Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՄ
(-ի, -աց, -ով)
«կամք, կամեցում, կամ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. պ. kāma
փոխատու լեզու՝ ավ. kāma
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kām
փոխատու լեզու՝ պ. kām
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամենալ,
կամելի,
կամակոր,
կամագնաց,
կամածին,
կամակ,
կամական,
կամակատար,
կամակցել,
յանկամս,
յուկամ,
չկամութիւն,
ինքնակամ,
դժոխակամութիւն,
դիւակամ,
թշնամանական,
չարակամ,
կամազուրկ,
կամայական,
կամայականութիւն,
չկամ
Մատենագիտություն
H. AG 163;
Աճ. ՀԱԲ 498
Էջ 378, սյունակ 1
ԿԱՄԱԿԱՐ
«ինքնակամ, բացարձակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. kāmkār
իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կամակարուց,
կամակարաբար,
կամակարութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 163;
Աճ. ՀԱԲ 499
Էջ 380, սյունակ 1
ԿԱՅՍՐ
(-եր, -երաց)
(կեսար, -ու, կեսառ, կեսառոս, կիսառոս)
«հռոմեական ինքնակալ, կայսր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. καῖσαρ
փոխատու լեզու՝ լատ. Caesar
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կայսերագիր,
կայսերական,
կայսերակերպ,
կայսերալուր,
կայսերազարմ,
կայսրուհի,
կայսրանալ,
կեսառութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 354;
Աճ. ՀԱԲ 509
Էջ 385, սյունակ 1
ԿԱՌ
I
«կառուցում, կանգնեցում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gʰā-
«գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ»
իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
բուն արմատական մասով կապված է կալ, կայ-, կանգ արմատների հետ եւ ծագում է *gʰā- «գալ, գնալ, ծնվել, երեւան գալ» արմատից՝ իմաստի յուրահատուկ զարգացմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
-կառել,
նաւակառել,
կառուած,
նաւակառու,
ոտնակառել,
կառուցանել,
կառուցումն,
կառոյց,
ակնակառոյց,
հաստակառոյց,
երկնակառոյց,
ինքնակառոյց,
կալակառոյց,
կանխակառոյց,
կառչիլ,
կարկառ,
կառակոյտ,
կարկառել,
քարակարկառ,
լեռնակարկառ,
խեցակարկառ
Էջ 386, սյունակ 1
ԿԱՌ
II
«մեծ ճյուղ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷeru-
«փայտ, ձող»
առանձին դեպքերում՝ «ճյուղ»
թերեւս ծառ բառի սխալագրությունը։ Հազիվ թե լինի բնիկ հայերեն ինքնուրույն բառ եւ կցվի հնդեւրոպական *gʷeru- «փայտ, ձող» (առանձին դեպքերում՝ «ճյուղ») արմատի հետ։
Էջ 395, սյունակ 1
ԿԱՒԱՍ
«մի կոչում»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. gawwās
«նետաձիգ, աղեղնավոր, զինված ծառա»
Ըստ Աւագյանի (ՎԱԲ 142-143), տեքստը Ս. Բարխուդարյանի ընկալմամբ պետք է կարդալ ոչ թե որդի Աշոտի կաւասն..., այլ որդի Աշոտկա, վասն ոչ գոլո..., այսինքն՝ կաւաս-ը համարվում է կեղծ բառ:
Մատենագիտություն
ՎԱԲ 142-143
Էջ 411, սյունակ 1
ԿՄԻԼ
«վնասվել, փչանալ» կամ «կոտրվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gem-
«բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել»
բնիկ հնդեւրոպական՝ *gem- «բռնել, սեղմել, ճնշել, ճնշված լինել (հոգեպես), ընկճված լինել» արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ինքնակմեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ճմլել, ճմռել
նորվ.
kumla
«ճմլել, ճմռել»
հ. իսլ.
kumla
«ճզմել, ճմլել»
լիտվ.
gumuluoti
«ճմռել, ճզմել»
ռուս.
жать (жму )
«սեղմել»
Էջ 413, սյունակ 1
ԿՇՏԱՄԲԵԼ
«հանդիմանել, կշտամբել»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ խեթ. kušdu-āi
«կշտամբել, նախատել»
կազմված է անկախ չգործածված *կուշտն բառի գործիականից (կշտամբ), որ իր հերթին կարելի է բխեցնել խեթ. kušdu-āi «կշտամբել, նախատել» բայից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կշտամբիչ,
կշտամբանք,
կշտամբութիւն,
ինքնակշտամբելի
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀՀՀԼ 155
Էջ 420, սյունակ 1
ԿՈՉ
«կոչ, կանչ, հրաւէր, անուանում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *gᵘet-
«խօսել, ասել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *gᵘotio-)
Աճառեանը (ՀԱԲ 2, 635) համարում է բնաձայն կազմութիւն:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կոչել,
կոչելի,
կոչիւն,
կոչանք,
կոչումն,
կոչնատէր,
կոչնական,
կոչնակ,
անկոչ,
գետնակոչ,
մեծակոչ,
ինքնակոչ,
դժուարակոչ,
դիւրակոչելի,
որովայնակոչ,
դիւակոչ,
խառնակոչութիւն,
կոչնագիր,
կոչում
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gadati (*gātati)
«ասում է»
գոթ.
gipan
«ասել, խօսել, կոչել, անուանել»
հ. փռիգ.
quetha
«ասել, խօսել, նշանակել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 481;
Աճ. ՀԱԲ 635
Էջ 421, սյունակ 1
ԿՈՌՈՉ
«գոչյուն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հ.-ե. արմատ՝ *gʷer-
«ձայն բարձրացնել»
Կապ ունի՞ արդյոք հնդեւրոպական *gʷer- «ձայն բարձրացնել» արմատի հետ, թե՞ ինքնուրույն բնաձայնական կազմություն է, ինչպես կարծում է Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 638)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
դառնակոռոչ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 638
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։