Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 656 բառահոդված (էջ 5/66)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 92, սյունակ 1 Էջ 92
ԱՐՁԱՆ (-ի, -աց) «արձան, կոթող, սահմանաքար, կուռք, բուրգ»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
իրանական ծագումը, բայց համապատասխան ձեւ չի հաւաստուած։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արձանագիր, արձանագրել, արձանանալ, արձանութիւն, արձանաքար, մահարձան, արձանագործ, արձանագործութիւն, յուշարձան, խաչարձան
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՒԱՐՁ «սահմանակից, քաղաքամերձ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. *abvarz
փոխատու լեզու՝ իրան. *abvarjan
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուարձական, արուարձային, արուարձան, արուարձանեայ, արուարձանեայք
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ավ.
vərəz-
«բնակարան, տեղ»
ավ.
vərəzena-
«համայնք»
հ. պ.
vardana
«քաղաք» < հ.-ե. *uerg’-
Մատենագիտություն
Ջահ. None
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՏ II «արտա-, դուրս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
Նոյնն է արտ «արտ» բառի հետ՝ վերջինիս լայն իմաստով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արտաք-, արտաքս, արտաքսել, արտաքին, արտաքոյ, արտաքուստ, արտաքնոց, արտուղի, արտառութիւն, արտաբերել, արտադատել, արտադրել, արտազատել, արտունութիւն, արտանութիւն
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 338
Էջ 95, սյունակ 1 Էջ 95
ԱՐՏԱՔՈՍ (արտաք, արտափ) «մի չափ՝ արդու»
Ստուգաբանություն ()
Էջ 98, սյունակ 1 Էջ 98
ԱՒԱԶ (-ոյ, ուշ՝ -աւ) (աւազ, հող, փոշի) «ավազ, հող, փոշի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhes- «տրորել, մանրացնել» (անմիջական նախաձեւ՝ *sabh-) +-ա՞զ
փոխատու լեզու՝ մ. պ. āvač
արմատի՞ց Փոխառութիւն իրանական աղբյուրից. հմմտ. մ. պ. āvač
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւազածիր, աւաշական, աւազակապ, աւաշել, աւազեղէն, աւաջել, աւազին, դիւրաւաշ, աւազուտ, աւազել, աւազահիմն, ընդաւազել, նաւազել, աւազաքար, աւազաման, աւազային, աւազախառն, շաքարաւազ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
լատ.
sabulum
մ. պ.
āvač
հուն.
ψάμμος
հուն.
ψάμαθος
գերմ.
sand
«ավազ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 355
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՆ I «բնակատեղի. գյուղաքաղաք, մեծ գյուղ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ իրան. āvān
փոխատու լեզու՝ պրթ. āvān
Փոխառություն իրանական աղբյուրից՝ պրթ. āvān
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանանալ, աւանագետղ, աւանաշէն, աւանապետ, գիւղաւան, շինաւան
Մատենագիտություն
H. AG 112; Աճ. ՀԱԲ 353; Ջահ. ՀԼՊ 517
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՆԴ I (-ոյ, ուշ՝ -ից, -աւք) «ավանդ, պահ դրված բան, ավանդություն, սովորություն, գաղտնիք»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *bhendh- «կապել» (անմիջական նախաձեւ՝ *o-bhendh-) o-ձայնդարձ
թերեւս բնիկ հնդեւրոպական՝ *o-bhendh- < *bhendh- «կապել» արմատից. հմմտ. հ. հնդկ. bandhá «կապ. ավանդ», սակայն հնարավոր է բառի իրանական ծագումը միեւնույն արմատից:
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւանդել, աւանդութիւն, աւանդակիր, աւանդապահ, աւանդառու, աւանդատուր, աւանդատուն, առաքելաւանդ, աստուածաւանդ, տիրաւանդ, աւանդաբար, աւանդավէպ, հնաւանդ, նորաւանդ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
bandhá
«կապ. ավանդ»
Էջ 99, սյունակ 1 Էջ 99
ԱՒԱՆԴ II «գլխավոր քաղաք»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ պ. avand
Փոխառութիւն՝ պ. avand
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 354
Էջ 101, սյունակ 1 Էջ 101
ԱՒԵՐ (-ի) «աւերած, քանդված, աւերում, քանդում, աւերակ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. avērān «աւերված, քանդված»
փոխատու լեզու՝ պ. vērān «աւեր»
Փոխառություն իրանական աղբյուրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աւերած, աւերակ, աւերուած, անաւեր, քաղաքաւեր, վաղաւեր, երագաւեր, տնաւեր
Մատենագիտություն
H. AG 112, 511; Աճ. ՀԱԲ 359
Էջ 102, սյունակ 1 Էջ 102
ԱՒՈՅ «հեռու» (ԲՀ` «արտաքս, ի բաց»)
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *au- «ցած, հեռու» *-lo- ածանցով
հին կազմություն` հնդեւրոպական *au- «ցած, հեռու» արմատից` *-lo- ածանցով
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ
այցտել
ավ.
avarə
«ցած»
հուն.
αυ
լատ.
au
«հեռու, դենը»