Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 664, սյունակ 1
ՍԱՂԱՐԹ
-ի, -ից, -աց, -ու
(սադարդ)
«տերեւ, տերեւալից ճյուղ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *k'el-
«բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *k'el- «բարակ ցողուն, կարծր ծղոտ» արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սաղարթանալ,
սաղարթափափ,
ոսկեսաղարթ,
գեղասաղարթ,
զուարթասաղարթ,
թանձրասաղարթ,
լայնասաղարթ,
խառնասաղարթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հնդկ.
cila
«հասկ»
լիտվ.
šilas
«տափաստան, մարգագետին»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 552
Էջ 685, սյունակ 1
ՍՄԲԱԿ
(սնպակ)
(-ի-ա)
«կճղակ, սմբակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. *sumbak
փոխատու լեզու՝ պրս. sumb
փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սմբակակոխ,
միասմբակ,
լայնասմբակ,
սմբատակ
Մատենագիտություն
H. AG 237;
Աճ. ՀԱԲ 233
Էջ 688, սյունակ 1
ՍՈՐԱՅՔ
«լայնություն»
(ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 698, սյունակ 1
ՍՓԻՌ
(սփիտ)
«սփռուած»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sp'hēr-s
«ցրել»
արմատից, որտեղից նաեւ փոշի (փիռ)։ Աճառեանը (ՀԱԲ 4, 287) բխեցնում է փիռ-ից՝ ս- սաստկականով։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
սփռել,
սփռիչ,
լուսասփռիչ,
համասփիռ,
ընդհանրասփիռ,
լայնասփիռ,
խաչասփռել,
հագագասփիռ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σπείρω
«ցրել, ցանել»
հ. վ. գ.
sprint
«ցանել, շաղ տալ, մաղել»
Մատենագիտություն
ՀԱԲ 287
Տե՛ս նաեւ
Էջ 714, սյունակ 1
ՎՄԳՈՀ
«լայն եւ անկարգ բացված»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 768, սյունակ 1
ՓՈՐՈՆ
II
««ուրար» (°)»
(կրոն.)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ὠμοφόριον
Բաղադրութիւն` լայնափորոն: Հուն. ὠμοφόριον (> հայ. եմիփորոն) բառի երկրորդ բաղադրիչը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լայնափորոն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 521
Էջ 809, սյունակ 1
-ՇԻ
«բոլորշի, լայնշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-iskhio-
(անմիջական նախաձեւ՝ *iskh(o)- + *-iyo-)
Քանի որ հիմքերը հ.-ե. ծագման են, պէտք է ենթադրել հնդեւրոպական ծագում... -շի է առկայ նաեւ գոլո(ր)շի բառի մէջ` ռ- հիմքային տարրով եւ ր-ի համաբանական յաւելմամբ (հմմտ. բոլորշի), ընդ որում գոլ-ը նոյնպէս հնդեւրոպական ծագում ունի: Ժամանակակից հայերէնում տարածուել է գոլորշի ձեւը, եւ որշի-ն ընկալւում է որպէս ինքնուրոյն ածանց:
Էջ 810, սյունակ 1
-ՈՐԴ
«ավելորդ, լծորդ, կցորդ, մնացորդ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *-dhro-
«գործողության միջոց, գործիք»
(անմիջական նախաձեւ՝ *-u-)
նախորդող *-u-ով
Հավանաբար ծագում է հ.-ե. *-dhro- ածանցից՝ նախորդող *-u-ով. հ.-ե. այս ածանցը ցույց է տալիս գործողության միջոց, գործիք, բայց հետո հայերենում ընդլայնել է իր գործառության շրջանակները՝ անձերի դեպքում նշանակելով անձերի անուններ (անդորդ, սայլորդ եւ այլն), թվականների դեպքում նախորդ -ր-ի (տե՛ս) հետ միասին՝ կարգ (երկրորդ, երրորդ, չորրորդ եւ այլն)։ այս վարկածը առանձնապես հավանական կլինի, եթե ճիշտ է Բ․ Օլսենը, որ կոկորդ-ը բխեցնում է *gʷo-gʷor-tro- (*-tro-ն *-dhro-ի տարբերակն է)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ավելորդ,
լծորդ,
կցորդ,
մնացորդ,
անդորդ,
սայլորդ,
երկրորդ,
երրորդ,
չորրորդ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 813, սյունակ 1
-ՈՒՑՔ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նույն ծագումն ունի, ինչ -ուց-ը՝ -ք հոգնակերտի հավելմամբ, որը եւ հատուկ գոյականական արժեք է տվել:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բարուցք,
լայնուցք,
մոլուցք
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։