Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 1906 բառահոդված (էջ 5/191)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱՂԻԱՅ «աղյուս»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
թերեւս աղիւս բառի սխալագրությունը:
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱՂԻՁ ««աղջիկ» (աղիճ «պոռնիկ»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pōu- «փոքր» (անմիջական նախաձեւ՝ *pəliīā (+ջ՞)) *-l- ածանցով
*-l- ածանցով:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղջիկ, աղջկին, աղջկորդի, աղջկամարդ, աղջկական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
πόλος
«մտրուկ, քուռակ. աղջիկ»
գոթ.
fula
հ. խլ.
foli
«մտրուկ, քուռակ»
հայ.
ուլ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 37, սյունակ 1 Էջ 37
ԱՂԻՓ (աղի-) «թույլ, տկար, խախուտ, խարխուլ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *alp- «փոքր, թույլ (՞)» հետագա ձայնավորմամբ (-ի-ի վերականգնմամբ)
հետագա ձայնավորմամբ (-ի-ի վերականգնմամբ): Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 131) նմանությունը համարում է պատահական՝ առանց նկատի առնելու ուշ ձայնավորման հնարավորությունը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
զաղիփաղիփ, աղիփուն, ղաղիփումն, աղիփուցանել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
álpa, alpaka-
«փոքր, քիչ, սակավ»
լիտվ.
alpùs
«թույլ»
լիտվ.
alpti
«ուշաթափվել»
Մատենագիտություն
Աճառյանը (ՀԱԲ 131
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂԿՐ «թաղար, ծաղկաման»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
սխալագրություն արկղ բառի
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂՃԱՏ «աղավաղված»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *lgio-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lgio-՝ *el- «ոչնչացնել, վնասել, փչացնել» արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղճատիլ, աղճատաբանել, աղճատանք, աղճատել, աղճատիչ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
եղծ
հայ.
եղեռն
հուն.
ὄλλυμι
«ոչնչացնել, կործանել»
Մատենագիտություն
Աղայան, ԲՍՀ 17-18; Ջահ. ՀԼՊ 121
Էջ 38, սյունակ 1 Էջ 38
ԱՂՄԱՆ «դատ, վեճ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «թափահարել, դեսուդեն շարժել» (անմիջական նախաձեւ՝ *polmno- կամ *polemo +ան (°))
բնիկ հնդեւրոպական՝ *polmno- կամ *polemo +ան (°)՝ *pel- «թափահարել, դեսուդեն շարժել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղմուկ
հուն.
πόλεμος
«կռիվ, ճակատամարտ»
Մատենագիտություն
Ավագյան, ՎԱԲ 27
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՇԿՈՐԵԼ (աղշկորել, սխալմամբ՝ աղորկորել) «ստիպել, բռնադատել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քշել, շարժ(վ)ել»
Կազմված է աղ արմատից՝ ուշ շրջանի սաստկական -շկ-որ- (հմմտ. խառնշտորել) բաղադրյալ ածանցով (՞)։ աղ-ը թերեւս ծագում է հնդեւրոպական *el- «քշել, շարժ(վ)ել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
ելանել
հայ.
ելուզանել
հուն.
ελαω
«քշել, շարժել, հալածել, հորդորել»
Էջ 39, սյունակ 1 Էջ 39
ԱՂՍՈՒՍ «սպիտակ փուշ, բատավարդ» (բուսաբանություն)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
փոխատու լեզու՝ արաբ. ալսուս «տարբեր բույս»
հմմտ. ալսուս, որ տարբեր բույս է
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՂՏԷԶ «անստույգ գործածված բառ՝ գոհս աղտէզ կապակցության մեջ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
պետք է ուղղել գոհս աղտեղիս
Էջ 40, սյունակ 1 Էջ 40
ԱՂՁ (-ի, -ից) «կարիք, պահանջ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «քաղցած. վատ (?)» (անմիջական նախաձեւ՝ *l(k)-sk', *el-k-)
այստեղից է աղցիկփեղց (ախցիփեղց) կրկնավոր ձեւը։ Հավանաբար *el- արմատի ածականով ձեւ է նաեւ *el-g-ը, որից՝ աղկաղկ «թշվառ, աղքատ», եւ *lugk-ը, որից համարվում է աղքատ բառը, թեեւ ավելի հարմար է այն միացնել աղձ ձեւի հետ եւ բխեցնել *ln արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղձաւոր, աղձատրութիւն, աղձատապէս
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
álkti
«քաղցած լինել»
լիտվ.
alkanas
«քաղցած»
հ. սլ.
alŭkati
«քաղցել, քաղցած լինել»
չեխ.
lakati
«պահանջ ունենալ»
ռուս. (հ. սլ.)
алкать
«ցանկանալ, ծարավել»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 137