Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1109 բառահոդված (էջ 5/111)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 47, սյունակ 1 Էջ 47
ԱՄՊԱՐ «մոլորակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
գալիս է (հ)ամ-պար (եւ ոչ անպար) կազմությունից, եթե մի հին իմաստով («երկինք») ծագումով կապված չէ ամպ բառի հետ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 48, սյունակ 1 Էջ 48
ԱՅԳ (-ու, -ոյ) «առաւօտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ai- «այրել, լուսաւորել» (անմիջական նախաձեւ՝ *ai-ō- կամ *ai-gh-) տարբեր աճականներով
տարբեր աճականներով: Ավելի քիչ հաւանական է կապը *aus- «լուսաւորել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գայգ, գայգապաշտաւն, գայգացնոր, գայգութիւն, այգալաց, այգոգ-ք, այգաստեղ, այգանամ, այգենամ, այգուց, այգանող, այգորեմ, այգետրեմ, յայգորեմ, ազետրեմ, այգաբաց, այգամուտ, այգանվագ, գայգալոյս, գայգահավ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
*ayarə
«օր»
գոթ.
air
«վաղ»
հուն.
αἴνω
«այրել»
հուն.
αἴθων
«բոցավառ, փայլուն, շողշողուն»
Էջ 49, սյունակ 1 Էջ 49
ԱՅՈՒՔ (գայութ) «?»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
(գործածված է այոյթ պայթիք կապակցության մեջ)։ Այոյթ-ը որոշ ձեռագրերում ունի գայոյթ ձեւը, որ այս դեպքերում կազմված է գայթ արմատից։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 174
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՅՐԻ (-ւոյ, -եաց) «այրի կին կամ տղամարդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Եթե կապ ունի այր «տղամարդ» բառի հետ, ապա ի՞նչ ձեւով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
այրենոց, այրութիւն, այրիութիւն, այրանալ (այրիլ)
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳՈՐՈՅՆ (անագորոն, անագորուն, անագորովն) «անգութ, անողորմ, դաժան, անխնայ, անմիտ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն»
Կազմված է ան- ժխտականով՝ այլուր անհայտ *ագոր «գութ, ողորմածություն» արմատից: Վերջինիս համար կարելի՞ է արդյոք ենթադրել կապ գորով բառի կամ հնդեւրոպական *uer- «սիրալիրություն, բարյացակամություն» արմատի հետ:
Էջ 50, սյունակ 1 Էջ 50
ԱՆԱԳՈՒՄ «մի տեսակ օդ կամ քամի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *an- «շնչել, շունչ, հողմ, քամի»
Ծագումն անհայտ է: Հազիվ թե կապ ունենա հնդեւրոպական *an- «շնչել, շունչ, հողմ, քամի» արմատի հետ:
Էջ 51, սյունակ 1 Էջ 51
ԱՆԱՌԿԵԼ (անըրկել) «զռալ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)ner-g- բնաձայնական արմատ
բնաձայնական կազմություն, որ հազիվ թե կապ ունի հնդեւրոպական *(s)ner-g- բնաձայնական արմատի հետ
Էջ 52, սյունակ 1 Էջ 52
ԱՆԱՐԿԳՈՍ (անարկոս, անարգոս, անարկոբ) «նենգավոր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
սկզբնաձեւը անարգոք կապակցությունն է, բայց ինչպե՞ս է առաջացել. -ոս-ը ոք-ից։
Մատենագիտություն
Ամալյան, ԲՀ 347
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԳՍՏՈՒՏ «ամուր, պինդ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Հազիվ թե կապ ունենա լատ. angustus «նեղ, սուղ» բառի հետ:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
angustus
«նեղ, սուղ»
Էջ 53, սյունակ 1 Էջ 53
ԱՆԴ I «այնտեղ, վաղ, այն ժամանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Կազմված է բնիկ հնդեւրոպական ծագման ն- ցուցականից (ն-ա, -այ-ն, -ն)՝ ա- նախամասնիկով եւ -տ- > դ (ռնգայինից հետո) վերջամասնիկով, որը հանդես է գալիս նաեւ ա-ս-տ «այստեղ» բառի մեջ: Հնարավոր է կապը հուն. ένθα, իռլ. and «այնտեղ» բառերի հետ, այսինքն՝ շատ հին կազմություն լինելը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
անդէն, անդանոր, անդուստ, անտուստ, անդր, անդրէն, անդստին, անտի, անդի, անդրագոյն, անդրադարձ, անդրութիւն, անդրանալ, յանդրանալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ένθα
«այնտեղ»
իռլ.
and
«այնտեղ»