Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 280, սյունակ 1
ԺԱՌԱՍ
««մագնիս, ադամանդ» (ԲՀ)»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 283, սյունակ 1
ԻԴԱՄԵԴ
«մի չար դեւ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 289, սյունակ 1
ԼԱԲԻՒՐԻՆԹՈՍ
(լաբիրինթոս, դաբիրինթոս, լամբիւրինթոս, դամբիրինթոս, դաբիրինթ, լամբրինթ)
«լաբիրինթոս, բավիղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հուն. λαβύρινθος
Մատենագիտություն
H. AG 351;
Աճ. ՀԱԲ 257
Էջ 300, սյունակ 1
ԼՈՅԾ
(լոյծ «քանդում, քակում, արձակում»)
«լոյծ, հեղուկ, հեղուկային»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *leug-
«կոտրել, խախտել»
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 293-294) բխեցնում է *leu-/*lou- արմատից՝ *-ge/o մասնիկով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
լուծանել,
լուծումն,
լուծութիւն,
լուծանք,
անլոյծ,
դժուարալոյծ,
զատելոյծ,
անդամալոյծ,
դիւրալոյծ,
անլուծակի,
լուծողական,
լուծարք,
անլուծելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
rujáti
«կոտրում է, ջարդում է»
հ. անգլ.
tolūcan
«քայքայել, կործանել»
լիտվ.
laučti
«կոտրել»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 686;
Ջահ. ՀԼՊ 136;
Աճ. ՀԱԲ 293-294
Էջ 301, սյունակ 1
ԼՈՐՏՔ
«անդամալծկում, ջղաձգութիւն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lerd-
«ծռել»
(անմիջական նախաձեւ՝ *lord-sk-)
բնիկ հնդեւրոպական՝ *lord-sk- ` *lerd- «ծռել» արմատից։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
գաել.
lurc
«կաղ ոտք»
գաել.
lorcach, lurcach
«կաղ»
<*lord-sk
հուն.
λορδός
«կթուած»
հ. վ. գ.
lerz, lurc
«ձախ»
հ. անգլ.
lort
«ծուռ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 299
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂ
(-ի, -աց)
(խեղ, խիղ)
««խեղ, խեղված, հաշմ, պակասավոր, մեկ ոտքով կաղ» («գարշ, պիղծ, գազիր»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *(s)k(h)el-
«թեքել, ծռել, հենել, ծուռ, շրջված, խեղաթյուրված»
Հնչյունապես լավ չի հիմնավորված կապը կաղ եւ կեղ «ծուռ» բառերի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեղութիւն,
խեղել,
խեղաթիւր,
խեղանդամ,
խեղանք,
խեղ(ա)կատակ,
խեղկատակել,
խեղկատակութիւն,
խեղանցել,
խեղբեկ,
խեկբեկ,
խեղկիլ,
խեղկութիւն,
անխեղկեալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκολιός
«ծուռ. անարդար, խորամանկ»
հուն.
σκελίς (ատտ. σχελίς)
«հետեւի ոտք, ազդր»
ալբ.
tshale
«կաղ»
լատ.
scelus
«չարագործություն, խարդախություն, դժբախտություն»
հ. վ. գ.
scëlah
«ծուռ»
գ.
scheel
«շիլ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 356
Տե՛ս նաեւ
Էջ 326, սյունակ 1
ԽԵՂԴ
II
(-ի, -ից)
(խիղդ)
«խեղդում, խեղդելու բռն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Ծագմամբ կապված է հեղձ արմատի հետ: Հազիվ թե կապ ունենա *(s)kel- «չորացնել» արմատի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խեղդել,
խեղդամահ,
խեղդան,
խեղդարկել,
խեղդելիք,
խեղդումն,
ձիւնախեղդ,
բբախեղդ,
լարախեղդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
σκέλλω
«չորացնել»
հուն.
σκληρός
«չոր, կոշտ, ծանր, մռայլ»
գ.
helleg
«հոգնած, ծարավից ուժասպառ»
Մատենագիտություն
Ջահուկյան, ՕԻԴՊԱՅ 112
Էջ 329, սյունակ 1
ԽԵՐՊՈՒԵ
«հիլ, փոքր կակուլա, փոքր կարդամոն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. xīrbūyü
փոխատու լեզու՝ արաբ. xirbavva
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 362-363
Էջ 331, սյունակ 1
ԽԻՆԴ
(-ի)
«ուրախություն, խնդում»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k(h)endh-
«խնդալ»
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնդալ,
խնդացուցանել,
խնդալից,
խնդանք,
խնդակոր,
խնդամոլ,
խնդամոլի,
մոլախինդ,
մոլեխինդ,
չարախինդ,
չարախնդություն
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
մ. պ.
xandētan
«խնդալ»
մ. պ.
xandak
«ժպիտ»
հայ-իրանական զուգաբանություն
Մատենագիտություն
H. IF. Anz. 48;
Աճ. ՀԱԲ 367
Էջ 334, սյունակ 1
Խ(Ղ)ԽԱՅԹ
(-ի, -ից)
«վերքի ուռուցք, բարախ, որդ, ճիճու, հպարտություն, կեղծիք, խարդախություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *kel-
«խփել, կտրել»
*k > *kh անցմամբ
Բաղադրյալ կազմություն (բարդ բառ)՝ խող- եւ խայթ. առաջինը կարելի է բխեցնել հնդեւրոպական *kel- «խփել, կտրել» արմատից՝ *k > *kh անցմամբ: Հմմտ. խիղ- (խող-): խայթ-ն էլ թերեւս առնված է ավելի լայն առումով (հմմտ. խեթ, խիթ):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խ(ղ)խայթիլ,
խղխայթումն,
բազմախ(ղ)խայթ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
calamitas
«վնաս»
լատ.
clades
«վնաս, աղետ, խեղություն, խեղանդամություն, հաշմ»
ռուս.
колоть
«ծակել»
Տե՛ս նաեւ
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։