Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 279, սյունակ 1
ԺԱՄԱՆԱԿ
(-ի, -աց)
«ժամանակ»
Ստուգաբանություն ()
Բաղադրություններ՝ ժամանակագիր, ժամանակակից, ժամանակաչափ, ժամանակեան, ժամանակել, առժամանակեայ, բազմաժամանակեայ, երկայնժամանակեան, նոր՝ ժամանակամիջոց, ժամանակատրապէս, համաժամանակեայ, տարաժամանակեայ եւ այլն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամանակագիր,
ժամանակակից,
ժամանակաչափ,
ժամանակեան,
ժամանակել,
առժամանակեայ,
բազմաժամանակեայ,
երկայնժամանակեան,
ժամանակամիջոց,
ժամանակատրապէս,
համաժամանակեայ,
տարաժամանակեայ
Էջ 280, սյունակ 1
ԺԱՄԱՐՈՒՆԱԿ
«անժամանակ» (ԲՀ) կամ «հիրաւի, արդարեւ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Ժամ բաղադրիչով ինչ-որ կազմութիւն:
Էջ 282, սյունակ 1
ԺԱՌԻԼ
«զբաղմունք. զբոսանք, ժամանց»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. šuġl
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժղլիլ,
ժղլանք
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 231
Էջ 282, սյունակ 1
ԺՈՒԿ
«ժամանակ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
ժամանակ բառի ձեւափոխություն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 222
Էջ 339, սյունակ 1
ԽՈՅԶ
«որոնում, փնտրտուք, զննություն, քննություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)keu-
«ուշադրութիւն դարձնել, զննել, դիտել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *kheu-gh-)
արմատից. այլեւ, *s նախաձայնով` հայ. ցոյց, ցուցանել: Բեյլին (DKS 76) բխեցնում է *(s)keu- «նետ(վ)ել» արմատից կամ նոյն արմատից ծագող իրանական աղբյուրից (հմմտ. խոտ.-սակ. kūys «որոնել»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խուզել,
մանրախոյզ,
խուզակ,
դատարկախոյզ,
խուզական,
բազմախոյզ,
խուզարկ,
ընդվայրախոյզ,
խուզարկու,
ժամանակախոյզ,
խուզումն,
իրախոյզ,
խուզախնդիր,
լեռնախոյզ,
հետախոյզ,
խուզարկել,
խուզարկիչ,
խուզարկութիւն,
հետախուզութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
kavi
«խելոք, իմաստուն»
լատ.
caveō
«ուշադիր լինել, զգուշանալ»
հ. անգլ.
hāwīan
«նայել»
հ. իսլ.
skygna
«լրտեսել, գաղտնի հսկել»
հ. իսլ.
skynja
«հետազոտել, քննել, հասկանալ»
Էջ 382, սյունակ 1
ԿԱՆՈՆ
(կանովն, քանոն, քանում), -ի, -աց, ուշ՝ նաեւ -ից
«ուղիղ փայտ, քանոն, ժամանակագրական աղյուսակ, կանոն, կարգ, օրենք, օրինակ, (կրոնական) պատիժ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. κανών
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կանոնել,
կանոնական,
կանոնագրել,
կանոնագրութիւն,
կանոնադրել,
կանոնադրութիւն,
կանոնումն,
անկանոն,
կանոնաւոր,
կանոնաւորութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 355;
Աճ. ՀԱԲ 515-516
Էջ 403, սյունակ 1
ԿԵՏ
II
(-ի, -ից)
««կետ, նշանակետ, նպատակակետ, ժամանակակետ, միջակետ, բեւեռ, կշեռքի մետ (սլաք), կենտրոն» (եւ կիտ «բեւեռ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geid-
«կծել, խայթել, խոտոտում ածել»
Այլեւ՝ հայ. կծել (-կիծ) (հայ-գերմ. զուգաբանություն)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կիտուած,
կիտակ,
կիտի,
կիտադրեալ,
կիտասահման,
կետահարութիւն,
անկէտ,
ցամաքակէտ,
ժամանակակէտ,
միջակէտ,
ստորակէտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
kitla
հ. անգլ.
citelian
հ. սաքս.
citilōn
Մատենագիտություն
Pok. IEW 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 407, սյունակ 1
ԿԻՑ
«մոտ, կպած, միասին, ճանապարհների կցատեղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *geit-
«հարեւան կամ կից լինել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *geit-so- կամ *geit-sk-)
արմատի վերականգնումը հեղինակինն է
Ավելի քիչ հավանական է փոխառություն լինելը արեւելակովկասյան աղբյուրից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
կցեմ,
կցան,
կցորդ,
կցորդող,
կցուած,
կցկտուր,
կցկցութիւն,
կցխանի,
կցղաք,
կցիր,
ձայնակից,
գոռակից,
գործակից,
ժամանակակից,
ժառանգակից,
իւրակից,
լծակից,
խաչակից,
ծառայակից,
կենակից,
նիզակակից,
հանցակից,
գաղափարակից,
մեղսակից,
կիցք,
կիցսընկեց,
կցուտող,
կցածեմ,
կցարկեմ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
γείτων
«հարեւան, դրկից»
հուն.
γειτόσυνος
«հարեւան»
հայ-հունական զուգաբանություն
տինդ.
kicv
«հանգույց»
Էջ 431, սյունակ 1
ԿՈՌՆՈՍ
«Երեւակ մոլորակը, ժամանակի աստված, Քրոնոս»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. Κρόνος
Փոխառութիւն՝ հուն. Κρόνος.
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 672
Էջ 445, սյունակ 1
ՀԱՆԳԱՄԱՆ
(-ք, -աց)
«հանգամանք, պարագայ, կերպ, եղանակ, ձեւ, օրինակ, կաղապար, մոդել, պատճառ, ապացոյց, տեղեկութիւն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. hangām
«ժամանակ, ժամկէտ, հանգամանք»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
հանգամանալից,
հանգամանաւրէն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 36;
Ջահ. ՀԼՊ 530
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։