Մաքրել
Գլխավոր (շքամուտք) Բառարան Ընդլայնված որոնում Մուտք Գրանցվել
Ընդլայնված որոնման պարամետրեր
Որոնման տիրույթ՝
Ծագումնաբանություն՝
Փոխատու լեզու / Խումբ՝
Հավաստիություն / Կասկածելիություն՝
Նիշակազմ (տառադարձման եւ հունարենի նշաններ)՝ կտտացրեք նիշի վրա՝ որոնման տողում ավելացնելու համար
Զտման արդյունք՝ 2355 բառահոդված (էջ 5/236)
Արտահանել արդյունքները (Excel / CSV)
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆՁ «աղանձ, բոված ցորեն»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *pel- «ալյուր, փոշի, ալյուրից շիլա» (անմիջական նախաձեւ՝ *polntio)
Աճառեանը (ՀԱԲ 1, 121) նմանութիւնը համարում է պատահական, բայց իր տուած ստուգաբանութիւնը անհաւաստի է (Pok. 1-ում *lendh- «կերակուր պատրաստել, եփել» արմատ չկայ)։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղանձնիլ, աղանձել, աղընձել, աղնձել
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդեր (՞)
բրբ.
աղանձ
«փշրված կորկոտ»
հ. հնդկ.
palala
«տորորած բունջութ»
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 121; Pok. None
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆՃ (աղանջ) «ամբոխ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, դեսուդեն ման գալ, դեսուդեն ընկնել»
արմատից։
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
խառնաղանճ, խառնաղանջ, խառնիճաղանճ, խառնիճաղանջ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
ále
«հուզված ամբոխ»
հուն.
álytes
«թափառական»
հայ.
աղաւաղ
հայ.
աղանդ
Էջ 34, սյունակ 1 Էջ 34
ԱՂԱՆՈՒՐ «մեծ դեղահաբ, մի տեսակ գունաւոր կաւ (որպէս դեղ)» (բժշկ.)
Ստուգաբանություն (ծագումն անհայտ է)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «գույնացույց արմատ» (անմիջական նախաձեւ՝ *eln+ուր՞)
Հազիւ թէ կապ ունենայ հնդեւրոպական *el- գոյնացոյց արմատի հետ (*eln+ուր՞)։
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
aruná
«կարմրավուն»
լատ.
—
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՉԵԼ «խնդրել, աղերսել»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական» (անմիջական նախաձեւ՝ *olək-iō-)
բնաձայնական արմատից
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաչանք, աղաչելի, աղաչաւոր
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւթ-ք
հայ.
ողոքել
հուն.
ελεγος
«ողբերգ»
արեւել. ֆրիզ.
ulken
«ճչալ, ծաղրել»
շվեդ. բրբ.
alken
«սկսել փնթփնթալ, քրթմնջալ»
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՏԵԼ ««դառն ողբալ» (բրբ. «աղերսել»)»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական»
բնաձայնական *el- արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաւթ-ք
հայ.
աղաչել
լիտվ.
nu-aldėti
«հնչել»
Մատենագիտություն
Աղայեան, ԲՍՀ 17
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՓԱՂ (-ի, -աց) (աղեւաղ) «աղաւաղուած, խեղաթիւրուած, փչացած, ապականուած, տկար»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *al- «թափառել, մոլորվել» կրկնաւոր ձեւ
կրկնաւոր ձեւ՝ բնիկ հնդեւրոպական *al- «թափառել, մոլորուել» արմատից։ Աւելի քիչ հաւանական է դիտել որպէս այլայլ-ի տարբերակ (Աճ. ՀԱԲ 1, 122)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաւաղել, աղեւաղել, աղաւաղութիւն, անաղաւաղելի
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղանդ
Մատենագիտություն
Աճ. ՀԱԲ 122; Աղայեան, ԲՍՀ 18-19
Տե՛ս նաեւ
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՒԵԼ
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *el- «բնաձայնական» (անմիջական նախաձեւ՝ *olsu-ti-)
բնաձայնական արմատից
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հայ.
աղաչել
հայ.
ողոքել
լիտվ.
nu-aldėti
«հնչել»
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՒՆԻ «աղաւնի»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *albho- «սպիտակ» (անմիջական նախաձեւ՝ *aləbhniā-)
հ.-ե. արմատ՝ *aləu- «սպիտակ, փայլուն»
իմաստային զարգացման համար հմմտ. լիտվ. bal-andis «կարապ» (*«սպիտակ»)
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաւնեակ, աղաւնեկ, աղաւնեվաճառ, աղաւնետուն, աղաւնակերպ, աղաւնաձագ, աղաւնարատ, աղաւնին
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հուն.
άλφος, άλωφος
«սպիտակ» (Հեսիքիոսի բառարանում)
լատ.
albus
«սպիտակ»
հ. վ. գերմ.
albiz
«կարապ»
ռուս.
лебедь
«կարապ»
լիտվ.
bal-andis
«կարապ»
Մատենագիտություն
Pok. IEW 30-31
Տե՛ս նաեւ
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՒՏ (-ի, -ից) «կիսամութին, նսեմ, տկարաձայն, թոյլ ձայնով»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *sal- «կեղտագորշ» -աւտ ածանցով
բնիկ հնդեւրոպական *sal- «կեղտագորշ» արմատից՝ -աւտ ածանցով
Բաղադրություններ եւ ածանցյալներ
աղաւտանալ, աղաւտազան, աղաւտագոյն, աղաւտատեսիլ, աղաւտալոյս, աղաւտափայլ
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
հ. հնդկ.
sāra, sāla
«գորշ»
հ. անգլ.
sōl
«կեղտոտ, մութ»
լատ.
salu
«պղտոր, աղոտ, կեղտագորշ»
հ. վ. գ.
salo
«պղտոր, աղոտ» (*sal-u)
ռուս.
соловый
«դեղնավուն, դեղնավուն կարմիր, բաց աշխետ»
Մատենագիտություն
Աղայեան, ԲՍՀ 18-19
Էջ 35, սյունակ 1 Էջ 35
ԱՂԱՓ «փուշտ, ամորձապարկ»
Ստուգաբանություն (բնիկ հնդեւրոպական)
հ.-ե. արմատ՝ *lāb- «թոյլ կախուել»
հ.-ե. արմատ՝ *leb/p- «թոյլ կախուել»
Կապ ունի՞ հնդեւրոպական *lāb-, *leb/p- «թոյլ կախուել» արմատի հետ (*laph > աղափ-°)
Զուգաբանություններ այլ լեզուներում
ստ. գ.
labbe
«շրթունք»
հ. վ. գ.
lefs
«կենդանու շրթունք»
հ. վ. գ.
leffel
«նապաստակի ականջ»