Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅ
II
««զկեռենի» (թրբ.)»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ծագումն անհայտ է:
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅԶ
ուշ՝ -ի, -ից
«ողկույզ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu-
«ծռել, կորացնել, կամար կապել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geu-gh-)
արմատից. հաւանաբար սրանից են կազմուած ըն-կոյզ եւ ողկոյզ. Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 629) համարում է ողկոյզ բառի կրճատումը ստուգաբանութեամբ՝ խաղող(ոյ) ողկոյզ > խաղողոյ կոյզ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոյզկապ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
guzak
«ոտքի կոճ»
(°)
լիտվ.
gùžas
«կոճ, կոնգոմ, պիստակ»
լիտվ.
gaužĕ
«գլուխ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 629
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅՍ
I
-ի, -աց
«կողմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական kōs
«կողմ»
աղբիւրից.
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսակալ,
կուսակալել,
կուսակալութիւն,
յայսկոյս,
յայնկոյս,
յետ(ս)կոյս,
աստուածակոյս,
մեկուսի,
մեկուսանալ,
չորեքկուսի,
քառակուսի,
երեքկուսի,
ծովակոյս,
կուսանկեա,
կուսանկատ,
կուսակից,
կուսակցական,
կուսակցութիւն,
անկուսակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
սողդ.
kōs
«կողմ»
մ. պրթ.
kōs (kws)
«կողմ»
(Թուրֆան)
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 64;
Ջահ. ՊԲՀ 184
Տե՛ս նաեւ
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅՍ
II
-ի, -ից
«կույս, չամուսնացած աղջիկ, մաքուր, փակված, խորհրդավոր, մի կենդանակերպ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
իրանական աղբիւրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուսան,
կուսանանալ,
կուսանոց,
կուսածին,
կուսաստան,
կուսաբար,
կուսորդի,
կուսութիւն,
մշտակոյս,
յաւէժակոյս,
յաւիտնակոյս
Էջ 418, սյունակ 1
ԿՈՅՏ
-ի, -ից
«կույտ, բազմություն, երամակ, ջոկ, խումբ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *kōt
փոխատու լեզու՝ պ. kōd
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուտել,
լեռնակոյտ,
կուտոց,
խեցակոյտ,
կուտակ,
ծերակոյտ,
կուտակել,
նախարարակոյտ,
կուտակութիւն,
կարկառակոյտ,
կուտապան,
կոյտապան,
կուտկէն,
բազմակոյտ,
գաւառակոյտ,
դիակոյտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
kōd
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 631
Էջ 419, սյունակ 1
ԿՈՅՐ
(-ի, -ից, -աց)
«կույր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kōr
փոխատու լեզու՝ սողդ. kōr
փոխատու լեզու՝ պ. kōr
Բաղադրությունները՝ կուրանալ, կուրութիւն, կուրամիտ, կուրաքաշ, գիշերակոյր, մտակոյր, ակնկոյր, խուլակոյր եւ այլն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կուրանալ,
կուրութիւն,
կուրամիտ,
կուրաքաշ,
գիշերակոյր,
մտակոյր,
ակնկոյր,
խուլակոյր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
kōr
սողդ.
kōr
պ.
kōr
Մատենագիտություն
H. AG 173;
Աճ. ՀԱԲ 631
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
I
«ընկույզի կեղեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o-)
ծագի հնդեւրոպական *gord'o- նախաձեւից` *ger- «պտտել, ոլորել» արմատից (որպես «ծուռումուռ»):
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայերեն
կորճ
«ծուռ, անհարթ»
Էջ 424, սյունակ 1
ԿՈՐՃ
III
«ծուռ, ծուռումուռ, անհարթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ger-
«պտտել, ոլորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gord'o- (կամ *gorg'o-?))
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 652) համարում է Կորճայք նահանգի անունից, բայց սա էլ իր հերթին ծագում է կորճ բառից. կորճայ, կործալեզու, կործաբար բառերը գալիս են Կորճայք-ի հիմքից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորճայ,
կործալեզու,
կործաբար,
բեկկորճ,
պեկկորճ,
ծակկորճ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
արեւելաֆրիզ.
kret
«կնճռոտված պտուղ»
*ger-d->
լատվ.
grùods
«խիստ ոլորված, պիրկ»
անգլ.
crook
«կեռ. ոլորան»
*ger-g->
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 652
Տե՛ս նաեւ
Էջ 425, սյունակ 1
Էջ 427, սյունակ 1
ԿՈՒՆՁՆ
-ան (կունձն, կունձ, բրբ. կունձդ)
(բրբ. կունձ «կոյտ, դեզ», կունձալ «գունձ» եւ «խմորի գունդ», կունծի «կանեփի ցողուն»)
«գունձ, հողակոշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geng-/*gong-
«գունդ, գունձ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gong'- կամ *gong'o-)
Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 589) միացնում է գունձն նույնիմաստ բառի հետ, բայց պետք է ենթադրել տարբեր ծագման երկու ձեւերի բաղարկություն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կունձնուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γογγύλις, γογγύλη
«շաղգամ»
հ. իսլ.
kokkr
«գունդ»
լիտվ.
gùnga
«կուզ, գունդ, գունձ»
հ. պրուս.
gunsix
«կոնդոմ»
ռուս.
гуз
«թռչնի հետույք»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 589
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։