Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 332, սյունակ 1
ԽԻՒՍ
(-ոյ, ուղ` նաեւ -ի, -ից)
«խյուս, լույծ ուտելիք, նորածին ցորենի միջի հյութ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *k'euk'-
*k > *kh անցմամբ զուգահեռ ունի հուն. κυπαω «խառնել, պղտորել» բառի հետ, որ ենթադրում է *k'euk'- հնդեւրոպական արմատ. սակայն հուն. բառի համեմատությունը լիտվ. šáukštas «գդալ», šíùkšmes «աղբ» բառերի հետ համարվում է անհավաստի:
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
κυπαω
«խառնել, պղտորել»
լիտվ.
šáukštas
«գդալ»
լիտվ.
šíùkšmes
«աղբ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 597
Էջ 336, սյունակ 1
ԽՆՁՈՂԵԼ
(խնձղա՞լ)
«ուրախանալ, հրճվել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khend-
«խնդալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khendio-)
-ող վերջածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խինդ, խինձ
մ. պ.
xandītan
«խնդալ»
Էջ 336, սյունակ 1
ԽՆՉԵԼ
(խնջել «խնչել, քիթը մաքրել»)
«խորդալ (խոզի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 381
Էջ 336, սյունակ 1
ԽՆՋՈՅՔ(-Ք)
((խնճոյ(-ք)), -ի, -ից)
«ուրախության սեղան, հանդիսավոր հացկերույթ, խրախճանք, հանդիսականների բազմություն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *khendh-
«խնդալ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *khendhi-o-)
Աբաեւը (Абаев, ИЭСОЯ 265) եւ Հ. Բեյլին (Bailey, DKS 483) համեմատում են օս. xyncyn «հյուրասիրել, պատվել» բայի հետ՝ համարելով իրանական փոխառություն, բայց նրանց անծանոթ է հայ-իրանական *k(h)endh- «խնդալ» զուգաբանությունը (տե՛ս խինդ)։ Աբաեւը խնջոյ-ք-ը բխեցնում է ալաներենից։ Օսերեն բայը Աբաեւը համարում է նույնական xyncyn «հաշվել, համարել» բայի հետ, իսկ Բեյլին աղբյուր է համարում *haik-/*hik- «հագեցնել, կշտացնել» արմատը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խնճոյական,
բազմախնճոյ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
խինդ, խինձ (խնձիղ)
մ. պ.
xandītan
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 131
Տե՛ս նաեւ
Էջ 337, սյունակ 1
ԽՈԶԱՐ
(խազուր՞)
««դալար բույս» (ԲՀ՝ «բոյս դալարի»)»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. xuzārat
փոխատու լեզու՝ արաբ. xazrā
Աճառյանը (ՀԱԲ 2, 384) տալիս է անմիջաբար արաբ. xazrā ձեւից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոզբասա
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 384
Էջ 341, սյունակ 1
ԽՈՊԱԼ
«խայտալ, խնդալ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ (s)keub-
«արագ նետվել»
կապը հնդեւրոպական *(s)keub- «արագ նետվել, նե-
Էջ 344, սյունակ 1
ԽՈՐԴ
(-ոյ, ուշ՝ նաեւ -ու)
(խորթ)
«կռունկ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Թերեւս բնաձայն բառ՝ կապված խորդալ բնաձայն բայի հետ:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորդեան,
խորդապար,
խորթապար,
խորդենի
Էջ 344, սյունակ 1
ԽՈՐԴԱԼ
(խորթալ)
«խոռոչացնել, խռմփացնել, աղմկել (ալիքների մասին)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ker-
«բնաձայնական արմատ»
*-dh ածականով եւ *k>*kh անցումով
Եթե բնաձայնական ինքնուրույն կազմություն չէ, ապա կարող է ծագել հնդեւրոպական *ker- բնաձայնական արմատից՝ *-dh ածականով եւ *k>*kh անցումով: Ատամնային ածականով է դան. skrade «շաշել, խորդալ»:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խորդումն,
խորդխորդալ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
դան.
skrade
«շաշել, խորդալ»
Էջ 347, սյունակ 1
ԽՈՒԺԴՆ
(կամ խժդն)
«համառություն»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
իրանական աղբյուրից, բայց բուն աղբյուրը չի հավաստված:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խժդալ
Էջ 351, սյունակ 1
ԽՌԱԼ
(բհ)
«խո(ռ)ալ, խորդալ»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայն կազմություն
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խոխոռալ,
խոկալ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 424
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։