Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 487 բառահոդված (էջ 5/49)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՏ I (-ոյ, ուշ՝ -ուէ, -աւ) «արատ, պակասություն, բիծ, կեղտի նշան, վնաս»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *arəd- *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ
արած-ի տարբերակը՝ *g' > ծ եւ տ արտացոլմամբ, ինչպէս *bhrg' - > բարդի
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արատաւոր, արատել, անարատ, անարատութիւն
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՐՏԵԼ (ԲՀ) «չորանալ կամ փշրել»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Քննական հրատարակության մեջ չկա
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՑ «հայկական տոմարի 6-րդ ամիս»
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
կազմված է ինչ-որ ար- արմատից՝ հգն. սեռ. -աց վերջավորությամբ: Կասկածելի է կապը ուրարտական Araza դիցանվան հետ
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՇ (զարաւշ՞) «մի թռչուն»
Ստուգաբանություն (անստույգ)
Եթե բուն ձեւը արաւշ-ն է, կարող է կապված լինել *tr-nv սկսվող հնդեւրոպական բնաձայնական որեւէ արմատի հետ (հմմտ. արտոյտ), զ-ով սկսվելու դեպքում՝ կարող է փոխառյալ լինել
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՍ I «ջրային մի թռչուն՝ otis tarda»
Ստուգաբանություն (բնաձայն)
հ.-ե. արմատ՝ *tr-nv (անմիջական նախաձեւ՝ *trəu-k-) բնաձայնական մի արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρυγων
«տատրակ» (τρυζω «ղունղունալ»)
կիմր.
trydw
«կեռնեխ»
հայ.
արտոյտ
Տե՛ս նաեւ
Էջ 85, սյունակ 1 Էջ 85
ԱՐԱՒՏ «արոտ, արածելու խոտ եւ դաշտ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *ter- «տորորել, շփել, շփելով մաշել, ծակել» (անմիջական նախաձեւ՝ *trəg'-) *g'-ի տ արտացոլմամբ (հմմտ. *ag'ro- > արտ, *g'əlou-> տալ «տագերկին» եւ այլն) եւ ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ)
ւ-ի ներմուծմամբ (ա-ի երկբարբառացմամբ, ինչպես՝ մաւտ (մատչիլ) եւ յաւտ (յատանել) բառերում
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արաւտակից, արաւտական, արաւտատեղի, արաւտաբոյծ, արաւտանալ, խաշնարաւտ, պաճարարաւտ, պարարտարաւտ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
τρωφω
«ուտել (հում բան), կրծել»
թոխ. ԱԲ
trāsk
«որոճալ»
հայ.
արածել
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 349
Տե՛ս նաեւ
Էջ 89, սյունակ 1 Էջ 89
ԱՐԺԱՆ -ի, -ից, -աց (մ. հ., արեւմտ. արժան, արեւել. էժան) «պատշաճ, վայելուչ, պատշաճ բան, դրամակնիք, արժէք, դիւրագին»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ մ. պ. arzān
Փոխառութիւն իրանական աղբիւրից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արժանանալ, արժանայիշատակ, արժանապէս, էժանագին, արժանել, էժանանալ, արժանաւոր, էժանութիւն, արժանաւորել, արժանաւորութիւն, արժանահաւատ, արժանապատիւ, արժանապարտ
Մատենագիտություն
H. AG 92; Աճ. ՀԱԲ 315
Տե՛ս նաեւ
Էջ 90, սյունակ 1 Էջ 90
ԱՐԻՒՆ (-եան) (մ. հ. այրիւն, այրոյն, արոյն) «արյուն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *esr- «արյուն» (անմիջական նախաձեւ՝ *ésr-) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բնիկ հնդեւրոպական՝ *esr- «արյուն» արմատի *ésr- (> *esar, *asar > *ahar > *ar) կամ *esr- (> *asar > *ahar > *ar) ձեւից՝ + -իւն ածանց
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արիւնագոյն, արիւնակալ, արիւնահան, արիւնահեղ, արիւնանալ, արիւնանշան, արիւնարբու, արիւնոտ, անարիւն, արեանագին, արեանապարտ, արեանառու, արեանհեղութիւն, արեանաջուր, արեանապարտ, արեանալ, արիւնել, անարիւնութիւն, զտարիւն, պաղարիւն, սառնարիւն, տաքարիւն, արենակցական
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
ásrk
հուն.
εαρ
լատ.
aser
խեթ.
ešhar
բոխ. ԱԲ
yšār
«արյուն»
Մատենագիտություն
H. IF Anz. 44; Աճ. ՀԱԲ 317
Էջ 91, սյունակ 1 Էջ 91
ԱՐԿԱՌՄ «օձամարտ» (ԲՀ)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
Էջ 94, սյունակ 1 Էջ 94
ԱՐՈՒԵՍՏ (-ի, -ից, նաեւ -աց) (արհեստ) «ճարտարություն, արհեստ, արվեստ, ճարտարաբանակերտ բան, խաբեական հնարք, հրաշք, հրեշ»
Ստուգաբանություն (փոխառություն)
փոխատու լեզու՝ հ. պ. aruvasta
փոխատու լեզու՝ պրթ. rwst
բաղարկուած -եստ ածանցով հայերէն բառերի հետ
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
արուեստագէտ, արուեստագիտ, արուեստագործել, արուեստախառն, արուեստական, արուեստանոց, արուեստակ, արհեստ, արհեստագէտ, անարուեստ, զբարուեստութիւն, չարարուեստութիւն, գեղարուեստ, գեղարուեստագէտ, ճարտարարուեստ, արհեստական, արհեստանոց, արհեստատաւոր
Մատենագիտություն
Ջահ. ՀԼՊ 517