Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 53 բառահոդված (էջ 5/6)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 629, սյունակ 1 Էջ 629
ՊԱՐԱՆՈՑ (-ի, -աց) «վիզ, նեղուց»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտվել, շրջվել»
հ.-ե. արմատ՝ *bheug- «ծռել»
Կազմված է պարանիլ «դառնալ, հետ դառնալ» բայի ներգործական պարանել «դարձնել, շուտ տալ, շրջել» (պահպանվել է միայն բարբառներում) բայի հիմքից՝ -ոց վերջածանցով։ իմաստային այդ հարաբերությունն է առկա նաեւ լատ. collum «պարանոց» (*kuel- «պտտվել, շրջվել» արմատից), այլեւ հայ. բուկ (<հ.-ե. *bheug- «ծռել») բառերում։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
պարանոցաբաղ, պարանոցատանջ, պարանոցուտ, մերկապարանոց, կարճապարանոց, գեղեցկապարանոց, լայնապարանոց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
collum
«պարանոց»
Էջ 638, սյունակ 1 Էջ 638
ՊԼՈՒԶ I ««փոքրիկ» (բ. «կարճահասակ»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. biliz
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 87
Էջ 689, սյունակ 1 Էջ 689
ՍՈՒՂ -ի «քիչ, կարճ, թանկագին»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սուղական, սուղմասնեայ, աղաւնալ, սղոց, սղութիւն, սղագրութիւն, սղագիր
Էջ 694, սյունակ 1 Էջ 694
ՍՏԵՃ (ստեծ) «ոստայնանկի մի գործիք (կարճ ձող, որով շրջում են ստորին կամ ամրացնում գործվածքը)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)teig- «ծակել, խոցել» (անմիջական նախաձեւ՝ *steig'-)
Հայերենում հավանաբար տեղի է ունեցել *steig'- «ծակել, խոցել» եւ *steg- «ձող, մահակ, նետ» ձեւերի խառնում, ինչպես գերմանական լեզուներում, բայց *g-ի քմայնացած տարբերակով:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
tejana-m
«սուր ծայր, նետի ծայր, եղեգնափայտ»
ավ.
taēya-
«նետ» մ. պ. *tēy (>հայ. տեգ)
գ.
stechen
«խփել»
Էջ 702, սյունակ 1 Էջ 702
ՎԱՂԱԿ «սուր, սրի մաս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վաղախաց
Էջ 702, սյունակ 1 Էջ 702
ՎԱՂՐ (-եր) «կարճ սուր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Անստոյգ բառ: Ծագումն անհայտ է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
վաղրաւոր
Էջ 708, սյունակ 1 Էջ 708
ՎԱՐՍԱԳ «մի տեսակ կարճ սուր»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 727, սյունակ 1 Էջ 727
ՏԵՒ «տեւողութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *deu- «առաջ գնալ, հեռանալ, տեւողութիւն»
որտեղից նաեւ երկար, երկայն բառերը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
տեւել, կարճատեւ, տեւական, տեւականութիւն, անտեւական, յարատեւել, երկարատեւութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
δήν
«երկար ժամանակ, վաղուց»
լատ.
dū-ro
«տեւել»
ռուս.
давно
«վաղուց»
Մատենագիտություն
H. AG 497; Աճ. ՀԱԲ 399
Տե՛ս նաեւ
Էջ 750, սյունակ 1 Էջ 750
ՈՒՆՋ -ի, -աց (անեզ.) «քիթ, քթռնցք, ունչ, բեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uendh- «մազ, մորուք»
Համեմատութիւնը հնդեւրոպական *uendh- «մազ, մորուք» արմատին պատկանող բառերի հետ հնչիւնապէս օրինաչափ չէ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ունչատ, ընչացք, կարճունչ, կորունչ, տափըռնչութիւն, բացունչ, ընչախոտ, ընչատուփ
Էջ 779, սյունակ 1 Էջ 779
ՔԱՐՁ (քարց) «ամորձու, կարճամորձու»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձուկ, բարձագին