Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխառության աղբյուր՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
«խաւ» որոնման արդյունք՝ 65 բառահոդված · Էջ 5 / 7
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 396, սյունակ 1 Էջ 396
ԿԵԱԼ (կեցի, (ե)կեաց) «ապրել»
Ստուգաբանություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կեցուցիչ, բարեկեցիկ, բարեկեցութիւն, խառնակեցիկ, լեռնակեցութիւն, երկայնակեցութիւն, հոգեկեցոյց, չկեցու, միակեցնակ, երկայնակեաց, խաղաղակեաց, միայնակեաց, մենակեաց, անապատակեաց, կարճակեաց, լեռնակեաց, գազանակեաց, խառնակեաց, խաւարակեաց, բարեկեաց, անկեաց
Էջ 402, սյունակ 1 Էջ 402
ԿԵՓԱԼԱ «գլխավոր»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ հուն. κεφαλαῖος
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 581
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՐՈՎ «կորով, կտրիճություն՝ քաջություն»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *ger- «արթնացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *gor-eu-)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կորովի, կորովել, կորովութիւն, կորովախաւս, կորովաբան, կորովաձիգ, կորովամիտ, արդարակորով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. jā-gr-wams «կայտառ, եռանդուն»
հ. հնդկ. jagarūka «արթուն, կայտառ»
հ. իսլ. karskr «աշխույժ, առույգ»
Էջ 425, սյունակ 1 Էջ 425
ԿՈՒԷ «գլխավոր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն
Աստուածաշնչային յատուկ անուն՝ համապատասխան մեկնութեամբ:
Էջ 428, սյունակ 1 Էջ 428
ԿՈՒՌ (կուռ-ք, -ոց «կուռք») «կոռած, բանուկ, հոծ, խիտ, սպառազեն»
Փոխառություն (թերեւս)
ուրարտերենից կամ ենթաշերտային այլ լեզվից, որի ժառանգորդները պահպանվել են նաեւ կովկասյան լեզուներում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կռապաշտ, կռածոյ, կռած, կռան, կռանագործ, կռանակուռ, կռանել, կռուվիզ, անկուռ, երկաթակուռ, երդմնակուռ, թեւակուռ, պատկերակուռ, մարմարակուռ, խաւարակուռ, կարծրակուռ, ոսկրակուռ, քար(ա)կուռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
վրաց. kuriwi «կուռ, սերմ, հոծ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 662
Էջ 437, սյունակ 1 Էջ 437
ՀԱԶ-ԻՎ «դժվարություն»
Փոխառություն (թերեւս)
Աղբյուր՝ իրանական (՞) (թերեւս)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հազիւխաւս, հազուագիւտ, հազուադեպ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ. hazah «բռնություն»
Մատենագիտություն
H. AG 174
Էջ 445, սյունակ 1 Էջ 445
ՀԱՆԱՊԱԶ «միշտ, շարունակ»
Փոխառություն
Աղբյուր՝ իրանական *hama-pāza (*hana-pāza)
Հիւբշմանը (AG 463) եւ նրա հետեւողութեամբ Պոկոռնին (Pok. IEW 907), համարում են բնիկ՝ հին-ի հետ միասին։ Աճառեանը (ՀԱԲ 3, 35) առանձնացնում է հանա-ն եւ համարում իրանական։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանապազաբուխ, հանապազախաւս, հանապազաստուր, հանապազորդ, հանապազորդել, հանապազար, հանապազարտեայ
Մատենագիտություն
Bailey, DKS 230; H. AG 463; Pok. IEW 907; Աճ. ՀԱԲ 35
Էջ 461, սյունակ 1 Էջ 461
ՀԻՆ (-ոյ) «հին»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *seno- «հին»
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հնանալ, հնութիւն, հնամի, հնոտի, հնախաւս
Նոր՝
հնագիտական, հնադարեան, հնահաւատ, հնածէս, հնասէր, հնաւանդ, հնէաբանութիւն, հինաւուրց
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ. sána-
աւ. hanē «հին»
հուն. énos «հին»
լատ. sena «ծեր, հին, ծերունի»
հ. իռլ. sen-
Մատենագիտություն
H. AG 467; Աճ. ՀԱԲ 94
Էջ 465, սյունակ 1 Էջ 465
ՀՈՂՄ (-ոյ, ուղ՝ հգն. -ունք) «հողմ, քամի, աշխարհի կողմ, դեղնացաւ»
Բնիկ հնդեւրոպական (թերեւս)
հ.-ե. արմատ՝ *onəmo- «շնչել»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հողմաբ-ք, հողմաշարժ, հողմաշունչ, հողմավուն, հողմեղէն, հողմակոծ, հողմակնութիւն, հողմընդդէմ, խաւարահողմ, հարաւահողմ, մոլորահողմ
Նոր՝
հողմաղաց, հողմարգել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն. άνεμος «հողմ, քամի»
լատ. anima «հոգի»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 112; Pok. IEW 39
Էջ 473, սյունակ 1 Էջ 473
ՁԱԽ (-ու, -ոյ, -մէ) «ձախ»
Բնիկ հնդեւրոպական
հ.-ե. արմատ՝ *g'huel- «ծռուել, գլխաւոր ուղղութիւնից շեղուել, մոլորուել» արմատից (*g'huel- > ձաղ > ձախ)
Եթէ *l > ղ > խ անցման դէպքեր եղել են նաեւ IX դարից առաջ, ապա ծագում է հնդեւրոպական *g'huel- արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ձախակողմն, ձախել, ձախլիկ, ձախանալ, ձախող, ձախողանք, ձախողիլ, ձախորդ