Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 394 բառահոդված (էջ 5/40)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 100, սյունակ 1 Էջ 100
ԱՎԳՈՒՍՏՈՍ (աւգոստոս) «տուռդի ստացուած» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. αύγουστος
փոխատու լեզու՝ լատ. augustus «սուրբ, վեհափառ, բարձր»
բառի տառադարձումն է՝ աղավաղված կամ սխալ բացատրությամբ:
Էջ 103, սյունակ 1 Էջ 103
ԱՒՍԼԱՅ (օսլայ, ուլայ) «օսլա»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ ասոր. otmulā
աղաւաղուած տառադարձում ասոր. otmulā բառի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ուլայել
Էջ 104, սյունակ 1 Էջ 104
ԱՒՐԱՒՐ (օրոր) «օրոր, օրորոցային երգ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Կրկնավոր (բնաձայնական) կազմութիւն՝ թերեւս հնդեւրոպական *au-ro-ից (հմմտ. աւրեր) եւ երեր արմատի ձայնդարձային ձեւի (որոր-) բաղարկութեամբ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւրաւրել, որորալ, աւրաւրոց, աւրորան
Տե՛ս նաեւ
Էջ 105, սյունակ 1 Էջ 105
ԱՓՆ -ին, -ունք, -անց «եզր, ծայր, ափ, ջրափ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ap(o)- «ափ» (անմիջական նախաձեւ՝ *aph-) տարբերակից (այստեղից *āpero- «ափ»)
Pok. 1, 53 (հիշատակում է, բայց հնչյունապես հեռու է համարում)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ափնածիր, ափնի(ք), գետափն, ծովափնեայ, քարափն, դարափն, առաջափնյա
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άπειρος-
դոր.
απειρος
հ. անգլ.
ōfer
գերմ.
ufer
«ափ»
Մատենագիտություն
Pok. 53
Էջ 106, սյունակ 1 Էջ 106
ԱՔԱՂԱՂ -ոյ (աքալալ, ազալալ, այգալալ, այլեւ աքլալ, աքլար, աքլոր, աքլօր, ագլոր) «հավի արու, աքաղաղ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel- «կանչել» (անմիջական նախաձեւ՝ *kəl- կամ *kl-) Կրկնավոր կազմություն, ձայնդարձային ձեւ
Կրկնավոր կազմության բնիկ հնդեւրոպական ծագման *քալ < հնդեւրոպական *kəl- կամ *kl- ձեւից, որ *kel- «կանչել» արմատի ձայնդարձային ձեւն է:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
usa-kalā
հ. իռլ.
cailech
կիմր.
ceilliog
«աքաղաղ» ան-կախ կազմություններ *kel- արմատից
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 368-369
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԴԱՐ I (բանտար) «վաճառաշահ քաղաք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. bandar
փոխատու լեզու՝ արաբ. bandar
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 406
Էջ 117, սյունակ 1 Էջ 117
ԲԱՆԴԱՐ II «մի պաշտօն (°)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պարսկերէն
պարսկերէնից
Էջ 119, սյունակ 1 Էջ 119
ԲԱՍՈՒՑ (բրբ. բատոց, պատոց) «պատուհան. որմնախորշ, պատի դարակ»
Ստուգաբանություն ()
Աճառյանը (ՀԳԲ 176) համարում է պատոց-ի բարբառային ձեւ, բայց ՀԱԲ-ում (1, 418) այդ մասին չի խոսում
Մատենագիտություն
ՀԳԲ 176; ՀԱԲ 418
Էջ 122, սյունակ 1 Էջ 122
ԲԱՐՈՒՆԱԿ «խաղողի որթի պտղաբեր ճյուղ, ծառի ճյուղ, սարբինա, խենղակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Հավանաբար կազմված է բար «պտուղ» (հմմտ. բրբ. բարատու, բարել, բարելի, բարեղեն, բարոտ, բարաբավ, որոնց մեջ բար-ն ունի այդ իմաստը) եւ ունակ բաղադրիչներից։ Աճառյանը (ՀԱԲ 1, 420) կարծում է, որ «ոսկեդարյան» շրջանում բարունակ կազմություն չպետք է լինի, բայց այդպիսի խիստ հակադրությունը կասկածելի է, ինչպես ցույց է տվել Վ. Առաքելյանը (ՊԲՀ 1971, 1, 255-272)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 420; ՊԲՀ 255-272
Էջ 125, սյունակ 1 Էջ 125
ԲԵՄ (<i>-ի, -աց</i>) (<i>բեմք</i>) «գահոյք, բազմոց, նստարան, բարձր աթոռ, դատաւորական աթոռ, քարոզչական ամբիոն, տախտակամած, եկեղեցական խորանի տեղ, բեմ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. βήμα
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
բեմական, բեմասացութիւն, բեմական, գրամբեմք, բեմադրել, բեմադրութիւն, բեմայարդար, բեմբասաց, բեմբասացութիւն
Մատենագիտություն
H. AG 343; Աճ. ՀԱԲ 439