Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 113, սյունակ 1
ԲԱԿ
(-ի, -աց)
«տան բակ, գավիթ, փարախ, արեգակի կամ լուսնի ծիր, արեւագունդ, միջաստղային տարածություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ վրաց. baki
«փարախ»
սակայն պարզ չէ սրա հարաբերութիւնը վրաց. baga «մսուր», ճան. boga «փարախ» բառերի հետ, որոնք պատկանում են վրացականյան *baga արմատին: Քիչ հաւանական է բառի հնդեւրոպական ծագումը (*bhag- «բաժին հանել» եւ *bhe(n)g- (> հայ. բեկ-անել) արմատները իմաստով հեռու են):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բակաձեւ,
բականել,
բակարգել,
ներբակ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց.
baga
«մսուր»
ճան.
boga
«փարախ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 391
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՅՑ
«բայց, սակայն միայն», բայց ի «բացի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *b(h)e(g'h)-
«բացի»
բաղարկությո՞ւն
Հավանաբար կապված է բաց (բաց ի, ի բաց) ձեւի հետ, բայց հնչյունական համապատասխանութիւնը չի բացատրված։ Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *b(h)e(g'h)- «բացի» նախաձեւի հետ (բաղարկությո՞ւն)։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 116, սյունակ 1
ԲԱՆԱԼ
բաց, -ի, -աց «բաց», (ի բաց, բաց ի), բացա- (նախածանց)
«բանալ, բաց անել, բացատրել, մեկնել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhā-
«փայլել. լուսավորել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bhā-nā-, *bhā-sk-)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bhā-nā-, *bhā-sk-` *bhā- «փայլել. լուսավորել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բացագույն,
բացատ,
բացաթեայ,
բացարձակ,
բացադիմի,
անբաց,
գլխիբաց,
երկբացիկ,
կիսաբաց,
մշտաբացիկ,
բացատրել,
բացատրութիւն,
բացասել,
բացակայել,
բացագանչութիւն,
բացառութիւն,
բացառապէս,
բացառիկ,
բացատրական,
բացիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
bā
«փայլել»
ավ.
bānu
«լույս, շող»
հուն.
φαίνω
«լուսավորել, բաց անել, ցույց տալ»
Էջ 118, սյունակ 1
ԲԱՇ
(բարշ, -ի, փաշ)
«ձիու եւ այլ կենդանիների պարանոցի մազափունջ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ մ. պ. barōša-
փոխատու լեզու՝ սողդ. βarš
փոխատու լեզու՝ մ. պ. buš
փոխատու լեզու՝ պ. buš, paš
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից. հմմտ. մ. պ. barōša-, սողդ. βarš (<*brša-), մ. պ. buš, պ. buš, paš, թելուգ. bušk:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բաշահատ,
երկայնաբաշ
Մատենագիտություն
H. AG 118;
Աճ. ՀԱԲ 410
Էջ 119, սյունակ 1
ԲԱՌԱԿԱՆ
««?» (Մագիստրոսի հանելուկային ոտանավորում)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 121, սյունակ 1
ԲԱՐՁ
I
(-ի, -ից)
«բարձ, նստաբարձ, բազմոց, աթոռ, գահ (փխբ.) պատվաստիճան, (հգն.) ազդր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական *barĵ
իրանական աղբյուրից՝ *barĵ (
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարձընտիր,
բարձերեց,
բարձրաթոռ,
բարձակից,
բարձրաձգութիւն,
նախաբարձութիւն,
երկայնաբարձ,
բարձոսկր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
barəziš
ou. baz
baz
պ.
bāliš
«բարձ»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 45;
Աճ. ՀԱԲ 426;
Ջահ. ՀԼՊ 519
Էջ 124, սյունակ 1
ԲԵԶԱԿ
(-ի)
(բեզեկ, -եկի, բեզեկն, բեզեկայ, «արեգակ»)
«փայլատակում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βέξεκ
փոխատու լեզու՝ եբր. bāzāq
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեզեկեան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 435
Էջ 128, սյունակ 1
ԲԵՏ
(բեր)
«մեծ, հաստ»
(ԲՀ եւ բբ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հնագույն վկայությունը թերեւս սեպագիր Bittiariga տեղանվան մեջ (հետագա Բբ-առիճ «մեծ Առիճ»):
Էջ 129, սյունակ 1
ԲԻՐ
(-ի, -աց, ուշ` -ոյ)
«փորիչ, հաստ գաւազան, մահակ, կռանի կոթ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher-
«խփել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *bher)
Բնիկ հնդեւրոպական` *bher «խփել» արմատից, ըստ ոմանց` *bhi-ro-` ըստ այլոց` *bhi-tro, իբր *tr> հր> հ անցմամբ, ինչպէս բահ-ի ժամանակ (տե՛ս), մանաւանդ որ կայ բարբառային բիրդ ձեւը` միջին օղակի հ-ի պահպանմամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրել,
բրածեծ,
բրատուր,
բրածոյ,
բրիչ,
բրագոռ,
բրաքարի,
գետնաբիր,
երկրաբիր,
հողաբիր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
φιτρός
«գերան»
հ. հոլ.
bїail
հ. վ. գ.
bi(h)al
«տապար, կացին»
գ.
Bille
«բրիչ. տապար, կացին»
ռուս.
бич
«մտրակ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 117;
Աճառյան 392, 452
Տե՛ս նաեւ
Էջ 132, սյունակ 1
ԲՈԲՈ
(բոբո, բոլոլաճ, բոբոլ, բոդոլա, բոբոխ)
«ճիվաղ, երեւակայական էակ»
(բբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Փոխառություն քարթվելական աղբյուրից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 4, 95) միացնում է պոպոճ (բոբոճ) բառին, որ հավանաբար սրանից տարբեր է։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մեգր.
bobolia
ճան.
bombula
վրաց.
oboba
«սարդ»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 95
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։