. հնդկ. grha- «տուն, բնակարան», հ. պ. gard «ծառա» (որպես *«տնային») բառերի հետ, որոնք գալիս են *gherdh- «ցանկապատել, պատել» արմատից եւ որից (իրանական միջնորդությա՞մբ) ծագում է գերդաստան բառը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գռեհիկ,
գռեհի-ք,
գռեհկութիւն,
գռեհկաբար
Էջ 176, սյունակ 1
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԱՍ
(գրատ, դրաստ, դրատ, դրաւտ)
««պատմուճան, վերարկու» (նաեւ «քող՞»)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«փակել, ծածկել, պաշտպանել»
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k-
«փակել, ծածկել, պաշտպանել»
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պտտել, ծնել»
Հնարավո՞ր է արդյոք բխեցնել հնդեւրոպական *uer- *uer-k- «փակել, ծածկել, պաշտպանել» (հմմտ. լիտվ. verti «քելել», լատվ. vert «քելել, կարել») կամ *uer- «պտտել, ծնել») արմատներից որեւէ մեկից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
verti
«քելել»
լատվ.
vert
«քելել, կարել»
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳԼԻ
(-ի, -աց)
(գրջլի)
«հին, մաշված շոր, զգեստ, ցնցոտի, քուրջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uer-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *uēr-k-liio- (՞))
հ.-ե. արմատ՝ *uer-k-
«պատռել, ճանկռել, քերծել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *uer- *uer-k- «պատռել, ճանկռել, քերծել» արմատից՝ *uēr-k-liio- (՞) > գրգլի։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գրգլեակ,
գլգլեկ,
գլգլայ,
գլգլեն,
գլգլի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
βρακος (φρακος)
«ցնցոտի, քուրջ, հին շոր, կնճիռ, ծալքեր»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍ
(-ու, ուշ` նաեւ -ի, -ից)
«խումբ, կարգ, աստիճան, ժամերգութեան տեղ, ուսանելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խոտա-սակ. dasa
«բաժին կամ դաս, կարգ»
փոխատու լեզու՝ օս. dasun
«դարսել, հիմնել, կառուցել»
իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դասադաս,
դասասաց,
դասալիք,
դասակ,
դասական,
դասակարգ,
դասաւորել,
դասել,
շարադասութիւն,
գերադասել,
նախադաս,
դասարան,
դասատու,
դասացուցակ,
երկդասեան,
դասարանցի,
դասարանական,
դասադուլ,
դասախօս,
դասընկեր,
դասընթաց,
դասաւանդել,
դասաւանդում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
խոտա-սակ.
dasa
«բաժին կամ դաս, կարգ»
օս.
dasun
«դարսել, հիմնել, կառուցել»
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 154
Էջ 187, սյունակ 1
ԴԱՐԱԿԵԼ
(դարանակել)
«ճանաչել, հասկանալ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական dar
«պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Դար- արմատը ծագում է իրանական աղբյուրից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
dar
«պահել, մտքում պահել, հասկանալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 632
Էջ 188, սյունակ 1
ԴԱՐԳ
«հատված, բաժին, մաս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պրթ. *darg
Փոխառություն՝ պրթ. *darg (< *dara-ka < հ.-ե. *del-): - Периханян, МЭСДЯ 30: Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 636), ըստ Վարդանյանի, մեկնում է «կարգ, շարք, աստիճան» եւ համարում փոխառություն ասորերենից` dargā:
Մատենագիտություն
МЭСДЯ 30;
Աճ. ՀԱԲ 636
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։