Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 159, սյունակ 1
ԳԷՇ
-ոյ, -ի, -ից, -ու
««դիակ, պատառ, մարմնի պատառ», (ուշ՝ «վատ, գէջ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *ueis-
«հոսել, խոնավութիւն»
փոխատու լեզու՝ զնդ. vaeša
«փտել, նեխել»
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. զնդ. vaeša «փտել, նեխել»: (ըստ Ղափանցյանի): Աւելի քիչ հաւանական է բնիկ հնդեւրոպական ծագման վարկածը՝ *ueis- «հոսել, խոնավութիւն» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գիշակեր,
գիշախանձ,
գիշատել,
գիշահոտ,
գիշահոտութիւն,
գիշագէջ,
գազանագէջ,
հոգեգէջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
զնդ.
vaeša
«փտել, նեխել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 550;
Pok. IEW 1134
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԷՍ
II
«քիվ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. γεῖσος
Ավելի քիչ հաւանական է նոյնութիւնը հայ. գէս «երկար մազ» բառի հետ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ախաւեղագէս
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 97
Էջ 160, սյունակ 1
ԳԻ
(գիհի), -ոյ
«գիհի, արտուտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uei-
«պտտել, ծռել»
«պտտել, ծռել» արմատից:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
vayi
«ճիւղ»
հուն.
υιην
«խաղողի որթ»
կիմր.
gwialen
«ճիւղ»
մ. իռլ.
fē
«ճիպոտ»
Մատենագիտություն
Աճ. None
Էջ 173, սյունակ 1
ԳՈՒՊԱՐ
«ըմբշամարտ, կռիւ, պատերազմ, վէճ, մի օդերեւոյթ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *per-
«խփել, զարկել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gu-par (<*vi-para))
փոխատու լեզու՝ իրանական
Ենթադրւում է *gu-par (<*vi-para)՝ հնդեւրոպական *per- «խփել, զարկել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուպարել,
գուպարած,
գուպարադիր,
գուպարայադք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
աւ.
pərət
«մարտ, կռիւ»
հայ. (< իրան.)
պատ-ել
«յաղթել»
մ. պ.
ni-part
«կռիւ»
խոտ.-սակ.
purr
«յաղթել»
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՆԴԱՆ
II
(«դանդաղ» (ԲՀ))
«դանդաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
արմատով նոյնն է դանդաղ բառի հետ, որ հաւանաբար հնդեւրոպական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դանդանակ,
դանդանական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ. (պալի)
dhandha-
«հիմար, տխմար, դանդաղաշարժ, ծոյլ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Տե՛ս նաեւ
Էջ 183, սյունակ 1
ԴԱՇԽՈՒՐԱՆ
(տաշտագուրան)
«տաշտ, կոնք, լագան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հաւանաբար իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 185, սյունակ 1
ԴԱՍԱՆ
««կոխել» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Աղաւաղուած բառայօդուած, որ ձեռագրերից մէկում տրուած է բայական ձեւով` դասեմ «կոխեմ»: ԲՀ-ի հրատարակիչը (էջ 359) հնարաւոր է համարում նոյնացնել դասօն «խօսիլ» բառայօդուածի հետ` սա բխեցնելով եբր. lāšōn «լեզու» բառից
Էջ 190, սյունակ 1
ԴԱՒԱՆ
(-ի, -ից)
«դաւանանք, հաւատ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
հ.-ե. արմատ՝ *deu-
«յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»
փոխատու լեզու՝ իրանական *daw
Հաւանաբար փոխառութիւն իրանական աղբյուրից՝ *daw (< հ.-ե. *deu- «յարգել, մեծարել, երկրպագել, յարգելի, հզոր»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դաւանել,
դաւանութիւն,
դաւանաբան,
հայադաւան,
երկադաւան,
կիսադաւան,
քրիստոսադաւան,
սուտադաւանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
duvas
«յարգանք, երկրպագութիւն»
հ. լատ.
dauenos (duonos)
լատ.
bonus
«լաւ»
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 205, սյունակ 1
ԴՌՈՅԹ
(դռութ, դռոթ, դրուդ, գրոհ-ի ազդեցութեամբ՝ դրոհ)
«խմբային հարձակում, գրոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *dhers-
«համարձակվել, հանդգնել, հարձակվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *dhērs >դր)
-ոյթ ածանցով
Աւելի քիչ հաւանական է բխեցնել *dher- «քրթմնջալ, թնդալ» բնաձայնական արմատից՝ r-ի սաստկական բնոյթի փոփոխութեամբ ու-ի:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրոթել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
dharṣati
««համարձակ է, հանդգնում է»»
հուն.
θάρσος
««համարձակութիւն»»
գոթ.
gadaursan
««համարձակվել»»
հ. անգլ.
gedyrst
««համարձակութիւն»»
հուն.
θόρυβος
««աղմուկ, ճիչ»»
գոթ.
drauhts
««արշաւանք»»
Էջ 208, սյունակ 1
ԴՐՈՒԱԳ
(դրուագ), -ի, -աց
«սիւնագլխի կամ խորանի զարդ, զարդանիւթ, զարդաթիթեղ, գրքի գլուխ, հատուած, դպրութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
բայց Փերիխանեանի (Периханян. МЭСДЯ, 36-39) վարկածը պրթ. dodβay «երկձաւ» բառից ծագելու մասին անհաւանական է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դրուագել,
դրուագէլ,
բազմադրուագեալ,
ինքնադրուագեալ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։