Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 294 բառահոդված (էջ 5/30)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 129, սյունակ 1 Էջ 129
ԲԻԿԱՐ (բեկար) «փոխարքա, փոխիշխան»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βικάριος
փոխատու լեզու՝ լատ. vicarius
Փոխառութիւն` հուն. βικάριος (< լատ. vicarius):
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 451
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՌՆ I (-ռին, -ռունք, -ռանց) «ձեռքի բուռ, բռունցք, իշխանություն, բռնություն, իշխան, բռնավոր, բռնությամբ, բռնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «բերել, տանել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhōr- կամ *bhōr-no-)
արմատից, որտեղից՝ բերել, բեռն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բռնել, բռնարար, բռնագոյն, բռնադատել, բռնազբօսել, բռնակալ, բռնանալ, բռնաշունչ, բռնատոր, բռնի, բռնցի, ըմբռնել, լիաբուռն, հաստաբուռն, բռնաբարութիւն, անբռնաբարելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդ.
bharitra-m
«ձեռք»
հուն.
φωρ
«գող»
լատ.
fur
«գող»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 133
Էջ 140, սյունակ 1 Էջ 140
ԲՈՒՐՀԱՆ (պուրխան) «հիվանդության ճգնաժամ, նոպա»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐԻՆՁ II (<i>բրենձ</i>) «իշխան, պրինց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. ֆր. prince
Մատենագիտություն
H. AG 389; Աճ. ՀԱԲ 493
Էջ 142, սյունակ 1 Էջ 142
ԲՐՈՐ «պղտոր, խմորված, գինու նստվածք, դիրտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bher- «ալեկոծվել, եռալ, խմորվել» (անմիջական նախաձեւ՝ *bhū<sup>u</sup>r-) -որ ածանցով
-որ ածանցով, ինչպես՝ բեկոր, բոլոր, գլոր բառերում։ թերեւս նաեւ հայ. բուռն «ուժգին, սաստիկ», որ բաղարկվել է բուռն «բուռ. բռունցք, իշխանություն, զորություն» բառի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բրբ. բրոր(վ)ել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bhurati
«արագ շարժվում է, ցնցվում է թպրտում է»
հուն.
φύρω
«խառնել, խառնշտորել»
հուն.
πορφύρω
«ալեկոծել»
լատ.
fermentum
«խմորում, խմորիչ»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 116
Էջ 146, սյունակ 1 Էջ 146
ԳԱՂԱՓ «մարտոց, սուսեր, թուր» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Թերեւս առնված է աստվածաշնչային համապատասխան հատուկ անվան որեւէ մեկնությունից:
Էջ 151, սյունակ 1 Էջ 151
ԳԱՐԳՄԱՆԱԿ «գլխանոցի զարդ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Թերեւս փոխառութիւն իրանական աղբիւրից, բայց բուն աղբիւրը չի հաւաստուած
Էջ 152, սյունակ 1 Էջ 152
ԳԱՐՇԱՊԱՐ (-ի, -աց) «կրունկ, ոտքի հետք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
պար-ը ծագում է *padh(a)- «ոտք» ձեւից (Ջահ. ՊԲՀ 1995, 2, 183): Կասկածելի է Փերիխանյանի կողմից գարշ-ի բխեցումը garš-<հ.-ե. *ghrs- արմատից՝ գարշապար «կոշտ (մաս ոտքի)» մեկնությամբ (Периханян, МЭСДЯ 42-43):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
նեղագարշապար
Մատենագիտություն
Ջահ. ՊԲՀ 183; Периханян, МЭСДЯ 42-43
Էջ 153, սյունակ 1 Էջ 153
ԳԱՒԻԿ (բբ) «վիճ, քնար»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Սխալ գրչութիւնից ենթադրւած բառ է՝ փոխանակ Գղաւկ հատուկ անւան՝ հուն Γλαύκος-ի դիմաց
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 528
Էջ 155, սյունակ 1 Էջ 155
ԳԵՂՁ II «մարմնի գեղձ» (բժշկ.)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghelg'h- «գեղձ»
*ghe-ի դիմաց գե-ն (փոխանակ ջե) բացատրվում է տարնմանությամբ՝ ձ վերջնաձայնի պատճառով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գեղձային, գեղձ(ա)տապ, գեղձախտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
gelënys
«գեղձ»
ռուս.
железа
«գեղձ»
Մատենագիտություն
H. AG 433; Աճ. ՀԱԲ 535