Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 50 բառահոդված (էջ 5/5)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 706, սյունակ 1 Էջ 706
ՎԱՐԱՆ (-ի, -ից (հաճախ անեզ.), ուշ՝ նաեւ -ի, -աց) «վարանում»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Ծագումն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վարանել, վարանումն, վարանական, ամենավարան, վարանոտ
Էջ 710, սյունակ 1 Էջ 710
ՎԷՃ (ուշ՝ -ոյ, -ի, -ից) «վեճ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վիճել, վիճաբանել, վիճումն, վիճութիւն, վիճախնդիր, վիճաբանական, վիճելի, անվիճելի, անվիճելիորէն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
վէզ
<իրան.
ավ.
vaēγa-
«հարված զարկ»
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-ԱԾՈՅ «խարտածոյ, ձուլածոյ, կոփածոյ, կռածոյ, մթերածոյ, քերածոյ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է -ած եւ -ոյ վերջածանցներից. հակառակ Գրեպինի կարծիքի (Greppin, 1975, 23)՝ հանդես է գալիս որպես միասնական վերջածանց, այսինքն՝ սրանով կազմված բառերը -ած-ով բառերի երկրորդային ածանցումները չեն: նրանք հաճախ -ած-ով զուգահեռներ չունեն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խարտածոյ, ձուլածոյ, կոփածոյ, կռածոյ, մթերածոյ, քերածոյ
Մատենագիտություն
Greppin 23
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-ԱԿ II «բոլորակ, գիտակ, երգակ, էակ, հասակ, տեսակ, քանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ak
որ առկա է իրանական փոխառություններում՝ հաճախ առանց -ակ-ով ձեւերի առկայության
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բոլորակ, գիտակ, երգակ, էակ, հասակ, տեսակ, քանակ, ախորժակ, բուժակ, դիմակ, կամակ, նուիրակ, վրիպակ, քանդակ
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-(Ա)ԿԱՆ «բժկան, մուրացկան, առնական, աստեղական, գոյական, (ե)տեղական, իւրական, ճանաչական»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -(a)kan
հաճախադեպ է իրանական փոխառություններում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աստղական, գրաւական, վաճառական, տոհմական, վարձկան
Էջ 794, սյունակ 1 Էջ 794
-(Ա)ԿԱՐ (-(ա)կեր, -(ա)կեար) «աղաւտակար»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. իրան. -kār
իսկ ա-ն կամ գալիս է իրան. հիմքային ձեւերից, կամ հայերենի հոդակապն է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամակար, կաշկակար, վնասակար, խոհակեր, համոզակեր
Էջ 796, սյունակ 1 Էջ 796
-ԱՆ II «արժան, բաժան, իշխան, պատուիրան, երասան, նուարտան, պատմուճան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական -ān(a)-
Ակնյայտ իրանական ծագում ունի եւ գալիս է -ān(a)- ածանցից: -ան-ով իրանական փոխառութիւնները հաճախ ունեն առանց -ան-ի զուգահեռներ, այ-
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արժան, բաժան, իշխան, պատուիրան, երասան, նուարտան, պատմուճան
Էջ 799, սյունակ 1 Էջ 799
ԱՍՏԱՆ (-(ա)ստան)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *stā- «կանգնել, դնել» *-no- ածանցով
փոխատու լեզու՝ իրան. *stān(a)-
Այսօրինակ կազմութիւններում -ստան-ը ծագում է իրան. *stān(a)- ածանցակերտից (հ.-ե. *stā- «կանգնել, դնել» արմատից` *-no- ածանցով). յաճախակի է իրանական փոխառութիւններում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ամարաստան, այգեստան, անդաստան, հեռաստան, ձիաստան, ասպաստան, դաստաստան, շահ(ա)ստան, սակստան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 800, սյունակ 1 Էջ 800
-ԱՐԱՆ (հմմտ. աւթանոց) «անցարան, աւթարան, գործարան, երգարան, լոգարան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -a-dan(a)- «-a- հիմքակազմ տարր + dana- «տեղ»»
իրան. -a-dan(a)- ածանցակերպից (-a- հիմքակազմ տարր + dana- «տեղ»)։ հաճախ գիտակցւում է իրանական փոխառութիւններում՝ բաստարան, գանձարան, գոհարան։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անցարան, աւթարան, գործարան, երգարան, լոգարան, բաստարան, գանձարան, գոհարան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 807, սյունակ 1 Էջ 807
-ԻԿ II «այժմիկ, դրանիկ, մարտիկ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. -ik
ածանցից, որ հաճախադեպ է իրանական փոխառություններում` մարզիկ, ոստանիկ, ռազմիկ, տոհմիկ, սպասիկ (հմմտ. սպասեակ), կազմում է նաեւ ժողովուրդների ներկայացուցիչների անուններ` հնդիկ, պարսիկ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մարզիկ, ոստանիկ, ռազմիկ, տոհմիկ, սպասիկ, հնդիկ, պարսիկ
Տե՛ս նաեւ