Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 118 բառահոդված (էջ 5/12)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 261, սյունակ 1 Էջ 261
ԹԱՒՇ (թօշ) (թօշ) «թույլ, արձակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական
փոխատու լեզու՝ ավ. taoš «ազատ, արձակ, դատարկ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թօշկոշիկ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 218
Էջ 273, սյունակ 1 Էջ 273
ԹՈՒԵՐ «նվազ, թերի»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Գործածուած է թերի-ի փոխարէն՝ թուերագոյն = թերագոյն։ Կարող է լինել սրա բարբառային տարբերակը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
թուերագոյն
Էջ 279, սյունակ 1 Էջ 279
ԺԱՄ (-ու, մյուս հոլովները՝ -ի, -աց) «մեկ ժամ, եկեղեցական ժամասացություն, եկեղեցի, ժամանակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրանական žamān
Առանձնացված է իրանական žamān ձեւից՝ -ān եւ հայ. -ան ածանցների բաղարկմամբ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
ժամաբաշխ, ժամադէտ, ժամադիր, ժամադրել, ժամակալ, ժամալար, ժամապահ, ժամակոչ, ժամագիրք, ժամակարգութիւն, ժամատուն, ժամատեղի, յայնժամ, ցայնժամ, յորժամ, առժամայն, նոյնժամայն, գիշերաժամ, տարաժամ, դատարկաժամ, բարեժամ, ապաժամեան, ժամանց, ժամագործ, ժամացոյց, ժամասացութիւն, ժամասէր, ժամասիրութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 223
Տե՛ս նաեւ
Էջ 288, սյունակ 1 Էջ 288
ԻՐԵՆԱՐՔԱՅ «հաշտարար դատավոր»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. ειρηνάρχης
երկրորդ մասով արքայ բառի հետ բաղարկված
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 251
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՂ II «գլան»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lel-
*lel- արմատից, որից՝ լող «լող, լողալը»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լողել, ղողան
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Տե՛ս նաեւ
Էջ 300, սյունակ 1 Էջ 300
ԼՈՂՈՌԻԱՍ (լաւդատիաս) «ապրանքագին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λογάριασις
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 293
Էջ 301, սյունակ 1 Էջ 301
ԼՈՏԻԿԱՐԵԼ (դատիկարել) «շատախօսել, լեզուանի լինել» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (անստույգ)
ձեռագրական շատ տարբերակներով
Էջ 307, սյունակ 1 Էջ 307
ԽԱԶ III «մոլեգնորեն ցանկացող»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
Ծագում է իրանական աղբյուրից եւ փոխառված է դատախազ, մատակախազ բառերի կազմում։ Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 311) նույնացնում է խանձ արմատի հետ՝ նձ/զ հերթագայությամբ։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գինեխազութիւն, իգախազութիւն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
xvāstan (xvāz)
սողդ.
juz
«ուզել, խնդրել, պահանջել»
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 522; Ջահ. ՀԼՊ 526; Ջահ. ՀԼՊ 533; Աճ. ՀԱԲ 311
Էջ 309, սյունակ 1 Էջ 309
ԽԱԼԱՏ (ղալատ, ղադատ) «սխալ, վրիպակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ արաբ. yalat
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խալատիլ, խալաիլ, խալտիլ, ղալտիլ, խլատիլ
Մատենագիտություն
H. AG 267; Աճ. ՀԱԲ 314
Էջ 339, սյունակ 1 Էջ 339
ԽՈՂՈՎԱԿ (-ի, -աց) (խողովակի, խողուակ, խողակ, խողով (բբ))
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kuel- «պտտել» (անմիջական նախաձեւ՝ *k(u)holou-)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)kel- «ծռել»
Թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *k(u)holou-` *kuel- «պտտել» արմատից կամ *(s)kel- «ծռել» արմատից. հմմտ. առաջին դեպքում՝ հ. իսլ. hvel, պրուս. kelan «անիւ», երկրորդ դեպքում՝ հուն. κυλινδρος «գլան»: Հնչիւնապէս հեռու է *kau-l- «դատարկ, դատարկ ցողուն, դատարկ ոսկր» հիմքը:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խողովակաձեւ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. իսլ.
hvel
«անիվ»
պրուս.
kelan
«անիվ»
հուն.
κυλινδρος
«գլան»