Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝
կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Էջ 152, սյունակ 1
ԳԱՐՈՒՆ
(-նան, -այնոյ)
«գարուն, գարնան եղանակ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *uesr-
«գարուն»
(*uesr- > գեհար > գահար > գար) համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը
համաբանությամբ ստացած -ուն վերջածանցը (հմմտ. աշուն):
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գարունաբեր,
գարնային,
գարնանալ,
գարնանաբեր,
գարնանամուտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
իրան.
vasar
ն. պ.
bahār
հուն.
εαρ
լատ.
vēr
հ. իռլ.
var
«գարուն»
լիտվ.
vasarà, vasara
«ամառ»
Մատենագիտություն
H. AG 432;
Աճ. ՀԱԲ 524
Էջ 158, սյունակ 1
ԳԵՐՄԱՍՏ
-ի
(գերամաստի)
«ամրափայտ մի ծառ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
հայերեն բարբառային կազմություն՝ գարմիր մասրի (կարմիր մասուրի) կամ գիլի մասրի կապակցությունից. թյուրք. germešid ձեւը հավանաբար բնիկ չէ (թյուրքական այլ լեզուներում զուգահեռներ չունի)։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 546
Էջ 163, սյունակ 1
ԳԼՈՒԽ
-ոյ, ուշ՝ -աւթ
«գլուխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ghōlu-
«գլուխ»
(անմիջական նախաձեւ՝ *ghōlu-kho-)
հայ-բալթիկ-սլաւոնական զուգաբանություն: Պոկոռնին (Pok. 1, 350) բալթիկ-սլաւոնական ձեւերը բերում է *gal- «մազատ» արմատի առնչությամբ (galuā- «գլուխ») եւ կասկածով հիշատակում նաեւ հայերենի ձեւը։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գլխազարդ,
գլխազերծ,
գլխադիր,
գլխանի,
գլխապարտ,
գլխատել,
գլխարկել,
գլխաւոր,
գլխիբաց,
գլխովին,
գլխել,
զգլխել,
բազմագլուխ,
երկգլխի,
բարձրիգլուխ,
գահագլուխ,
մերկագլուխ,
մարդագլուխ,
դարագլուխ,
կորագլուխ,
գլխաբաց,
գլխագին,
գլխածածկ,
գլխապաստառ,
գլխատառ,
գլխատոր,
գլխարկ,
գլխացաւանք,
դրամագլուխ,
իշագլուխ,
հաստագլուխ,
սեւագլուխ,
քաղաքագլուխ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լիտվ.
galvă
«գլուխ»
հ. ս.
glava
«գլուխ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 565;
Ջահ. ՀԼՊ 127;
Pok. 350
Էջ 169, սյունակ 1
ԳՈՌՈԶ
(-ի, -ից, -աց)
«հպարտ, խրոխտ, բռնակալ»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Թերեւս նույն ծագումն ունի, ինչ գոռ համիմաստ բառը (տե՛ս), որի համար մենք ենթադրել ենք իրանական աղբյուր, սակայն դժվարություն է հարուցում -ոզ-ը, որի բնույթը պարզ չէ. կա բարբառային տկլոզ, որ զուգահեռ ունի տկլոր ձեւի մեջ. խոխոզ «ահավոր, խրոխտ» եւ կոկոզ «մեծամիտ, հպարտ» բառերը, թերեւս կրկնավոր են, եւ նրանց մեջ -ոզ-ը չի առանձնանում:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գոռոզութիւն,
գոռոզանալ,
գոռոզաբար,
գոռոզասաստ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 174, սյունակ 1
ԳՈԳՈԱԼ
«կռալ, կռավել, գոգոալ (փորի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *gher-
«բնաձայնական արմատ»
Բնաձայնական կազմություն. հմմտ. հնդեւրոպական *gher- բնաձայնական արմատին պատկանող բառերը։
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 600
Էջ 175, սյունակ 1
ԳՈՒԼԱՓ
«ագահորեն ուտող, ագահակեր»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Կազմված է գո- (՞) եւ լափ (լափել բայի արմատը) բաղադրիչներից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
գուլափել
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԳՌԱԼ
«կռկռալ (հավի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն, որի զուգահեռները կան այլ հնդեւրոպական լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
gharghara
«հնչում, բնդյուն, քրքիջ»
ռուս.
гаркать
«գոռալ, ծղրտալ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 605
Էջ 176, սյունակ 1
ԳՐԴԱԼ
I
«խռնչել (խոզի մասին)»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
Բնաձայնական կազմութիւն, որ զուգահեռներ ունի այլ լեզուներում։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. անգլ.
grōedan
«կանչել, գոռալ»
(<*ghrē-dh-)
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 605
Էջ 194, սյունակ 1
ԴԵՍՊԱԿ
(-ի, -աց)
«ծածկաւոր պատգարակ, գահաւորակ, ծածկաւոր կառք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *dēspak
փոխատու լեզու՝ հրեբերեն dīspaq
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից` *dēspak. հմմտ. հրեբերեն (<իրան.) dīspaq։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հրեբերեն
dīspaq
փոխառյալ իրանականից
Մատենագիտություն
H. AG 140;
Աճ. ՀԱԲ 654
Էջ 202, սյունակ 1
ԴՈՅՆ
սեռ. դորին, տր. դմին, գործ. դովին/-իմբ, հգն. ուղղ. դոքին, սեռ.-տր. դոցին, դոցուն(ց), գործ. դովիմբք, դոքիմբք
«այդ, այդ նույն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *to-
-ին վերջածանցով կազմված
ցուցական դերանվանական *to- արմատից՝ -ին վերջածանցով կազմված։ Հայերենում կապվել է 2-րդ դեմքի հետ եւ զուգահեռ է սոյն, նոյն ձեւերին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ta-
հուն.
to
գոթ.
þa
հ. սլ.
to-
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 679;
Ջհ. ՍԳԱՅ 147-150
Դեռեւս քննարկումներ չկան։ Կարող եք գրել առաջին կարծիքը։