Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 74 բառահոդված (էջ 5/8)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 395, սյունակ 1 Էջ 395
ԿԱՒ (-ոյ) «տիղմ, կավ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯ēbh- «լորձնոտ, դոնդողանման, դողդոջ»
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘ̯əu- «աղբ, կոկորանք» (անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘ̯ōu-)
Այս արմատից է (այլ ձայնդարձով) կոյ բառը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կաւագործ, կաւագործութիւն, կաւակերտ, կաւեայ, կաւեղէն, կաւարծաթ, կաւանալ, կաւիճ, հայկաւ, կաւահող, կաւային
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. ն. գ.
quabbe, quobbe
«թաց զանգված»
կիմր.
budr
«կեղտոտ»
ն. գ.
quadder
«կեղտոտ խոնավություն»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 430, սյունակ 1 Էջ 430
ԿՈՒՔ ««կքում, կքվելը, կռացում» (ԲՀ՝ «խոնարհք» կամ «կնիք»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geu- «ծռել, կամար կազմել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gu-k-) *-k ածականը մնում է առանձնակի
կան *gu-g-, *gu-g՛- ձեւեր
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կքել, կքում
Էջ 434, սյունակ 1 Էջ 434
ԿՐԵՓԻՆ (իմա՛ «ցած») «խոնարհ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
կոխին (այլեւ կոփին) նույնպես «խոնարհ» բացատրված բառի սխալագրությունը:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 455, սյունակ 1 Էջ 455
ՀԵԶ -ոյ «հեզ, խոնարհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *seg'h- «պահել» (անմիջական նախաձեւ՝ *seg'ho-)
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *seg'ho- ` *seg'h- «պահել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հեզանալ, հեզութիւն, հեզիկ, հեզասահ, հեզաշունչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավեստերեն
haz-
«իրեն հաղթող, զսպող»
Էջ 485, սյունակ 1 Էջ 485
ՃԱԽՃԵԼ ««խոնարհվել կամ սիգալ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 485, սյունակ 1 Էջ 485
ՃԱԿ II «թացություն, խոնավություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան.
Հավանաբար ճախ «ճահիճ, բաց տեղ» տարբերակի հետ միասին ծագում է իրանական աղբյուրից։
Տե՛ս նաեւ
Էջ 505, սյունակ 1 Էջ 505
ՄԱՄՈՒՌ I «մամուռ, բաղեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *meu- «խոնավ. բորբոսնած. անմաքուր հեղուկ. կեղտոտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *mō-musro-) *-s- աճականով
արմատից, որտեղից *-s- աճականով՝ «մամուռ»։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մամռախնդիր, մամռարմատ, մամռակալել, մամնռակալել, մամռապատ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. վ. գ.
—
անգլ.
mos
«մամուռ, ճահիճ»
լիտվ.
musos
«բորբոս»
ռուս.
мох
«մամուռ»
Մատենագիտություն
Pok. 792
Էջ 512, սյունակ 1 Էջ 512
ՄԱՍ I (բբ) «ածիկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, խոնաւ, հիւթեղ, ճարպոտ» (անմիջական նախաձեւ՝ *mad-s-to-)
արմատից: հմմտ. հայ. մածար/ռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
māstu-
«թթուած»
պ.
mast
«թթու կաթ, մածուն»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 136
Էջ 513, սյունակ 1 Էջ 513
ՄԱՏԱՂ (-ոյ) «մատաղ, մատղաշ մանուկ մատաղ հորթ, զոհ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, խոնավ. կաթել. հյութեղ, պարարտ, բտած»
որտեղից նաեւ մածառակ, մաճար/ռ, այլեւ պ. maskah «թարմ յուղ», հ. վ. գ. Mast «գիրացում, բտում»: Աճառյանը (ՀԱԲ 3, 267), հենվելով սլավոնական զուգահեռների վրա (հ. սլ. mladŭ, ռուս. младший «երիտասարդ, մատաղ»), բխեցնում է *mel- «մանրել» արմատից՝ *-d- աճականով եւ դրափոխությամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատաղածին, մատաղական, մատաղամայր, մատաղատուն, մատաղել, մատղաշ, մատաղահաս, մատաղատի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
պ.
maskah
«թարմ յուղ»
հ. վ. գ.
Mast
«գիրացում, բտում»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 694; Ջահ. ՀԼՊ 136; Աճ. ՀԱԲ 267
Էջ 513, սյունակ 1 Էջ 513
ՄԱՏՉԻԼ (մատիզ կամ մատուզ) «մածվել, կպչել, փակչել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *mad- «թաց, խոնավ, կաթել, հյութեղ, պարարտ, բտած» (անմիջական նախաձեւ՝ *mad-ig’h- (-ug’h-))
որտեղից նաեւ մատաղ, մածառակ, մաճար/ռ: Տարբեր է մածիլ-ից, որ *mag’- արմատից է:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
մատզողական