Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵԼԻՔ
«չոջիկ»
(բրբ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. lail
«գիշեր»
փոխառութիւն՝ արաբ. lail «գիշեր» բառից ածանցուած որեւէ բառից (ըստ Աճառյանի (ՀԱԲ 2, 273), կա layl «արոս» °)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 273
Էջ 294, սյունակ 1
ԼԵՂԱՆԳ
«մի ուտելիք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. lālang
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 275
Էջ 298, սյունակ 1
ԼԻՔ
«լքում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leik"-
«լքել, թողնել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lik"-)
«լքել, թողնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լքանել,
լքումն,
դասալիք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rinákti
«լքում է»
հուն.
λείπω
լատ.
linguō
գոթ.
leihvan
լիտվ.
lėkti
«լքել, թողնել»
Մատենագիտություն
H. AG 455;
Աճ. ՀԱԲ 287-288
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՂ
I
(լոյղ, լիւղ, լաւղ, լուղ, լեղ, ղող, ղոյղ, ղիւղ, ղաւղ, ղեղ)
«լող, լողալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
«օրորել, ճոճել, դես ու դեն շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lul-, *lal-)
բնաձայնատիպ արմատից
բնաձայնատիպ արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողալ,
լողել,
լողիլ,
լուղիլ,
լուղել,
լողակ,
լուղակ,
լողորդ,
լուղորդ,
ղողան,
լողլողալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
lolati
«դես ու դեն է շարժւում»
հ. հնդկ.
lēlayati
«օրորում է, ճոճում է»
գերմ.
lullen
«օրորվել, օրորելով հանգստացնել»
լիտվ.
leliúoti
«օրորել, ճոճել»
հին չեխ.
leleti
«հուզել»
ռուս. բրբ.
лелеять
«ալիքների վրայ օրորել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 302, սյունակ 1
ԼՈՒԱՆԱԼ
(լուանալ)
«լվանալ (փոխաբ. նախատել)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pleu-
«հոսել, լողալ, լցնել, թափել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *pluu-)
արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուալիք,
լուանալի,
լուարան,
լուացումն,
լուացք,
լուացիկ,
լուացարար,
անլուայ,
անլուաց,
ոտնալուայ,
լուացարարուհի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
plavatē
«լողում է»
հուն.
πλεω
«լողալ»
հ. վ. գ.
flouwen
«լվանալ»
լիտվ.
pláuti
«լվանալ»
հ. սլ.
plavati
«լողալ»
Մատենագիտություն
H. AG 454;
Աճ. ՀԱԲ 300;
Pok. IEW 836
Էջ 304, սյունակ 1
ԼՍԵԼ
I
(լուս-), կտր. լուայ
««լսել, հնազանդվել, զգալ, հոտ առնել» (լու «լելի»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kleu-
«լսել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *klu-k'e-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *klu-k'e-` *kleu- «լսել» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լսելի,
լսելիք,
լսողութիւն,
լսելութիւն,
լու,
լուական,
թերալսել,
անլսութիւն,
հլու
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
crnōti
<*k'l-neu-
հուն.
κλέω
«փառաբանել»
լատ.
clueo
«կոչվել, անվանվել, համարվել»
հ. իռլ.
cloth
«հռչակ, փառք»
գոթ.
hliuma
«լսողություն»
ռուս.
слышать
«լսել»
ռուս.
слушать
«լսել»
ռուս.
слух
«լսողություն»
Մատենագիտություն
H. AG 453;
Աճ. ՀԱԲ 306-307;
Pok. IEW 605-606
Տե՛ս նաեւ
Էջ 309, սյունակ 1
ԽԱԼԱՐԻԿ
(-ի, -աց)
«մանկական խաղալիք»
Ստուգաբանություն ()
Խաղալիք բառի տարբերակը՝ ղ/լ հերթագայությամբ, եւ թերեւս, երկրորդ լ-ի տարնմանությամբ:
Տե՛ս նաեւ
Էջ 311, սյունակ 1
ԽԱՂ
I
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու, -ի, -ից)
«խաղ, ծաղր, կատակ, թատրոն, երաժշտական մի ձայնանիշ, հող, շարժում, ընթացք, վազք, արշաւ, խայտալը»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«քշել, արագ շարժել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khl- (կամ *khəl-))
Կապ ունի՞ արդյոք խեթ. kalai «շարժել» բայի հետ։ Խաղալիք-ի խաղ-ը թերեւս կապուած է *(s)k(h)el- «ծռել, հենել, ծուռ» արմատի հետ, որտեղից կան մարմնի մասերի զանազան անուանումներ, որտեղից ծագում է խեղ արմատը
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խաղալ,
խաղալիկ,
խաղալիք,
խաղարար,
խաղազուրկ,
խաղատակ,
խաղաց,
արագախաղաց,
ծանրախաղաց,
բազմախաղաց,
թատերախաղք,
լարախաղացութիւն,
խաղագնդակ,
խաղաթուղթ,
խաղամոլ,
խաղասրահ,
խաղատոմս,
խաղարկութիւն,
թղթախաղ,
նարդախաղ,
խաղտուտ,
խաղտուտիկ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kaladati
«ստիպում է, քշում է, տանում է, համարում է»
ալբ.
gil
«բերել, տանել»
հուն.
κελλω
«ափ քշել (նաւը)»
հուն.
κολεα, κολια
«մի պար»
հուն.
κλονος
«իրարանցում, արագ շարժում»
հուն.
κλονεω
«քշել, արագ հալածել»
լատ.
celer
«արագ»
Տե՛ս նաեւ
Էջ 316, սյունակ 1
ԽԱՆՁ
(խանձ)
«այրվածահոտ, հրդեհ, վառելիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kend-
«լուսավորել, վառվել, այրվել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khndio-)
ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ
արմատից՝ ռնգայինից հետո խուլ/ձայնեղ (ծ/ժ) անցմամբ։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 329) խանձ-ից է բխեցնում խազ «ցանկացող, մոլյալ», որ իրանական ծագում ունի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խանձել,
խանձիլ,
խանձոց,
խանձառ,
խանձատ,
խանձող,
խանձողի,
խանձիք,
խանձրահոտ,
խանձրահոտիլ,
խանձրահամ,
խանձրահամութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
candati
«լուսավորում է»
հուն.
κανδαρος
«ածուխ»
լատ.
candeō
«սպիտակ լինել, փայլել, բոցավառվել, շիկանալ»
կիմր.
cann
«սպիտակ, լուսավոր»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 331
Տե՛ս նաեւ
Էջ 317, սյունակ 1
ԽԱՆՓՈՒԼ
«հագուստի քղանցքից կախուող պատկանելիք»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։